Γιορτή σήμερα, Σάββατο 10/1 – Ποιοι γιορτάζουν σύμφωνα με το εορτολόγιο Ιανουαρίου
Σήμερα, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των: Γρηγορίου επισκόπου Νύσσης, Δομετιανού επισκόπου Μελιτινής, Μαρκιανού πρεσβυτέρου και οικονόμου της Μεγάλης Εκκλησίας και Αμμωνίου.
Δεν υπάρχει κάποια γνωστή γιορτή.
Άγιος Γρηγόριος Επίσκοπος Νύσσης
Ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε το 332 μ.Χ. στη Νεοκαισάρεια του Πόντου και ήταν αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου. Έλαβε την ίδια εκπαίδευση με τον αδελφό του και διακρίθηκε για την εξαιρετική του ευφυΐα καθώς και για τη φιλοσοφική του σκέψη. Χειροτονήθηκε αναγνώστης στην Εκκλησία.
Ο Γρηγόριος παντρεύτηκε τη Θεοσέβεια, μια πραγματικά αγία γυναίκα που όμως έφυγε από τη ζωή νωρίς. Παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε λόγω αυτής της απώλειας, δεν έχασε την ελπίδα του και στα σαράντα του χρόνια ανέλαβε τον θρόνο της επισκοπής Νύσσας (σημερινή Νεμσεχίρ), μιας μικρής πόλης στην Καπαδοκία.
Ωστόσο, οι Αρειανοί τον στοχοποίησαν καθώς αντιλήφθηκαν ότι θα αποτελούσε σοβαρό αντίπαλο για την αίρεσή τους. Έτσι σχεδίασαν να τον εξοντώσουν κατηγορώντας τον ότι εξελέγη Επίσκοπος παράνομα και ότι υπεξαίρεσε χρήματα από την Εκκλησία. Οι κατηγορίες αυτές προήλθαν από έναν άνδρα ονόματι Φιλόχαρης, συνεργάτη των Αρειανών προς τον διοικητή Δημοσθένη στον Πόντο. Ο Μέγας Βασίλειος έστειλε επιστολή ζητώντας να διερευνηθούν οι κατηγορίες αυτές.
Η παρέμβαση του Βασιλείου δεν είχε αποτέλεσμα καθώς ο αυτοκράτορας Ουάλης ήθελε να αποφευχθεί η σύγκρουση αυτή.Το 376 μ.Χ., ο Γρηγόριος καθαιρέθηκε χωρίς δίκη από σύνοδο Αρειανών Επισκόπων που συγκλήθηκαν στον Πόντο και στη Γαλατία κι έτσι αναγκάστηκε να κρυφτεί για κάποιο διάστημα.
Η περιπέτειά του τελείωσε το 378 μ.Χ., όταν πέθανε ο Ουάλης κι εκείνος επέστρεψε στη Νύσσα όπου υποδέχθηκε θριαμβευτικά τους πιστούς.
Το φθινόπωρο της επόμενης χρονιάς συμμετείχε στη Σύνοδο της Αντιόχειας που συγκλήθηκε κυρίως λόγω της αίρεσης του Απολλιναρίου.
Ο Απόλλινάριος υποστήριξε μια λανθασμένη ερμηνεία ενός χωρίου από την Αγία Γραφή (κατά Ιωάννη α’ 14), ισχυριζόμενος ότι ο Θεός Λόγος έγινε σάρκα αλλά όχι ψυχή ανθρώπινη ή νους ανθρώπινος ως στοιχεία ενότητας με το Θείο στοιχείο Του.
Πολλοί πίστευαν πως η διδασκαλία αυτή επηρεάζονταν από πλατωνικές ιδέες αλλά κατά τον Γρηγόριο η βάση αυτής ήταν ένα χωρίο από τις επιστολές του Παύλου (προς Θεσσαλονικείς Α’, ε’ 23).
Sτη Σύνοδο αυτή αντέτεινε τις λανθασμένες θεωρίες των αντιπάλων ενώ ανέλαβε αποστολές για την Εκκλησία της Βαβυλωνίας κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στους Αγίους Τόπους.
Ο Θεός αξιώνει επίσης τον Άγιo να είναι κεντρικό πρόσωπο στη Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο το 381 μ.Χ.,στην Κωνσταντινούπολη όπου κατατρόπωσε τους πνευματικούς αντιπάλους με «… τη μάχαιρα που δίνει το Πνεύμα και η οποία είναι ο λόγος του Θεού» (Προς Έφεσίους στ’ 17).
Sτην πορεία των συζητήσεων διακρίθηκε τόσο πολύ ώστε απέκτησε τίτλους όπως «Πατήρ Πατέρων» ενώ ο Μέγας Θεοδόσιος αναγνωρίζοντας τα επιτεύγματά Του δήλωσε πως ήταν «στήλη της Ορθοδοξίας». Ήταν ειρηνικός μέχρι τέλους αφήνοντας πίσω σημαντικά έργα: ερμηνείες θεμάτων πίστης, δογματικές θέσεις καθώς επίσης λόγους ηθικούς κι εγκωμιαστικούς προς τιμήν άλλων προσώπων όπως αυτός προς τον αδελφό Του Μέγα Βασίλειο.