Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας παρουσίασε την τρίτη φάση της αναδιοργάνωσης των Ενόπλων Δυνάμεων, εστιάζοντας στην ενσωμάτωση μη επανδρωμένων συστημάτων, την ανάπτυξη διαστημικών ικανοτήτων και τη νέα δομή των στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Το σχέδιο περιλαμβάνει συγχωνεύσεις και καταργήσεις 56 μονάδων καθώς και 126 στρατοπέδων, ενώ θα δημιουργηθούν νέες μονάδες για drones και ηλεκτρονικό πόλεμο. Οι εξοικονομήσεις που θα προκύψουν θα αξιοποιηθούν προς όφελος του προσωπικού.
Συγκεκριμένα, η Γ’ φάση του μετασχηματισμού στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030» επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων, με έμφαση στο διάστημα, τον κυβερνοχώρο, τα μη επανδρωμένα συστήματα και την αναδιάρθρωση των στρατιωτικών μονάδων.
Όπως τόνισε ο υπουργός κατά την ενημέρωση για τη Γ’ φάση στις 20 Οκτωβρίου 2026, στόχος είναι «να προσαρμοστούμε στο διακλαδικό πολυχωρικό πεδίο όπου διεξάγονται οι σύγχρονες επιχειρήσεις», καθώς επίσης να εξοικονομηθούν περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ σε πενταετή βάση που θα επιστραφούν στο προσωπικό.
Η νέα πραγματικότητα απαιτεί την προσθήκη νέων επιχειρησιακών πεδίων πέρα από τα παραδοσιακά τρία: θάλασσα, αέρας και στεριά. «Πρέπει να ενσωματώσουμε το διάστημα, τον κυβερνοχώρο και το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα στα υπάρχοντα πεδία», ανέφερε ο υπουργός υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της αυτοματοποίησης στη διοίκηση μέσω του συστήματος C5ISR-T. Επιπλέον σημείωσε ότι η ένταξη μη επανδρωμένων συστημάτων στους τρεις κλάδους είναι πλέον απαραίτητη.
Κυβερνοχώρος και ηλεκτρομαγνητικό φως
Ο κ. Δένδιας αναφέρθηκε στην ενσωμάτωσή τους στον κυβερνοχώρο λέγοντας ότι έχουν ήδη εγκαινιαστεί οι εγκαταστάσεις διοίκησης κυβερνοασφάλειας.Ωστόσο επισήμανε ότι αυτό αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής προσπάθειας. Όπως δήλωσε: «Έχει ιδρυθεί επίσης σχολή για να υποστηρίξει τις σχετικές δραστηριότητες».
Δορυφόροι και διαστημικές δυνατότητες
I Ελλάδα μέχρι πρόσφατα δεν είχε ουσιαστική παρουσία στο διάστημα αλλά τώρα διαθέτει έναν αριθμό μικρών δορυφόρων που δημιουργήθηκαν μέσω συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Ο υπουργός εξέφρασε τις ευχαριστίες του γι’ αυτήν τη συνεργασία.
Tα υφιστάμενα μέσα δεν είναι αρκετά σύμφωνα με τον ίδιο καθώς όπως είπε χαρακτηριστικά: «Αυτό μας παρέχει μόνο φωτογραφίες». Σύμφωνα με τον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ),η χώρα σχεδιάζει να αποκτήσει έναν μεγάλο γεωστατικό δορυφόρο σε μεγάλη απόσταση από τη Γη καθώς επίσης τρεις δορυφόρους μέσου ύψους μέσω ευρωπαϊκού προγράμματος IRIS όπου συμμετέχει η Ελλάδα μαζί με άλλους SAR δορυφόρους μέσω συνεργασίας με την Πολωνία.
Mελλοντικά σχέδια περιλαμβάνουν επιπλέον οπτικούς μικρού μεγέθους δορυφόρους που σύμφωνα με τον κ. Δένδια θα προσφέρουν στην Ελλάδα μια ουσιαστική παρουσία στον τομέα αυτόν προστατεύοντας τις επικοινωνίες της χώρας.
«Σήμερα βασιζόμαστε σε μεγάλο βαθμό σε υπηρεσίες άλλων κρατών», διευκρίνισε ο υπουργός προσθέτοντας πως ο κύριος επικοινωνιακός δορυφόρος είναι ο Hellas Sat που όμως δεν ανήκει στην ελληνική πλευρά παρά το όνομα του.
Mη επανδρωμένα συστήματα Στρατού Ναυτικού Αεροπορίας
Sτον Στρατό Ξηράς προβλέπονται αλλαγές στη διοικητική μέριμνα ώστε να συμπεριληφθούν αυτόνομα μέσα μεταφοράς εφοδίων αντί φορτηγών ή τρένων όπως γινόταν μέχρι σήμερα.
«Αυτό αλλάζει», δήλωσε εξηγώντας πως υπάρχει ολοκληρωμένος σχεδιασμός ώστε οι τελευταίες μεταφορές προς το πεδίο μάχης να γίνονται από αυτόνομα οχήματα είτε στον Έβρο είτε στα ελληνικά νησιά.
Sτο Πολεμικό Ναυτικό έχει ήδη κατασκευαστεί το μη επανδρωμένο σκάφος «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ» ενώ έχουν γίνει ασκήσεις με αυτόνομα σκάφη τύπου SARONIC τα οποία χρησιμοποιούνται επίσης από αμερικανικές δυνάμεις.
O υπουργός ανακοίνωσε ότι έχει ιδρυθεί ειδική διοίκηση για αυτά τα συστήματα ενώ εγκαινιάστηκε σχολή εκπαίδευσης σχετικά μ’ αυτά.
«Το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό θα είναι πρωτοπόρος στην Ευρώπη όσον αφορά την ενσωμάτωσή τους», ανέφερε διευκρινίζοντας τις διαφορές μεταξύ αυτών των δύο τύπων συστημάτων ως προς τις δυνατότητές τους.
Sτην Πολεμική Αεροπορία πέρα από γνωστά μη επανδρωμένα μέσα υπάρχουν σχέδια για συνεργατικά αεροσκάφη που θα συνδυάζονται με F-35 όταν αποκτηθούν ώστε να ανταγωνιστούν στις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες.
Παράλληλα ανακοίνωσε αύξηση δυνατοτήτων ηλεκτρονικού πολέμου στο Πολεμικό Ναυτικό。
Kαταργήσεις μονάδων
Tο πρόγραμμα μετασχηματισμού οδηγεί σε συγχώνευση ή κατάργηση συνολικά 56 μονάδων μαζί με άλλες 126 δομές ενώ παράλληλα προβλέπει δημιουργία νέων σχημάτων για τεχνολογίες αιχμής.
Στον Στρατό Ξηράς ιδρύεται Ταξιαρχία Μη Επανδρωμένων Συστημάτων στο Λιτόχωρο όπου μπορούν να πειραματίζονται νέα τεχνολογία ενώ υπάρχει πρόταση ίδρυσης ειδικής μονάδας ΜΕΟ (Μη Επανδρομένων Οχημάτων) εφοδιασμού/μεταφορά).
«Δημιουργείται ένα πρότυπο Λόχος Ειδικών Αποστολών, που θα απαρτίζεται κυρίως από εφέδρους καταδρομείς», ανακοίνωσε ο υπουργός, προσθέτοντας ότι προγραμματίζεται άσκηση στην οποία θα συμμετάσχει αυτή η μονάδα.
Επιπλέον, τόνισε τη σημασία της Ενεργού Εφεδρείας για τις Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς «έχει τη δυνατότητα να συμβάλει στην προστασία κρίσιμων υποδομών και ευαίσθητων περιοχών με γρήγορη επιστράτευση και αξιοποίηση της ήδη υπάρχουσας εκπαίδευσης».
Ο στόχος είναι να διασφαλιστεί η πραγματική δυνατότητα συμμετοχής σε μελλοντικές επιχειρήσεις και όχι «μια θεωρητική εφεδρεία που υπάρχει μόνο στα χαρτιά».
Αμυντική βιομηχανία: εξαγωγές και ελληνική συμμετοχή 25%
Ο κ. Δένδιας ανακοίνωσε επίσης ότι σύντομα θα κατατεθεί νομοθετική παρέμβαση στο Υπουργικό Συμβούλιο και στη συνέχεια στη Βουλή για την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος αμυντικής βιομηχανίας.
