Η Δύναμη της Εξέλιξης
Ο όρος «ανθεκτικότητα» έχει γίνει το κεντρικό θέμα των συζητήσεων σήμερα. Η επιστροφή στην κανονικότητα,η υπέρβαση των κρίσεων και η επιμονή σε δύσκολες καταστάσεις είναι έννοιες που κυριαρχούν. Ωστόσο,αν εξετάσουμε τον ορισμό της ανθεκτικότητας,αναφερόμαστε στην ικανότητα ενός συστήματος να επανέρχεται στην αρχική του κατάσταση μετά από μια διαταραχή. Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο για ένα λαστιχάκι, αλλά οι άνθρωποι και η φύση δεν λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο.
Αυτό ακριβώς υποστηρίζει ο Άντριου Μάρκελ, φιλόσοφος και ειδικός στις πολεμικές τέχνες καθώς και εκπαιδευτής επενδυτών και επιχειρηματιών. Όπως αναφέρει,η έννοια της ανθεκτικότητας συχνά παρεξηγείται. Δεν οδηγεί σε μακροχρόνια επιτυχία αλλά σε στασιμότητα. Οι άνθρωποι και οι οργανισμοί εγκλωβίζονται σε έναν κύκλο επιβίωσης χωρίς πρόοδο. Κατά τον ίδιο, το πραγματικό μυστικό για τη διάρκεια είναι η επιθυμία: αυτή που μας παρακινεί να εξελισσόμαστε μέσα στο χάος αντί να απλώς επιβιώνουμε.
Ο Μάρκελ είναι συνιδρυτής του The Dawn Collective και έχει αφιερώσει χρόνια στη μελέτη του πώς οι άνθρωποι και οι οργανισμοί μεταμορφώνονται υπό πίεση. Συνδυάζει γνώσεις από τη νευροεπιστήμη με τις πολεμικές τέχνες καθώς επίσης με αρχαία θεραπευτικά συστήματα για να διδάξει πώς μπορεί κανείς να διατηρήσει σαφήνεια και συνοχή ακόμα κι όταν όλα γύρω τους φαίνονται αβέβαια.
Από την Ανθεκτικότητα στην Εξέλιξη
“Οι πιο ανθεκτικές εταιρείες έχουν ήδη πεθάνει”, δηλώνει προκλητικά ο Μάρκελ. “Η ανθεκτικότητα σημαίνει ότι επιστρέφεις στο σημείο απ’ όπου ξεκίνησες”.Στη φύση αλλά και στα ανθρώπινα συστήματα, η πραγματική επιτυχία δεν έρχεται από την επιστροφή αλλά από τη μεταμόρφωση.
Οι οργανισμοί δεν παραμένουν βιώσιμοι επειδή αντιστέκονται στις αλλαγές· αντιθέτως, ευημερούν επειδή αξιοποιούν τις κρίσεις τους προς όφελος τους.Αυτό που διαφοροποιεί τις μακροχρόνιες οικογενειακές επιχειρήσεις δεν είναι μόνο στρατηγικές επιλογές αλλά κυρίως η ικανότητά τους να παραμένουν ενωμένες κάτω από πίεση χωρίς διάλυση.
Τα βιολογικά ή κοινωνικά συστήματα που διαρκούν ποτέ δεν επιστρέφουν εκεί όπου ήταν προηγουμένως· εξελίσσονται συνεχώς. Η ανθεκτικότητα σχετίζεται με την ομοιόσταση ενώ η εξέλιξη αφορά τη δυναμική διαδικασία δημιουργίας νέων καταστάσεων μέσω κρίσιμων στιγμών αλλαγής.
Επιθυμία: Η Κινητήρια Δύναμη της Δημιουργίας
Eίναι εξίσου ενδιαφέρον ότι ο Μάρκελ προσεγγίζει διαφορετικά την έννοια της πειθαρχίας: θεωρεί ότι αυτή συνδέεται περισσότερο με περιορισμούς παρά με ελευθερία δράσης. Έχουμε δημιουργήσει κοινωνίες που εξιδανικεύουν τον έλεγχο: “αγνόησε την κούραση, κατάπνιξε τα συναισθήματα”. Αυτές οι στάσεις όμως οδηγούν σε σπάσιμο των ανθρώπινων δυνατοτήτων.
Aντίστοιχα όμως, η επιθυμία αποτελεί τη δημιουργική δύναμη πίσω από κάθε σημαντική ιδέα ή έργο τέχνης; αυτή κινητοποιεί έναν ιδρυτή ώστε να χτίσει κάτι μοναδικό ή έναν καλλιτέχνη ώστε να τελειοποιήσει το έργο του.
Eνώ η πειθαρχία προσφέρει δομή στη διαδικασία παραγωγής ιδεών ή προϊόντων, είναι τελικά η φωτιά της επιθυμίας που τροφοδοτεί τη διάρκεια αυτών των προσπαθειών.
Όταν τιμάται σωστά αυτή η επιθυμία γίνεται μια σταθερή δύναμη – μια ενέργεια που υποστηρίζει την εξέλιξη· όταν όμως καταπιέζεται μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε παραμορφώσεις ή ακόμη χειρότερα καταστροφές.
Aπό την Προσαρμογή στην Εξέλιξη
Για τον Μάρκελ υπάρχει σημαντική διάκριση ανάμεσα στην προσαρμογή και την εξέλιξη:
Η προσαρμογή αποτελεί αντίδραση ενώ αντίστοιχα εξέλιξη σημαίνει δημιουργία νέων πραγμάτων.
Όταν απλά προσαρμόζεσαι ανταποκριθείς στις εξωτερικές πιέσεις· όταν όμως εξελίσσεσαι τότε γεννάς κάτι πρωτόγνωρο.
Στην πολεμική τέχνη όπως επίσης στη διοίκηση το ζητούμενο δεν είναι μόνο άμυνα απέναντι στον αντίπαλο αλλά καθορισμός του πεδίου δράσης σου – αυτό αποδεικνύεται ως δύναμη όχι ως απλή αντοχή!
“Να αντέχεις δε σημαίνει ν’ αντισταθείς στις αλλαγές· σημαίνει ν’ αφομοιώνεις αυτές.”
Η μακροχρόνια ύπαρξη είτε αφορά άτομα είτε επιχειρήσεις δε θεωρείται κατάσταση αλλά πρακτική:
Είναι ικανότητα μνήμης σχετικά με ποιο είσαι – σώμα , ανάσα , τελετουργίες , τέχνες , πολιτισμός – χρησιμοποιώντας αυτές τις μνήμες ως θεμέλιο για νέα επίπεδα ανάπτυξης .
Ο τρόπος σκέψης του Μάρκελ ενώνει φιλοσοφία , νευροεπιστήμες & πολεμικές τέχνες μέσα στους δρόμους Forest Park στο Όρεγκον όπου περπατά & διδάσκει .
Βοηθά ανθρώπους μέσω εργαστηρίων ώστε ν’ επανακαθορίσουν τα νευρωνικά τους δίκτυα έτσι ώστε αυτά ν’ αποκτούν σταθερότητα ακόμα κι όταν επικρατεί αβεβαιότητα .