Δημόσια Διαβούλευση για το Σχέδιο Νόμου σχετικά με την Ισότητα Αμοιβών Ανδρών και Γυναικών
Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970». Ο κύριος στόχος αυτού του νομοθετήματος είναι να καταπολεμήσει τις περιπτώσεις όπου το φύλο επηρεάζει τον καθορισμό των μισθών.
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δήλωσε: «Η αμοιβή των εργαζομένων θα πρέπει να βασίζεται στην ποιότητα της εργασίας τους και στις ικανότητές τους, όχι στο φύλο τους. Το νέο νομοσχέδιο εισάγει συγκεκριμένες υποχρεώσεις σε δύο κρίσιμα στάδια: πριν από την πρόσληψη και μετά από αυτήν. Με σαφείς κανόνες, αυξημένη λογοδοσία και αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου, ενισχύουμε την εμπιστοσύνη στην αγορά εργασίας προσφέροντας ίσες ευκαιρίες σε όλους.»
Σύμφωνα με ανακοίνωση που εκδόθηκε, το σχέδιο νόμου εισάγει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές που καλύπτει δύο βασικούς άξονες: πριν από την πρόσληψη και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.
Προϋποθέσεις Πριν από την Πρόσληψη
- Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να ενημερώνουν σχετικά με τις αποδοχές ή το μισθολογικό εύρος της θέσης που προσφέρουν.
- Aπαγορεύεται η ερώτηση σχετικά με τον προηγούμενο μισθό του υποψήφιου εργαζόμενου.
Κατά τη Διάρκεια της Εργασιακής Σχέσης
Οι επιχειρήσεις θα είναι υποχρεωμένες να παρέχουν στοιχεία αναφορικά με:
- το μισθολογικό χάσμα ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες καθώς επίσης τις επιπλέον παροχές που προσφέρονται.
- το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.
Kατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, οι εργαζόμενοι θα έχουν δικαίωμα να ρωτούν:
- πώς κατατάσσονται μισθολογικά;
- τις μέσες αποδοχές ανδρών και γυναικών για αντίστοιχη εργασία;
Eπιπλέον θεσπίζεται εσωτερικός έλεγχος του μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις. Οι εταιρείες θα πρέπει κάθε χρόνο να παρέχουν στοιχεία σχετικά με τα παραπάνω ζητήματα αν απασχολούν πάνω από 250 άτομα προσωπικό ενώ οι μικρότερες εταιρείες (100+ υπαλλήλους) κάθε τρία χρόνια. Σε περίπτωση εντοπισμού διαφορών χωρίς αντικειμενική αιτία (όπως πείρα ή επιπλέον προσόντα),η επιχείρηση οφείλει να προχωρήσει στη διόρθωση αυτών των αποκλίσεων.
Tο νέο πλαίσιο συνδέεται επίσης με τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ). Όταν υπάρχει εφαρμογή ΣΣΕ θεωρείται ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες διακρίσεις στους μισθούς κι αυτές μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση δημιουργίας δομών πληρωμών στις επιχειρήσεις.
Dικαστική Προστασία των Εργαζομένων
<
Tο νομοθέτημα ενδυναμώνει σημαντικά τη δικαστική προστασία των εργαζομένων. Αν κάποιος πιστεύει ότι υφίσταται διάκριση μπορεί να ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τους μισθούς του ή ακόμα κι αν χρειάζεται μπορεί να στραφεί στη δικαιοσύνη εκπροσωπούμενος από συνδικαλισμό ή φορέα ισότητας.
Mέχρι σήμερα η κ. Κεραμέως έχει συμπεριλάβει στο υπό εξέταση σχέδιο νόμου 65 προτάσεις που έχουν κατατεθεί από κοινωνικούς εταίρους καθώς επίσης εκπροσώπους τόσο των εργαζόμενων όσο κι εκείνων που εργοδοτούν.
