Η δημογραφική συρρίκνωση στην Ελλάδα έχει επιταχυνθεί δραματικά τα τελευταία 15 χρόνια. Από τις 117,44 χιλιάδες γεννήσεις το 2009, η χώρα έφτασε στις 68,31 χιλιάδες το 2024, σημειώνοντας μείωση της τάξης του 42%.
Σε έξι νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας,η πτώση ξεπέρασε το 50%,ενώ σε ορισμένες περιοχές οι θάνατοι υπερβαίνουν πλέον τους τρεις ανά γέννηση. Η Θεσπρωτία, τα Γρεβενά, η Φθιώτιδα, η Κοζάνη, η Ευρυτανία και η Φλώρινα βρίσκονται στο επίκεντρο μιας δημογραφικής κρίσης που απειλεί να ερημώσει ολόκληρες περιοχές.
Η πορεία προς τη δημογραφική κατάρρευση
Μετά το 1950 παρατηρήθηκαν σημαντικές αλλαγές στη γεννητικότητα στην Ελλάδα. Οι γεννήσεις μειώθηκαν από περίπου 148 χιλιάδες κατά μέσο όρο την περίοδο 1979-1980 σε μόλις 67 χιλιάδες το διάστημα μεταξύ του 2024 και του 2025. Παράλληλα, αυξήθηκε σχεδόν κατά έξι χρόνια η μέση ηλικία των γυναικών όταν αποκτούν παιδιά από τα 26,2 στα 32,2 έτη.
Σύμφωνα με στοιχεία από πρόσφατη έκθεση του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, αυτή η μείωση άρχισε στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η περίοδος μεταξύ των ετών 2003-2009 όπου καταγράφηκε μια μικρή αύξηση λόγω της μαζικής εισόδου μεταναστών μετά το ’90.
Αυτή την εξέλιξη προκάλεσε κυρίως πτώση στη διαγενεακή γονιμότητα των γυναικών. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του ’50 απέκτησαν κατά μέσο όρο δύο παιδιά ενώ εκείνες που γεννήθηκαν γύρω στο ’85 απέκτησαν λιγότερα από μισό παιδί λιγότερο.
Ωστόσο ο μέσος όρος των δύο παιδιών κρύβει σημαντικές διαφοροποιήσεις: Στην περίπτωση της γενιάς του ’60 ο αριθμός παιδιών ανά γυναίκα είναι μεγαλύτερος από τα δύο στον Νομό Ξάνθης αλλά κάτω από το ένα και επτά δέκατα στη Φωκίδα καθώς επίσης στο Κιλκίς και άλλες περιοχές όπως Ηλεία και Ευρυτανία. Αυτή τη μείωση αποτυπώνει επίσης ο δείκτης γονιμότητας που μειώθηκε από τα περίπου δυο χιλιάδες παιδιά ανά χίλιες γυναίκες την περίοδο ’79-’80 σε μόλις περίπου ένα χιλιακόσιο σαράντα τον χρόνο αναφοράς.
Tην ίδια στιγμή οι φυσικοί δείκτες πληθυσμού έχουν γίνει αρνητικοί μετά το ’10 λόγω αύξησης θανάτων: Στην δεκαετία ’71-’80 καταγράφηκαν περισσότερες γεννήσεις (638χιλ.) απ’ ότι θάνατοι ενώ στην επόμενη δεκαετία αυτό μειώθηκε στις (276χιλ.) για να φτάσει μόνο στις (22χιλ.) αργότερα.
Aντίθετα στην διάρκεια της περιόδου ‘11-‘20 οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις κατά (267χιλ.), ενώ μόνο την τελευταία πενταετία (2021-2025) οι θάνατοι υπερβαίνουν τις νέες ζωές κατά (290χιλ.).
The last fifteen years that exacerbated the issue
The number of births in Greece decreased from approximately 117.7 thousand in the period of (2008–2009) to around 66.7 thousand by (2024–2025). This decline was also influenced by a recent drop in the number of women aged between 25 and (44), which saw a reduction of nearly 480 thousand or about (28%).
The six regions where the decline exceeded fifty percent
An examination at a more localized level reveals significant geographical disparities regarding birth rates between (2009 and )(2024). during this timeframe for which data is available per region in Greece there was an overall decrease of births by approximately forty-two percent from one hundred seventeen point forty-four thousand to sixty-eight point thirty-one thousand births recorded annually across various regions within Greece’s mainland territory alone!
- The region known as Θεσπρωτία;
- A place called Γρεβενά;
- This area referred to as Φθιώτιδα;
- Kozani district;
- Euritania county;
- A location named florina!