Η Δύναμη της Συλλογικότητας στην Επιχειρηματικότητα

Στον σύγχρονο κόσμο των επιχειρήσεων, η έννοια της επιτυχίας συχνά παραλληλίζεται με στρατηγικές πολέμου. Οι αγορές θεωρούνται πεδία μάχης,οι αντίπαλοι ως απειλές και η κυριαρχία ως ο μοναδικός στόχος. Φαίνεται ότι μια επιχείρηση μπορεί να ευημερήσει μόνο αν κάποια άλλη αποτύχει.Ωστόσο, ένα μικρό χωριό στην Ιαπωνία έχει προσφέρει ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο επιτυχίας από το 1925.

Εκείνη τη χρονιά, ένας σεισμός 6,8 Ρίχτερ κατέστρεψε την παραθαλάσσια λουτρόπολη Κινοσάκι στη Θάλασσα της Ιαπωνίας. Οι περισσότερες κατοικίες ήταν ξύλινες και οι φωτιές που ξέσπασαν μετά τον σεισμό εξαπλώθηκαν γρήγορα. Σε λίγες ώρες, σχεδόν όλη η πόλη είχε γίνει στάχτη. Περίπου 283 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και οι παραδοσιακοί ξενώνες ryokan υπέστησαν σοβαρές ζημιές.

Οι ιδιοκτήτες των πανδοχείων βρέθηκαν μπροστά σε μια κρίσιμη επιλογή: να ανταγωνιστούν για τα ελάχιστα διαθέσιμα οικονομικά πόρους ή να συνεργαστούν για την ανακατασκευή του τόπου τους.

Διάλεξαν το δεύτερο δρόμο. Πραγματοποίησαν πάνω από εκατό κοινές συνελεύσεις και κατέληξαν σε μια σχεδόν παράδοξη ιδέα για τα δυτικά επιχειρηματικά πρότυπα: να δουν ολόκληρη την πόλη ως έναν ενιαίο ξενοδοχειακό χώρο. Κάθε πανδοχείο θα λειτουργούσε σαν «δωμάτιο», οι δρόμοι θα ήταν διάδρομοι και τα δημόσια λουτρά θα εξυπηρετούσαν τις ανάγκες όλων χωρίς ιδιωτική κατοχή.

Η φιλοσοφία που υιοθέτησαν συνοψίζεται σε δύο λέξεις: kyozon-kyoei, που σημαίνει συνύπαρξη και κοινή ευημερία.Σήμερα, έναν αιώνα αργότερα, το Κινοσάκι συνεχίζει να ακμάζει με αυτήν την αρχή στο επίκεντρο.

Η Ιαπωνία είναι ένα από τα πιο αξιοσημείωτα παραδείγματα μακροχρόνιας επιχειρηματικής βιωσιμότητας παγκοσμίως. Περισσότερες από 33 χιλιάδες εταιρείες λειτουργούν εδώ και πάνω από έναν αιώνα ενώ περισσότερες από 140 έχουν ξεπεράσει τα 500 χρόνια ζωής! Ο όρος shinise αναφέρεται σε αυτές τις ιστορικές επιχειρήσεις που αντέχουν στον χρόνο.

Οι λόγοι πίσω από αυτήν τη μακροχρόνια ύπαρξη περιλαμβάνουν τη σταθερότητα των θεσμών καθώς επίσης την κουλτούρα τελειοποίησης αλλά και τη σημασία της οικογενειακής διαδοχής. Ωστόσο υπάρχει μια διαφορετική αντίληψη σχετικά με το τι σημαίνει πραγματικά «επιβίωση».

Sτη δυτική σκέψη περί επιχειρήσεων η επιτυχία συχνά εκλαμβάνεται ως ατομική νίκη ενώ στην Ιαπωνική προσέγγιση θεωρείται ότι η βιωσιμότητα μιας εταιρείας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την υγεία του οικοσυστήματος γύρω της – συμπεριλαμβανομένων ακόμη και των ανταγωνιστών της!

Aυτή η φιλοσοφία εκφράστηκε πιο συστηματικά το 1997 όταν ο Ριουζαμπούρο Κάκου παρουσίασε στο Harvard Business Review τις αρχές του Kyōsei — δηλαδή «ζώντας μαζί». Ο Κάκου δεν ήταν απλά ένας θεωρητικός αποκομμένος από γεγονότα· είχε ζήσει τον τρόμο του Ναγκασάκι όταν έπεσε η ατομική βόμβα στα δεκαεννέα του χρόνια κι αυτό επηρεάζει βαθιά τον τρόπο σκέψης του σχετικά με τη συλλογική ευθύνη.

• Πρώτο στάδιο: Αυτάρκεια – Η δυνατότητα ενός οργανισμού να στέκεται όρθιος χωρίς κατάρρευση στις κρίσεις.
• Δεύτερο στάδιο: Σχέσεις – Η συνειδητοποίηση ότι όλοι μέσα σε μία κοινότητα ή εταιρεία μοιράζονται μία κοινή μοίρα.
• Tρίτο στάδιο: Συνεργασία – Η συνεργασία όχι μόνο με προμηθευτές αλλά ακόμα κι’ αν χρειάζεται με ανταγωνιστές!

Aυτός υποστήριξε πως οι “αντίπαλες” εταιρείες δεν πρέπει πάντα να αντιμετωπίζονται σαν εχθροί αλλά μπορούν επίσης να συμβιώνουν μέσα σε ένα πλαίσιο αμοιβαίου οφέλους — όπως έκανε π.x., η Canon συνεργάζοντας επί σειρά ετών με την Hewlett-Packard παρέχοντας τεχνολογία εκτύπωσης παρά τον ανταγωνισμό τους στον ίδιο κλάδο!

Aυτή η προσέγγιση φαίνεται σχεδόν επαναστατική σήμερα όπου κυριαρχεί ο κανόνας εξάλειψης αντιπάλων όμως ιστορίες ανθεκτικών οργανισμών δείχνουν πως αυτοί που διαρκούν δεν καταστρέφουν το περιβάλλον τους αλλά φροντίζουν ώστε αυτό να παραμένει υγιές!