Η νέα νομοθεσία θα επιτρέπει στην Ελλάδα να συνάπτει συμφωνίες «G2G», δηλαδή μεταξύ κυβερνήσεων. Όπως εξήγησε, μέχρι τώρα δεν υπήρχε το κατάλληλο νομικό πλαίσιο λόγω έλλειψης ουσιαστικών προϊόντων προς εξαγωγή. «Δεν είμαστε σε αυτή τη φάση», σημείωσε, τονίζοντας ότι πλέον δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για εξαγωγές.
Επιπλέον, ανακοίνωσε την υποχρεωτική συμμετοχή τουλάχιστον 25% του ελληνικού αμυντικού τομέα σε κάθε πρόγραμμα εξοπλισμού, καθώς όπως είπε «οι αρχικές δοκιμές έχουν δείξει ότι αυτό το μέτρο μπορεί να λειτουργήσει».
Στις οργανωτικές αλλαγές περιλαμβάνεται η αναδιοργάνωση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικού Σχεδιασμού και Υποστήριξης (ΓΔΟΣΥ) καθώς και του Οικονομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων. Παράλληλα αναδιάρθρωση της Γενικής Διεύθυνσης Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) έχει ήδη ολοκληρωθεί μέσω σχετικής μελέτης.
Διακλαδικά νοσοκομεία και νέο Κέντρο Τραύματος
Στον τομέα υγειονομικής υποστήριξης,ο υπουργός ανακοίνωσε μετατροπή του 424 Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης καθώς και του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων σε διακλαδικά ιδρύματα.
Eπιπλέον προχωρά η ίδρυση μιας προηγμένης Μονάδας Τραύματος μέσω δωρεάς ύψους 5 εκατ.ευρώ. Ο κ. Δένδιας ανέφερε πως θα συναντηθεί στη Βοστώνη με τον καθηγητή κ. Βέλμαχο για να εξετάσουν την πρόοδο αυτού του έργου.
Sτόχος είναι η ολοκλήρωση της μονάδας μέχρι τα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027 ως Διακλαδικό Κέντρο Τραύματος στο 401 Νοσοκομείο με παράρτημα στο Νοσοκομείο Μπαλαμάντ στον Λίβανο.
Ο υπουργός εκτίμησε πως η συνεργασία με το Χάρβαρντ μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία ενός από τα πιο σύγχρονα κέντρα τραύματος στην Ευρώπη ενισχύοντας την ασφάλεια των στρατιωτών κατά τις επιχειρήσεις τους.
Εξοικονόμηση μισού δισεκατομμυρίου ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια
The οικονομικός αντίκτυπος αυτής της μεταρρύθμισης ανέρχεται περίπου στα μισό δισεκατομμύριο ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια ή περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σύμφωνα με τον κ. Δένδια.
Eξηγώντας ανέφερε παραδείγματα σχετικά με τα κόστη λειτουργίας πλοίων αλλά κι οπλικών συστημάτων: μια φρεγάτα FDI κοστίζει γύρω στα δύο εκατομμύρια ευρώ ανά έτος ενώ μια παλαιότερη φρεγάτα τύπου Kortenaer S κοστίζει περίπου επτά εκατομμύρια τριακόσιες χιλιάδες ευρώ ετησίως. Ο υπουργός δήλωσε πως σκοπεύει να ταξιδέψει στο Λοριάν για την παραλαβή της φρεγάτας «ΝΕΑΡΧΟΣ» όπου θα γίνει επίσης έπαρση ελληνικής σημαίας.»
< p > Αναφέρθηκε επίσης στις διαφοροποιήσεις στελέχωσης μεταξύ παλιών κι νέων πυροβολικών συστημάτων αλλά κι αντιαρματικών όπλων . Συγκεκριμένα , όπως είπε , ένα σύστημα πυροβολικού PULS απαιτεί μόλις δύο άτομα ενώ τα παλιά M109 απαιτούν έξι . Αντίστοιχα ,τα νέα αντιαρματικά SPIKE χρειάζονται δύο άτομα ενώ οι παλιότερες ITV απαιτούν τέσσερα ,γεγονός που αποτυπώνεται φυσικά κι στο κόστος μισθοδοσίας .
