Επίσκεψη Γκουτέρες στην Κύπρο: Νέα Δεδομένα για το Κυπριακό

Με ισχυρές ενδείξεις ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες, Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, θα ανακοινώσει τη Σύγκλιση Διευρυμένης Συνάντησης για το Κυπριακό, η Κυπριακή Δημοκρατία υποδέχεται απόψε τον επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με αξιόπιστες διπλωματικές πηγές στο parapolitika.gr, ο κύριος σκοπός της επίσκεψης του Γκουτέρες στο νησί -μετά από 16 χρόνια- είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επανέναρξη «σοβαρών» διαλόγων που θα επαναφέρουν το Κυπριακό στη διαδικασία εύρεσης λύσης.

Πρωταγωνιστικό ρόλο στις προσπάθειες αυτές φαίνεται να αναλαμβάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τελευταίες κινήσεις της υποδηλώνουν μια στρατηγική ενίσχυσης της παρουσίας της με στόχο την αποκατάσταση του αδιεξόδου. Έγκυροι αναλυτές επισημαίνουν ότι σημαντικός παράγοντας σε αυτή την κατεύθυνση ήταν ο πρόσφατος διορισμός του ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για την Κύπρο,Ραφαέλε Φίτο,ο οποίος έχει προετοιμάσει το έδαφος για τις συνομιλίες.

Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διατηρεί ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας με τον Αντόνιο Γκουτέρες σε μια προσπάθεια αξιοποίησης του momentum προς όφελος μιας λύσης. Στη συνάντηση που είχε πρόσφατα στις Βρυξέλλες με τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν, προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ., επιβεβαίωσε τη συνεχιζόμενη στήριξη της ΕΕ προς τις πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Εθνών.

Ένας βασικός μοχλός πίσω από τις κινήσεις των Βρυξελλών είναι η αποκατάσταση των ευρωτουρκικών σχέσεων σε κρίσιμους τομείς. Όπως σημειώνουν κυπριακές διπλωματικές πηγές «πιέζουν», αν και δεν είμαι σίγουρος αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ακριβώς αυτή τη λέξη «πιέζουν», αλλά έχουν σαφώς ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς επιθυμούν μια καλή συνεργασία με την Τουρκία. Το ίδιο ισχύει και για εμάς και την Ελλάδα.»

Τα ευρωπαϊκά προγράμματα στα οποία θέλει να συμμετάσχει η Τουρκία λειτουργούν ως πιθανά κίνητρα γι’ αυτήν. Αυτά περιλαμβάνουν τη συμμετοχή στο αμυντικό πρόγραμμα SAFE (στο οποίο η Ελλάδα έχει βάλει βέτο), καθώς και ζητήματα όπως η άρση εμποδίων θεωρήσεων (visa) που αποτελούν πάγιο αίτημα της Άγκυρας αλλά συναντούν αντιστάσεις από χώρες όπως η Γαλλία.

Ωστόσο, οι προσπάθειες της ΕΕ δεν είναι χωρίς εμπόδια καθώς υπάρχει έντονη δυσπιστία από πλευράς Τουρκοκυρίων. Η τακτική που υιοθετείται από την Τουρκία ερμηνεύεται ως λογική «παζαριού», όπου χρησιμοποιείται σκληρή ρητορική ώστε να μεγιστοποιηθούν τα κέρδη πριν ληφθούν τελικές αποφάσεις.

Στην τουρκική πλευρά παραμένει στάση αναμονής σχετικά με τις προθέσεις που θα εκφραστούν κατά την επίσκεψη στην Κύπρο του Αντόνιο Γκουτέρες. Τα μέσα ενημέρωσης στην Τουρκία εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με το αν οι νέοι σχεδιασμοί θα λάβουν υπόψη τους τους όρους που θέτει η Άγκυρα ή αν θα επιστρέψουν σε παλιές συνταγές.

“Οι επόμενες ημέρες είναι κρίσιμες,”

“Η πιο ρεαλιστική λύση στο Κυπριακό είναι η συνύπαρξη δύο κρατών,” Αυτό προκαλεί εντάσεις ακόμη και εντός της τουρκικής εθνοσυνέλευσης όπου υπάρχουν προτάσεις ακόμα και για αλλαγή ονομασίας του ψευδοκράτους σε “Κυпριακή Τουρκική Δημοκρατία”.

Το ζήτημα φαίνεται πως εισέρχεται σε νέα φάση διαβουλεύσεων καθώς σήμερα το βράδυ φθάνει στην Κύπρο ο Αντόνιο Γκουτέρες μετά από επίσκεψή στη Συρία.
Αναμένονται σημαντικές συναντήσεις αύριο Τρίτη τόσο με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη όσο και τον Τουρκοκύριο ηγέτη Τούφαν Έρχιουρμαν.
Την Τετάρτη μετά από κοινή σύνοδο τριών πλευρών θα παραχωρηθεί διάσκεψη τύπου όπου πιθανόν να γνωστοποιηθούν τα αποτελέσματα των συνομιλιών.