Στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα το νέο «Πακέτο για την Εκπαίδευση και τις Δεξιότητες», με σκοπό να αναστρέψει την πτώση των βασικών δεξιοτήτων των μαθητών, να προωθήσει τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις εκπαιδευτικών. Το πακέτο περιλαμβάνει δύο προτάσεις συστάσεων του Συμβουλίου σχετικά με τις βασικές δεξιότητες και την προσέλκυση νέων στο εκπαιδευτικό επάγγελμα, καθώς επίσης μια νέα στρατηγική για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση μέχρι το 2030. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Ρόξανα Μίνζατου, τόνισε ότι ένας στους τρεις Ευρωπαίους 15 ετών εμφανίζει χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση και τα μαθηματικά. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν πρόκειται μόνο για εκπαιδευτικό πρόβλημα αλλά για ζήτημα ανταγωνιστικότητας, δημοκρατίας και ετοιμότητας».
Εκπαίδευση στην ΕΕ: Στατιστικά στοιχεία και στόχοι έως το 2030
Η ανάλυση της Επιτροπής σχετικά με τα αποτελέσματα PISA του 2025 δείχνει ότι το 33,9% των 15χρονων στην ΕΕ έχει χαμηλές επιδόσεις στα μαθηματικά ενώ το ποσοστό αυτό φτάνει στο 31,3% στην ανάγνωση και στο 25,9% στις φυσικές επιστήμες. Οι αριστούχοι δεν ξεπερνούν το 6,8% σε κανένα από αυτά τα πεδία. Η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι «μια ισχυρότερη Ευρώπη ξεκινά από ενδυναμωμένους νέους».
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ψηφιακή διάσταση του πακέτου για την Ελλάδα καθώς η Επιτροπή ανακοίνωσε στις 3 Νοεμβρίου τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας Ψηφιακών Υποδομών για την Εκπαίδευση (EDU-EDIC),κατόπιν αιτήματος οκτώ ιδρυτικών κρατών μελών συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν χώρες όπως η Ολλανδία που αναλαμβάνει τον συντονισμό μαζί με τη Γαλλία, Ισπανία κλπ., ενώ άλλα κράτη μέλη μπορούν να συμμετάσχουν αργότερα ως μέλη ή παρατηρητές.
Οι συμμετέχουσες χώρες θα συγκεντρώσουν πόρους ώστε να αναπτύξουν ευρωπαϊκά ψηφιακά εργαλεία που θα χρησιμοποιούνται στα σχολεία όπως ασφαλής αποθήκευση εκπαιδευτικού υλικού στο διαδίκτυο σύμφωνα με κοινές προδιαγραφές. Η Χένα Βιρκούνεν χαρακτήρισε αυτή τη σύσταση ως ένα βήμα προς την τεχνολογική κυριαρχία της Ένωσης σε έναν κρίσιμο τομέα.
Πιστοποιητικό Γραμματισμού στην Τεχνητή Νοημοσύνη από το σχολικό έτος 2027/28
Από τον Σεπτέμβριο του σχολικού έτους 2027/28 θα εφαρμοστεί πιλοτικά ένα Πιστοποιητικό Γραμματισμού στην Τεχνητή Νοημοσύνη σύμφωνα με πλαίσιο που έχει αναπτύξει ο ΟΟΣΑ. Όπως εξήγησε η κ. Μινζάτου οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να αποδεικνύουν ότι εντοπίζουν λάθη σε απαντήσεις που παρέχει η τεχνητή νοημοσύνη καθώς επίσης να εξηγούν πώς τα επαλήθευσαν. Προβλέπονται ακόμη κοινές πρωτοβουλίες ασφαλείας στον κυβερνοχώρο μέσω μιας Ευρωπαϊκής Δέσμευσης για Υγιείς Οθόνες.
Για τις βασικές δεξιότητες προτείνεται οι χώρες μέλη να τις καταστήσουν εθνική προτεραιότητα θέτοντας στόχο μέχρι το 2030 τη δραστική μείωση των μαθητών που παρουσιάζουν χαμηλές επιδόσεις κάτω από το ποσοστό του 15%, καθώς επίσης αύξηση των αριστούχων στολάχιστον στο επίπεδο του12%. Οι νέες Ευρωπαϊκές Σχολικές Συμμαχίες θα ενώνουν μακροχρόνια συνεργασία μεταξύ σχολείων διαφορετικών χωρών επικεντρωμένες στη βελτίωση συγκεκριμένων δεξιοτήτων.
Γήρανση πληθυσμού και ελλείψεις προσωπικού στον εκπαιδευτικό κλάδο
Aναφορικά με τους δασκάλους παρατηρείται ανησυχητική κατάσταση αφού μόλις το8% είναι κάτω των30 ετών ενώ σχεδόν40% είναι άνω των50 χρόνων . Η Ατζέντατης ΕΕ ζητά λιγότερη γραφειοκρατία , καλύτερες συνθήκες εργασίαςκαι σαφέστερες ευκαιρίες εξέλιξης , προβλέποντας παράλληλα τακτικές συναντήσεις μεταξύ συνδικαλιστικών οργανώσεωνκαι εργοδοτών στον κλάδο.
Eπαγγελματική κατάρτιση: Προτεραιότητα επιλογής
The strategy for vocational training aims to make it the first choice for students as nearly70 % of professions facing severe staff shortages rely on vocational skills in sectors such as construction , health care , manufacturing and energy . Furthermore , eight out of ten small and medium-sized enterprises struggle to find qualified workers . starting from2028 , the proposed European Competitiveness Fund will be able to finance vocational training for the first time .
The proposals do not create binding obligations as Council recommendations are not legally binding and the organization of educational systems remains a national obligation. The Council is called upon to review and approve them while implementation of the package will commence on November20 during a European conference on education and skills organized by the Commission.
The Roxana Minzatu urged national governments to prioritize education within their economic strategies and budgets emphasizing that achieving targets by2030 requires “real substantial effort”.