Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος: Νέα Συμφωνία και Προοπτικές
Ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος της Ευρώπης εισέρχεται σε φάση υλοποίησης,μετά την υπογραφή της πρώτης εμπορικής συμφωνίας από την κοινοπραξία ATLANTIC SEE LNG TRADE,στην οποία συμμετέχει ο Όμιλος AKTOR με ποσοστό 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%.
Η συμφωνία αυτή υπεγράφη την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 και αφορά την πώληση αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ουκρανία. Η BP θα είναι ο προμηθευτής του LNG, ενώ η ουκρανική Naftogaz θα αναλάβει τον ρόλο του αγοραστή. Αυτή η εξέλιξη είναι καθοριστική καθώς επιταχύνει τη λειτουργία του ενεργειακού διαδρόμου για το 2026 αντί για το αρχικά προγραμματισμένο έτος 2030.
Το πρώτο φορτίο LNG που θα παραληφθεί στη Ρεβυθούσα προγραμματίζεται να σταλεί στην Ουκρανία τον ερχόμενο Μάρτιο, δηλαδή σε λίγες εβδομάδες. Οι ποσότητες που θα παραδοθούν θα μεταφερθούν μέσω της διαδρομής Route 1 (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), με ανώτατο όριο τα 1 εκατ. MWh (1 TWh). Αν οι διαχειριστές των δικτύων φυσικού αερίου μπορέσουν να διαθέσουν μεγαλύτερη χωρητικότητα από αυτή που κυμαινόταν γύρω στα 700.000 MWh (0,7 twh) προηγουμένως.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, έχει προγραμματιστεί συνάντηση στις Ηνωμένες Πολιτείες στο τέλος Φεβρουαρίου όπου αναμένεται να συμμετάσχουν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου καθώς και ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR κ. Αλέξανδρος Εξάρχου μαζί με Αμερικανούς αξιωματούχους. Σκοπός αυτής της συνάντησης είναι να επιταχυνθεί περαιτέρω η διαδικασία συμμετοχής περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών στον νέο κάθετο ενεργειακό διάδρομο.
Mάλιστα πρόσφατα ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ κ. Joshua Volz δήλωσε από την Αθήνα ότι «στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην “πλημμύρα” φυσικού αερίου».
Αυτό σημαίνει ότι στο άμεσο μέλλον αναμένεται αύξηση στη διακίνηση σημαντικά μεγαλύτερων ποσοτήτων LNG μέσω του ελληνικού κάθετου ενεργειακού διαδρόμου πριν καν εφαρμοστεί επίσημα η απαγόρευση εισαγωγής φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση — μια νομοθεσία που ψηφίστηκε πρόσφατα.
Ο Joshua Volz τόνισε επίσης ότι ο Κάθετος Διάδρομος κατέχει κομβικό σημείο στην εξωτερική πολιτική ενέργειας των ΗΠΑ καθώς υποστηρίζει δύο βασικές αλλά συνδεδεμένες προτεραιότητες: την πλήρη αποδέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο καθώς επίσης τη σχετική επιρροή αυτού.
Ο κάθετος ενεργειακός διάδρομος αποτελεί σημαντική προτεραιότητα τόσο για τις ελληνικές όσο και για τις αμερικανικές αρχές κι έτσι γίνεται πραγματικότητα καταρρίπτοντας τους μύθους περί αποτυχίας αυτού του εγχειρήματος ή περί υψηλού κόστους του αμερικανικού LNG.