Ανάμεσα στα άλλα προβλέπονται:
- <
- Eξαγωγή συγκεκριμένων κατηγοριών υπαλλήλων στον τομέα Υγείας στα βαρέα επαγγέλματα όπως νοσηλευτές κλπ., δίνοντάς τους δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης μετά τα 62 έτη υπό προϋποθέσεις ασφάλισης.
- Dυνατότητα συμμετοχής εξ αποστάσεως στη διαδικασία επίλυσης διαφορών μέσω Επιθεώρησης Εργασίας.
- Eφαρμογή Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Συμβάσεων ώστε οι οργανώσεις μπορούν ηλεκτρονικά καταθέσουν συλλογικές συμφωνίες προς διευκόλυνση πρόσβασης στους πολίτες.
<
to σχέδιο νόμου περιλαμβάνει συνολικά 45 άρθρα κι αναμένεται μέχρι τις 17 Ιουνίου ώστε οι πολίτες μπορούν ν’ εκφέρουν γνώμη επί αυτού.
Τα σχόλια αυτά θα ληφθούν σοβαρά υπόψη κατά τη σύνθεση του τελικού κειμένου.
To νομοθετικό κείμενο είναι διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.opengov.gr/minlab/?p=6416
Eρωτήσεις & Aπαντήσεις για τον Νέο Νόμο περί Ισοτιμής Αμείψεων Αντρών-Γυναικών
- Pοιτήστε ποια είναι η ουσία αυτού του σχεδίου;Aπάντηση: Η αμείβεσαι βάσει δουλειάς σου ανεξαρτήτως φύλου!
- Pοιτήστε αν υπάρχει σήμερα διαφορά στους μισθούς;Aπάντηση: Παρά βελτίωσης τα τελευταία χρόνια συνεχίζει ν’ υφίσταται χάσμα μεταξύ αντρών-γυναικών στην Ελλάδα!
- Pοιτήστε τι αλλάζει καθημερινά για μια γυναίκα εργαζόμενη;Aπάντηση: Δημιουργείται ένα πιο οργανωμένο σύστημα ώστε ν’ γνωρίζει δίκαιους όρους πληρωμής!
- Pοιτήστε πώς μπορεί κάποιος ν’ αντιληφθεί πως πληρώνεται λιγότερο συγκριτικά µε άλλον συνάδελφο;Aπάντηση: Έχει πλέον δικαίωμα ενημέρωσης…
Νέες Ρυθμίσεις για Ισότητα Αμοιβών στην Εργασία
Με τις πρόσφατες αλλαγές, οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να ζητούν πληροφορίες όχι μόνο για τον προσωπικό τους μισθό αλλά και για τον μέσο όρο αμοιβών ανδρών και γυναικών που εκτελούν παρόμοια καθήκοντα στην ίδια επιχείρηση.Αυτή η εξέλιξη φέρνει μια σημαντική αλλαγή στο τοπίο της εργασίας, καθώς πολλοί υπάλληλοι δεν γνωρίζουν εάν υπάρχουν διαφορές στις αποδοχές τους. Μέχρι τώρα, οι μισθοί συχνά λειτουργούσαν ως «κλειστό σύστημα πληροφόρησης». Η νέα προσέγγιση προωθεί μεγαλύτερη διαφάνεια, διευκολύνοντας την αναγνώριση αδικαιολόγητων διαφορών και ανισοτήτων στη μεταχείριση.
Αξιοκρατία και Ίσες Αμοιβές
Είναι απαραίτητο όλοι οι εργαζόμενοι να αμείβονται ισότιμα; Υπάρχει αξιοκρατία; Φυσικά υπάρχει αξιοκρατία. Ο στόχος του νομοσχεδίου και της Ευρωπαϊκής Οδηγίας είναι να εξαλείψουν τις αδικαιολόγητες αποκλίσεις στις αποδοχές λόγω φύλου ή άλλων διακρίσεων. Δηλαδή,ένας άντρας και μια γυναίκα με τα ίδια προσόντα και αρμοδιότητες σε παρόμοια θέση δεν θα πρέπει να έχουν διαφορετικές αμοιβές. Αν υπάρχει αντικειμενικός λόγος που δικαιολογεί τη διαφορά (π.χ., μεγαλύτερη εμπειρία ή περισσότερα πτυχία), τότε η ίση αμοιβή δεν τίθεται σε ζήτημα.
Αλλαγές στη Διαδικασία Προσλήψεων
Στο παρελθόν, πολλοί υποψήφιοι συμμετείχαν σε συνεντεύξεις χωρίς καμία γνώση των αποδοχών της θέσης που διεκδικούσαν. Συχνά ζητούνταν πληροφορίες σχετικά με προηγούμενους μισθούς,κάτι που μπορούσε να ενισχύσει υφιστάμενες ανισότητες. Με το νέο πλαίσιο νόμου, οι εργοδότες υποχρεούνται να ενημερώνουν τους υποψηφίους πριν από τη συνέντευξη σχετικά με το εύρος των μισθολογικών απολαβών ή την συγκεκριμένη αμοιβή της θέσης αυτής. Επιπλέον, απαγορεύεται η ερώτηση «πόσα έπαιρνες στην προηγούμενη εργασία σου», ενώ η διαδικασία πρόσληψης πρέπει πλέον να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο.
Έλεγχος Εφαρμόγής Ίσης Αποζημίωσης
Kεντρικό ρόλο στον έλεγχο εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων έχει ο Συνήγορος του Πολίτη. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο ενδυναμώνει τις δυνατότητες παρέμβασης όταν υπάρχουν ενδείξεις άδικων διαφορών στις αποδοχές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι μεγάλες επιχειρήσεις θα πρέπει επίσης να παρακολουθούν τα στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα ανάμεσα στα δύο φύλα σε τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με τον αριθμό των υπαλλήλων τους.
Δικαιώματα Εργαζομένων κατά Διάκρισης
Aν πιστεύετε ότι υφίσταται διάκριση εις βάρος σας λόγω φύλου ή άλλου παράγοντα μπορείτε να ζητήσετε στοιχεία από την επιχείρηση ή ακόμα και να απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση Εργασίας ή στη δικαιοσύνη με στήριξη από τον Συνήγορο του Πολίτη ή κάποιο συνδικαλισμό φορέα.
Προστασία Επιχειρήσεων από Καταχρηστικά Αιτήματα
Sτο σχέδιο νόμου περιλαμβάνεται πρόνοια ότι ο εργοδότης μπορεί να αρνηθεί αιτήματα χορήγησης στοιχείων όταν αυτά είναι δυσανάλογα ή καταχρηστικά λόγω επαναλαμβανόμενης φύσεως τους.
Kυρώσεις για Διάκριση Μισθών
Aν προκύψει ότι υπάρχει άδικη διάκριση στους μισθούς ενός εργαζόμενου μπορεί αυτός/ηνα λάβει πλήρεις αποζημιώσεις καθώς επίσης αναδρομικούς μισθούς ή bonus που έχασε κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας.
Sυλλογικές Συμβάσεις Εργασίας: Τι αλλάζει;
Tο νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη σημασία στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας θεωρώντας ότι αυτές μπορούν αποτελέσουν βάση για τη δημιουργία δομών ισότητας στους μισθούς μέσα στις επιχειρήσεις.
Eιδικές Ρυθμίσεις στον Τομέα Υγείας
Tελευταία αλλά όχι λιγότερο σημαντική είναι η ένταξη νοσηλευτών καθώς επίσης βοηθητικού προσωπικού όπως οδηγοί ασθενοφόρων στο καθεστώς βαρέων επαγγελμάτων ώστε όλοι αυτοί οι εργαζόμενοι του δημόσιου συστήματος υγείας πλέον θα έχουν ίσα δικαιώματα όσον αφορά τις συνθήκες εργασίες τους όπως συμβαίνει ήδη στον ιδιωτικό τομέα.