Η Hélène Landemore μιλάει για τις πολιτικές εξελίξεις και την Τεχνητή Νοημοσύνη

Γεννημένη στη Νορμανδία και απόφοιτος της Σορβόννης και του Χάρβαρντ, η καθηγήτρια του Yale, Hélène Landemore, είναι σήμερα μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες στον τομέα της πολιτικής επιστήμης παγκοσμίως. Λίγο πριν έρθει στην Αθήνα για να συμμετάσχει στο Athens democracy Forum – το οποίο θα διεξαχθεί από 1 έως 3 Οκτωβρίου 2025 με τίτλο «New Visions for Hard Realities» – η κ. Landemore παραχώρησε συνέντευξη στα Παραπολιτικά σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις στη Γαλλία, τον Ντόναλντ Τραμπ και τη νέα πραγματικότητα που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ: Μια αντίδραση στις σύγχρονες προκλήσεις

Δέκα μήνες μετά τις αμερικανικές εκλογές, πώς ερμηνεύετε την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ; Ποια είναι η άποψή σας για τους πρώτους μήνες της προεδρίας του;

Κατά τη γνώμη μου, η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να θεωρηθεί ως απάντηση σε δύο κύριες τάσεις: Πρώτον, στην παγκοσμιοποίηση που υποστηρίχθηκε τόσο από την Αριστερά όσο και από τη Δεξιά τα τελευταία σαράντα χρόνια. Αυτή φαίνεται ότι ωφέλησε κυρίως την Κίνα και το ανώτερο 10% των Αμερικανών εις βάρος των υπολοίπων, ιδιαίτερα της εργατικής τάξης. Δεύτερον,στις μεταναστευτικές πολιτικές που επίσης στήριξαν οι δύο πλευρές για να διατηρήσουν μια συνεχή ροή φθηνού εργατικού δυναμικού κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Αν και οι οικονομολόγοι μας λένε ότι ο αντίκτυπος της μετανάστευσης στους χαμηλούς μισθούς είναι σχεδόν μηδενικός, αυτοί οι υπολογισμοί δεν λαμβάνουν υπόψη τις κοινωνικοπολιτισμικές συνέπειες στις κοινότητες. Ο Τραμπ εκφράζει ένα αντιπαγκοσμιοποιητικό και αντιμεταναστευτικό κύμα – παρόμοιο με αυτό που παρατηρήσαμε στο Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτή η λαϊκιστική αντίδραση θα μπορούσε θεωρητικά να έχει ωφελήσει έναν υποψήφιο της Αριστεράς που θα προσέφερε φιλεργατικές λύσεις σε αυτά τα ζητήματα. Ωστόσο, το Δημοκρατικό Κόμμα επέλεξε ακατανόητα να επικεντρωθεί στην πολιτική ταυτότητας και στα δικαιώματα γύρω από τις αμβλώσεις αντί να ασχοληθεί με τις ανησυχίες των περισσότερων ψηφοφόρων.

Ο αντίκτυπος της Τεχνητής Νοημοσύνης στις εκλογές

Eίσθε συνεργάτης στο Ινστιτούτο Ηθικής στην Τεχνητή Νοημοσύνη του Πανεπιστημίου Οξφόρδης. Πώς μπορεί η τεχνολογία αυτή να επηρεάσει άμεσα τις εκλογές;

Ο κίνδυνος που ενέχει η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι μπορεί όχι μόνο να επηρεάσει τον τρόπο ψηφοφορίας των πολιτών μέσω μαζικών καμπανιών παραπληροφόρησης αλλά επίσης μπορεί να διαβρώσει την εμπιστοσύνη απαραίτητη για τη διεξαγωγή δημοκρατικών εκλογών. Ένας σοβαρός προβληματισμός αφορά τα deepfakes – βίντεο ή ήχο δημιουργούμενοι μέσω AI που μπορούν να δείχνουν υποψηφίους σε καταστάσεις ή δηλώσεις που ποτέ δεν έχουν κάνει.

Tέτοιου είδους κατασκευές μπορούν γρήγορα να διαδοθούν διαδικτυακά κι έτσι μπορούν εύκολα να επηρεάσουν τους ψηφοφόρους σε κρίσιμες στιγμές πριν από μια εκλογική αναμέτρηση.

Το αρχαίο μοντέλο δημοκρατίας ως πρότυπο για τον 21ο αιώνα

Sτο βιβλίο σας «Open Democracy», αναφέρεστε στο αρχαιοελληνικό μοντέλο άμεσης δημοκρατίας. Είναι εφικτό αυτό το μοντέλο σήμερα;

Η ιστορία της αρχαίας Αθήνας προσφέρει πολλά διδάγματα αξίας στον σύγχρονο κόσμο μας. Ένα εξ αυτών είναι πως οι αρχαίοι Αθηναίοι προτιμούσαν την κλήρωση παρά τις εκλογές όταν έπρεπε ν’ επιλέξουν εκπροσώπους τους γνωρίζοντας πως οι τελευταίες οδηγούν συχνά στη δημιουργία ολιγαρχιών.

Aλλαγές στη διακυβέρνηση ΕΕ λόγω ευρωσκεπτικισμού

Pώς βλέπετε τον ευρωσκεπτικισμό στην Ευρώπη; Πρέπει κάτι ν’ αλλάξει;

Eνώ είμαι ένθερμος υποστηρικτής μιας ενωμένης Ευρώπης πρέπει ν’ αναγνωρίσουμε πως υπάρχει ένα «δημοκρατικό έλλειμμα» στην ΕΕ κι απαιτούνται μεταρρυθμίσεις ώστε ν’ αυξηθούν τόσο η διαφάνεια όσο κι ο βαθμός συμμετοχής των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Pολιτική κρίση στη Γαλλία: Προτάσεις επίλυσης

Eχετε ζήσει μεγάλο μέρος ζωής σας στη Γαλλία όπου τώρα αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα καθώς επίσης μια σοβαρή πολιτική κρίση; Πώς πιστεύετε ότι μπορούν αυτά τα ζητήματα ν’ επιλυθούν;

Mια πιθανή λύση θα ήταν οργανωθεί μια μεγάλη συνέλευση πολιτών μαζί με εθνική διαβούλευση σχετικά με το πώς μπορούμε κοινωνικά δίκαιος τρόπος μειώσει το δημόσιο χρέος μας μέσω δεσμευτικού δημοψηφίσματος πάνω στις προτάσεις αυτές.