Επιβολή Φόρου στα Υπερκέρδη των Ενεργειακών Επιχειρήσεων στην ΕΕ

Ο επικεφαλής οικονομικών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έδωσε το πράσινο φως την Μεγάλη Πέμπτη (9/4) για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επιθυμούν να επιβάλουν φόρο στα υπερκέρδη των εταιρειών του ενεργειακού τομέα, οι οποίες έχουν επωφεληθεί από την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων.

«Δεν υπάρχει τίποτα που να εμποδίζει τα κράτη μέλη να το εφαρμόσουν αυτό», δήλωσε ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις κατά τη διάρκεια ακρόασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες. «Αυτή τη στιγμή εξετάζουμε αν μπορούμε να καταλήξουμε σε μια πιο συντονισμένη προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο». Οι δηλώσεις του Ντομπρόβσκις ακολούθησαν επιστολή από τις κυβερνήσεις της Αυστρίας,Γερμανίας,Ιταλίας,Πορτογαλίας και Ισπανίας προς την Επιτροπή,ζητώντας δίκαιη κατανομή των υπερκερδών που προκύπτουν από την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις στην ΕΕ ήδη πλήττονται από τις αυξανόμενες τιμές καυσίμων μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το Politico αναφέρει ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που οι χώρες της ΕΕ θα φορολογήσουν τα υπερκέρδη στον ενεργειακό τομέα για να μετριάσουν τις συνέπειες μιας κρίσης. Η Ένωση είχε εισαγάγει έναν προσωρινό φόρο επί αυτών μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022,γεγονός που επίσης οδήγησε σε αύξηση τιμών. Παράλληλα, η Επιτροπή ετοιμάζει μια σειρά μέτρων για να υποστηρίξει τα κράτη μέλη στην αντιμετώπιση αυτής της κρίσης.

Αυτές οι πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν τη μείωση φορολογικών συντελεστών για ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα καθώς και τροποποιήσεις στο σύστημα ανώτατου ορίου και εμπορίας εκπομπών CO2 ώστε να αποτραπεί η αύξηση της τιμής άνθρακα.

Απόρριψη Ριζοσπαστικών Λύσεων

Ο Ντομπρόβσκις απέρριψε πιο δραστικές επιλογές όπως η αναστολή κανόνων δημόσιων δαπανών μέσω της λεγόμενης γενικής ρήτρας διαφυγής. Αυτή η στρατηγική είχε εφαρμοστεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας ώστε οι κυβερνήσεις να μπορέσουν να ξοδέψουν χρήματα για την έξοδο από μια σοβαρή ύφεση. «Μια προϋπόθεση για αυτήν είναι σοβαρή οικονομική ύφεση στην ευρωζώνη ή στην Ευρώπη», δήλωσε ο Λετονός επίτροπος προσθέτοντας ότι «προς το παρόν δεν βρισκόμαστε σε αυτό το σενάριο».

Aυτό θα απογοητεύσει την Ιταλία όπου η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ανέφερε στη νομοθετική εξουσία ότι εάν επιδεινωθεί η κατάσταση θα πρέπει όλοι οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ να επανεξεταστούν χωρίς προκαταλήψεις. Ο Ντομπρόβσκις τόνισε πως θα παρακολουθούνται στενά οι οικονομικές εξελίξεις καθώς αυτές μπορεί σύντομα να γίνουν πιο δύσκολες λόγω μιας εύθραυστης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Δυσκολίες Αντιμετώπισης Κρίσεων

Η επίδραση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα είναι κεντρικό θέμα στις επόμενες οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής τον Μάιο. Ο Ντομπρόβσκις έχει προειδοποιήσει πολλές φορές ότι μπορεί υπάρξει αναθεώρηση προς τα κάτω έως 0,6 ποσοστιαίες μονάδες ανάπτυξης φέτος και τον επόμενο χρόνο λόγω αυτού του πολέμου που έχει προκαλέσει μεγάλες διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού ενέργειας παγκοσμίως.

Tα δημόσια οικονομικά των κρατών-μελών βρίσκονται υπό μεγαλύτερη πίεση συγκριτικά με προηγούμενες κρίσεις όπως ήταν εκείνη λόγω πανδημίας ή ενεργειακής αστάθειας πέρυσι. Όλες οι περικοπές στους φόρους ενέργειας πρέπει ωστόσο να είναι προσωρινές ώστε τα έσοδα αυτά όχι μόνο δεν χαθούν αλλά ούτε κι επηρεαστούν αρνητικά στους μελλοντικούς προϋπολογισμούς τους.» Είναι σημαντικό», πρόσθεσε ο Ντομπρόβσκης «να έχουμε υπόψη μας πως έχουμε λιγότερους πόρους διαθέσιμους τώρα απ’ ό,τι είχαμε στο παρελθόν».