Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραπέμπει την Ελλάδα στο Δικαστήριο για δύο υποθέσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για δύο σημαντικές υποθέσεις. Αυτές αφορούν τις παραβάσεις που σχετίζονται με την ενεργειακή πολιτική και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), καθώς και τη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες σχετικά με τη δικαστική αρωγή.

Στην πρώτη περίπτωση, η Επιτροπή αποφάσισε να συμπεριλάβει την Ελλάδα, μαζί με τη Μάλτα και την Πορτογαλία, στη διαδικασία παραπομπής στο Δικαστήριο της ΕΕ λόγω ελλιπούς ενσωμάτωσης της τροποποιητικής οδηγίας που αφορά την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο εθνικό δίκαιο.

Η οδηγία (ΕΕ) 2023/2413, η οποία υιοθετήθηκε το 2023, έχει ως στόχο να επιταχύνει την ανάπτυξη των ΑΠΕ σε όλη την Ευρώπη. Σκοπός είναι η μείωση των εκπομπών CO2, η αύξηση της ενεργειακής αυτονομίας και ο περιορισμός των τιμών ενέργειας. Η οδηγία επεκτείνει επίσης τη χρήση ΑΠΕ σε τομείς όπως η θέρμανση και ψύξη κτιρίων, οι μεταφορές και η βιομηχανία. Τα κράτη-μέλη έπρεπε να κοινοποιήσουν τα μέτρα εφαρμογής έως τις 21 Μαΐου 2025, ενώ κάποιες διατάξεις θα έπρεπε ήδη να έχουν εφαρμοστεί από τον Ιούλιο του 2024. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες από την Επιτροπή, τόσο η Ελλάδα όσο και η Πορτογαλία δεν έχουν ακόμη κοινοποιήσει τα απαραίτητα μέτρα ενσωμάτωσης της οδηγίας ενώ οι πληροφορίες που παρείχε η Μάλτα κρίνονται ανεπαρκείς.

Η Επιτροπή είχε αποστείλει προειδοποίηση στις τρεις χώρες τον Ιούλιο του 2025 καθώς και αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Μετά από μη συμμόρφωση στις απαιτήσεις αυτές αποφάσισε πλέον να προχωρήσει στην παραπομπή τους στο Δικαστήριο ζητώντας παράλληλα οικονομικές κυρώσεις.

Διαδικασία δικαστικής αρωγής

Αναφορικά με τη δικαστική αρωγή, νέα διαδικασία επί παραβάσει κινείται κατά της Ελλάδας καθώς αποστάλθηκε προειδοποίηση τόσο προς αυτήν όσο και προς την Κροατία για μη σωστή εφαρμογή των κανόνων σχετικά με τη δικαστική βοήθεια στους υπόπτους ή κατηγορούμενους.

Οι κανόνες αυτοί περιγράφονται στην οδηγία (ΕE) 2016/1919 που έχει σκοπό να προστατεύσει τα θεμελιώδη δικαιώματα αυτών των προσώπων συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καταζητούνται βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Σύμφωνα με στοιχεία από την Επιτροπή στην Ελλάδα παρέχεται δικαστική βοήθεια μόνο κατόπιν αιτήματος σε ορισμένες περιπτώσεις κάτι που δεν συμβαδίζει πλήρως με τις απαιτήσεις της οδηγίας. Επίσης οι παράγοντες όπως η πολυπλοκότητα μιας υπόθεσης ή το βάρος πιθανής ποινής δεν αξιολογούνται επαρκώς κατά τη διαδικασία επιλεξιμότητας.

Aξιοσημείωτο είναι ότι οι αποφάσεις σχετικά με τη χορήγηση δικαστικής βοήθειας συχνά καθυστερούν ενώ σε επείγουσες περιπτώσεις εμπλέκονται αρχές όπως αστυνομικοί ή εισαγγελείς γεγονός που εγείρει ανησυχίες για ανεξαρτησία στη λήψη αποφάσεων.Παράλληλα δεν διασφαλίζεται πάντα ότι οι πολίτες ενημερώνονται γραπτώς όταν ένα αίτημα για νομική βοήθεια απορρίπτεται.

Tώρα λοιπόν δίνεται χρονικό περιθώριο δύο μηνών στις ελληνικές αρχές αλλά και στην Κροατία ώστε να απαντήσουν στα ζητήματα αυτά κι αν δεν υπάρξει μια επαρκής αντίδραση τότε μπορεί να ξεκινήσει μια νέα φάση μέσω αιτιολογημένης γνώμης.
Οι συγκεκριμένες υποθέσεις αναδεικνύουν τις πιέσεις που ασκεί η Κομισιόν στα κράτη-μέλη ώστε αυτά να συμμορφωθούν τόσο στους στόχους ενεργειακής μετάβασης όσο και στα ευρωπαϊκά πρότυπα προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων.