Προοπτικές Μείωσης του Ελληνικού Χρέους

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), υπάρχει η δυνατότητα να μειωθεί το ελληνικό χρέος, ακόμα και σε δύσκολες διεθνείς συνθήκες. Η έκθεση αυτή, με τίτλο «Euro Area Stability Watch», αναλύει τους μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ευρωζώνη και τις επιπτώσεις τους στις δημοσιονομικές καταστάσεις των κρατών-μελών καθώς και στις αγορές ομολόγων τους.

Η αξιολόγηση βασίζεται σε ένα αρνητικό σενάριο που έχει εκπονήσει ο ESM, το οποίο περιλαμβάνει την κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή και την αύξηση των τιμών της ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα προβλέπει σημαντική πτώση στις τιμές αμερικανικών μετοχών και ομολόγων. Αυτές οι εξελίξεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν ζημιές στους Ευρωπαίους επενδυτές. Κάθε μία από αυτές τις προκλήσεις θα ήταν σοβαρή από μόνη της, αλλά η συνδυασμένη επίδρασή τους θα μπορούσε να οδηγήσει την οικονομία της Ευρωζώνης σε ύφεση (με εκτίμηση για πτώση του ΑΕΠ κατά 0,4% το 2027) και τον πληθωρισμό κοντά στο 5% (3,4% κατά μέσο όρο το 2027).

Με βάση αυτό το αρνητικό σενάριο και χωρίς αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης, αναμένεται ότι το δημόσιο χρέος θα αυξηθεί σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης μέχρι το 2035, εκτός από την Ελλάδα και την Κύπρο όπου προβλέπεται μείωση. Η αύξηση του δημόσιου χρέους στην περιοχή αναμένεται να είναι περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη συγκριτικά με τη βασική πρόβλεψη του ESM που ευθυγραμμίζεται με τις τελευταίες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την οικονομία.

Σύμφωνα με τη βασική πρόβλεψη του ESM, αναμένεται ότι το χρέος στην Ευρωζώνη θα αυξηθεί τα επόμενα δέκα χρόνια φτάνοντας στο 103% του ΑΕΠ από σχεδόν 90% πέρυσι λόγω παραγόντων όπως η γήρανση του πληθυσμού, οι αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ καθώς επίσης οι υψηλότερες δαπάνες δανεισμού μαζί με χαμηλούς αναπτυξιακούς δείκτες. Ωστόσο για την Ελλάδα – όπως επίσης για άλλες χώρες που συμμετείχαν στα προγράμματα ESM τα τελευταία δέκα χρόνια – προβλέπεται ότι η διαδικασία απομείωσης του χρέους θα συνεχιστεί.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το πρώτο τρίμηνο του 2026,παρατηρείται ότι το ελληνικό χρέος μειώθηκε πιο γρήγορα απ’ οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος στην Ευρωζώνη φτάνοντας στο επίπεδο του 143,5% επί των εθνικών προϊόντων ή κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο συγκριτικά με έναν χρόνο πριν (152,9%). Αντίθετα στον υπόλοιπο χώρο της Ευρωζώνης σημειώθηκε αύξηση στο ποσοστό αυτό φτάνοντας στο 88,9%,από προηγούμενο επίπεδο μόλις στο 87،2%. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο καθώς επίσης διάφοροι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης προαναγγέλλουν σημαντική αποκλιμάκωση στα ελληνικά δημόσια οικονομικά τα επόμενα χρόνια.

Το ΔΝΤ υπολογίζει πως μέχρι το έτος 2031 η Ελλάδα μπορεί να πετύχει μια περαιτέρω πτώση έως τον δείκτη χρεοκοπίας στα επίπεδα γύρω από το %110،9 επί των εθνικών προϊόντων έναντι %145،7 πέρυσι ενώ παράλληλα προσδιορίζει πως αντίστοιχα γαλλικά δεδομένα μπορεί να ανέβουν έως %120،7 από %116 و βελγικά έως %122،3 από %106،3. Για τη Ιταλία μάλιστα υπολογίζεται μια μικρή κάθοδος στον δείκτη αυτόν στα επίπεδα γύρω απο %136،1 من نسبة سابقة كانت تصل إلى %137、1 . Αυτό σημαίνει πως μέσα στην επόμενη πενταετία δεν μόνο δεν θα ξεπερνά πλέον τον Ιταλικό δείκτη αλλά ούτε καν τον Γαλλικό ή Βελγικό.

Η συνεχιζόμενη τάχιστη αποκλιμάκωση αυτού καθ’ αυτούτου δημοσίου χρέους διασφαλίζει χαμηλά spreads μεταξύ των αποδόσεων των ελληνικών κρατικών ομολόγων συγκριτικά προς αυτά των Γερμανικών ειδικά μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων αβεβαιοτήτων λόγω πολεμικών γεγονότων στη Μέση Ανατολή. Μετά τη νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές πετρελαίου οι αποδόσεις κρατικών τίτλων έχουν αυξηθεί παγκοσμίως όπου αυτή συγκεκριμένα στους γερμανικούς δεκαετούς διάρκειας τίτλους πλησίασε κοντά στο ποσοστό τρία κόμμα είκοσι %. Όσον αφορά τα ελληνικά δεκαετή ομόλογα διαμορφώθηκαν γύρω στο τρία κόμμα εννέα δύο %, κάτω δηλαδή απ’ αυτά αντίστοιχα Γαλλίας ή Ιταλίας που ξεπερνούν ήδη τέσσερα %.