< p > Οι οικονομίες αυτές αναμένονται επίσης από τη συγχώνευση μονάδων αλλά κι άλλων δομών .Στην ίδια λογική , ο υπουργός ανέφερε σχέδιο από πλευράς Πολεμικού Ναυτικού για τον παροπλισμό είκοσι μία μονάδων μέσα στην επόμενη πενταετία αντικαθιστώντας τες είτε με νεότερες είτε μη επανδρωμένες πλατφόρμες.
< p > Επιβεβαίωσε ακόμη πως υπάρχει κατανόηση σχετικά με την αγορά πέραν των δύο συν δύο φρεγατών Bergamini ,τουλάχιστον δυο Gaeta τύπου ναρκολόγων από το Ιταλικό Πολεμικό Ναυτικό .
Τα χρήματα επιστρέφουν στους στρατιώτες
< p > Το κύριο μήνυμα που εξέπεμπε ο υπουργός ήταν ότι οι οικονομίες δεν προορίζονται μόνο για μειώσεις δαπανών αλλά κυρίως προς όφελος των στρατευμένων προσωπικών μας . Όπως δήλωσε :«Η μακρόχρονη συμφωνία μας μαζί σας είναι σαφής : Τα χρήματα αυτά πρέπει ν’ επιστραφούν στους ανθρώπους μας ώστε ν’ αυξηθούν οι αποδοχές τους ».< / p >< p > Ωστόσο διευκρινίζει πως δε θ’ αναφερθεί συγκεκριμένα πριν ολοκληρωθούν οι συνομιλίες μαζί σας Υπουργείο Οικονομικών ωστόσο ξεκαθαρίζει :« Αυτές οι χρηματοδοτήσεις πρέπει ν’ επενδυθούν στους ανθρώπους μας ».
< h2 > Στην προσπάθεια στήριξης αποστράτων ανακοίνωσε τη δημιουργία Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης ώστε όσοι δεν έχουν οικογένεια ή άλλο υποστηρικτικό περιβάλλον ν’ έχουν κάπου ασφαλές μέρος διαμονής.< / h2 >
< h2 > Η δομή αυτή θ’ εγκατασταθεί σ’ ένα στρατιωτικό νοσοκομείο στην Πεντέλη όπου είχε επισκεφτεί προσωπικά ο ίδιος πριν λίγο διάστημα ξεκινώντας αρχικά μ’ είκοσι πέντε κλίνες που θ’ αυξηθούν γρήγορα στις πενήντα ανάλογα πάντα µε ζήτησή τους.< / h2 >
< h2 > “Δεν θέλουμε κανείς αξιωματικός ή υπαξιωματικός όταν βρίσκεται χωρίς οικογένεια ν’ αφήνεται έτσι” δήλωσε χαρακτηριστικά.< / h2 >
Limit of 200 days at sea for Fleet crews
< P > Ένας σημαντικός περιορισμός τίθεται τώρα όσον αφορά τις υπηρεσίες πληρωμάτων Πολεμικού Ναυτικού ώστε ν’ αποφευχθεί μεγαλύτερος χρόνος παραμονής τους στη θάλασσα βελτιώνοντας έτσι τις συνθήκες εργασίας τους .“Θέσαμε ως όριο τις διακόσιες ημέρες ανά έτος”, δήλωσε χαρακτηριστικά προσθέτοντας “δε γίνεται στελέχη μας ν΄ βρίσκονται πάνω από αυτό χρονικό διάστημα”.
The minister clarified that operational needs and national interests may require longer stays at sea but in such cases the financial compensation will be significantly higher than what is currently provided for each day spent on board up to the limit of two hundred days.
The relevant regulations will be subject to negotiation with the Ministry of Finance while Mr Dendias emphasized that both key interventions he announced are certain: utilizing savings for personnel benefit and establishing a Supported Living Shelter for retirees.
«Αναβαθμίζουμε τις ικανότητές μας, ενισχύουμε τις δυνατότητές μας, εκσυγχρονίζουμε τα συστήματά μας και ταυτόχρονα εξοικονομούμε ανθρώπινο δυναμικό και πόρους».
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης που έλαβε χώρα στην αίθουσα «Ιωάννης Καποδίστριας» του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, παρόντες ήταν επίσης ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο αρχηγός ΓΕΣ αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο αρχηγός ΓΕΝ αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ καθώς και ο υπαρχηγός ΓΕΑ αντιπτέραρχος (Ι) Βασίλειος Μπρούμας ως εκπρόσωπος του αρχηγού ΓΕΑ.