Η Ευαλωτότητα του Ελληνικού Τραπεζικού Συστήματος σε Γεωπολιτικούς Κινδύνους
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ανήκει στις ομάδες που παρουσιάζουν υψηλή ευαλωτότητα απέναντι σε γεωπολιτικούς κινδύνους.Η πρόσφατη έκθεση που δημοσιεύθηκε έρχεται στο πλαίσιο των γεωπολιτικών stress tests, τα οποία διεξάγονται για πρώτη φορά από την ΕΚΤ στις συστημικές τράπεζες της ευρωζώνης και αναμένονται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Η νέα αναφορά της ΕΚΤ και του ESRB (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου) σχετικά με τους γεωπολιτικούς κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα (Ιανουάριος 2026) αποτελεί μια ισχυρή προειδοποίηση για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνονται και οι κίνδυνοι μετάδοσης στην πραγματική οικονομία και στο τραπεζικό σύστημα γίνονται πιο έντονοι.
Το Παράδειγμα της Ουκρανίας
Στην έκθεσή της, η ΕΚΤ χρησιμοποιεί τον πόλεμο στην Ουκρανία ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός τέτοιου σοκ. Αυτή η κατάσταση ανέδειξε πώς η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων μπορεί να προκαλέσει άμεσες απώλειες στην πραγματική οικονομία και να επιτείνει τις αδυναμίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Για παράδειγμα, οι περιορισμοί στις προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία και οι φόβοι πλήρους διακοπής τους οδήγησαν σε δραματική αύξηση των τιμών φυσικού αερίου, γεγονός που συνέβαλε στον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ κατά τα έτη 2022 και 2023. Ως αντίκτυπος αυτού, η νομισματική πολιτική προχώρησε σε σημαντικές αυξήσεις επιτοκίων, οδηγώντας σε σφιχτές συνθήκες χρηματοδότησης.
Οι Ελληνικές Τράπεζες Στην «Κόκκινη Ζώνη»
Όπως αναφέρεται στην έκθεση της ΕΚΤ, υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ των χωρών όσον αφορά τον εκτιμώμενο αντίκτυπο από τα γεοπολιτικά σοκ. Οι επιπτώσεις ποικίλλουν ανάλογα με τη χώρα. Μια ομαδοποίηση σύμφωνα με τις αντιδράσεις εμπιστοσύνης (πλευρά ζήτησης) και κόστους δανεισμού (πλευρά προσφοράς) αποκαλύπτει ότι χώρες όπως το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ολλανδία καθώς και η Ελλάδα παρουσίασαν μεγάλες μειώσεις εμπιστοσύνης συνοδευόμενες από αυξήσεις στο κόστος δανεισμού.Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια πιο έντονη συρρίκνωση της πιστωτικής επέκτασης.
Aντίθετα, χώρες όπως η Γερμανία ή η Γαλλία εμφάνισαν μόνο ήπιες μειώσεις στη πιστωτική δραστηριότητα λόγω περιορισμένων μεταβολών στην εμπιστοσύνη τους. Παρόλα αυτά παραμένει εμφανής αυτή η διαφοροποίηση: μικρές ανοικτές οικονομίες όπως αυτές του Βελγίου ή της Αυστρίας είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στα συγκεκριμένα σοκάκια ενώ μεγαλύτερες οικονομίες φαίνεται να επηρεάζονται λιγότερο.