Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε αύξηση των επιτοκίων για δεύτερη φορά φέτος, καθώς η αναζωπύρωση των τιμών ενέργειας, που προκλήθηκε από τις συγκρούσεις στο Ιράν, εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Το βασικό επιτόκιο καταθέσεων αυξήθηκε στο 2,5% από 2,25%, μετά την προηγούμενη διατήρησή του σταθερού κατά τη συνεδρίαση του Ιουλίου. Αυτή η κίνηση ήταν αναμενόμενη από τους επενδυτές.
Οι επενδυτές είναι διχασμένοι σχετικά με το αν η ΕΚΤ θα σταματήσει τον κύκλο της νομισματικής σύσφιγξης, καθώς γίνεται ολοένα πιο σαφές το δίλημμα ανάμεσα στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και την υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης.
Το κύριο ζήτημα
Ο πληθωρισμός στην Ευρώπη αυξάνεται ξανά με ταχύτητα,φτάνοντας τον Αύγουστο το 3,3%,το υψηλότερο επίπεδο που έχει παρατηρηθεί τα τελευταία τρία χρόνια μετά την αποκλιμάκωση που σημειώθηκε νωρίτερα μέσα στο καλοκαίρι.
► Αυξήσεις στις δόσεις των τραπεζικών δανείων – Οι συνέπειες της απόφασης της ΕΚΤ για τα επιτόκια
Tον Ιούνιο, η ΕΚΤ είχε εκτιμήσει ότι ο πληθωρισμός θα κορυφωνόταν αργότερα μέσα στη χρονιά και θα επέστρεφε στον στόχο του 2% μέχρι το 2028.
Ωστόσο, οι νέες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή μπορεί να παρατείνουν τη διαδικασία αποκλιμάκωσης των τιμών. Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου ξεπέρασαν ξανά αυτή την εβδομάδα τα 100 δολάρια ανά βαρέλι για πρώτη φορά από τον Ιούλιο και οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτινάχθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα τους για το 2023.
Όλη η προσοχή στη Fed
Η ΕΚΤ έχει υιοθετήσει μια πιο επιθετική προσέγγιση απέναντι στον πληθωρισμό που προκαλεί ο πόλεμος σε σύγκριση με πολλές άλλες κεντρικές τράπεζες. Ξεκίνησε αυτή τη στρατηγική τον Ιούνιο με την πρώτη αύξηση των επιτοκίων.
Bάσει στοιχείων του CME Group, οι περισσότεροι επενδυτές περιμένουν ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων κατά τη συνεδρίασή της την επόμενη εβδομάδα. Αντίστοιχη κίνηση αναμένεται και από την Τράπεζα της Αγγλίας τον Νοέμβριο.
The EKT είχε μεγαλύτερο περιθώριο να σφίξει τη νομισματική πολιτική της γιατί πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στο Ιράν το βασικό επιτόκιό της ήταν πολύ χαμηλότερο απ’ όσα θεωρούνται «ουδέτερα» σύμφωνα με τους οικονομολόγους — δηλαδή ούτε περιοριστικά ούτε υποστηρικτικά προς την οικονομία.
Nέα αύξηση πιθανόν τον Δεκέμβριο;
Aναμένονται περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ μέχρι τον Δεκέμβριο. Ωστόσο πολλοί επενδυτές πιστεύουν ότι οι συνθήκες καθιστούν δύσκολη μια νέα παρέμβαση σύντομα.
Mια ακόμη αύξηση μπορεί να οδηγήσει το επιτόκιο καταθέσεων στην «περιοριστική ζώνη», ασκώντας πίεση στην ανάπτυξη. Παράλληλα, η άνοδος στις αποδόσεις ομολόγων μπορεί να περιορίσει τις οικονομικές δραστηριότητες λόγω ακριβότερου δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Eνας ακόμα παράγοντας που μειώνει τις ανάγκες για νέες αυξήσεις είναι ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν πολλές ενδείξεις πως οι υψηλές τιμές ενέργειας προκαλούν «δευτερογενείς επιδράσεις», δυσχεραίνοντας έτσι στους κεντρικούς τραπεζίτες να ελέγχουν τον πληθωρισμό.
Aυτό σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι στην Ευρωζώνη δεν ζητούν υψηλότερους μισθούς ως αντίδραση στις αυξανόμενες ενεργειακές τιμές — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις προϊόντων και υπηρεσιών.
Ωστόσο αυτό μπορεί να αλλάξει αν δεν υπάρξει λύση στη σύγκρουση και αν συνεχίσουν οι υψηλές τιμές ενέργειας όπως είχε προειδοποιήσει πρόσφατα μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ.
«Όσο περισσότερο διαρκεί η σύγκρουση τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος και η ένταση των έμμεσων ή δευτερογενών αποτελεσμάτων», δήλωσε χαρακτηριστικά.