Η ανεργία, η μερική απασχόληση και τα αυξημένα ενοίκια είναι σημαντικοί παράγοντες που οδηγούν τους εργαζόμενους στην πρόωρη συνταξιοδότηση.
Έτσι, οι ασφαλισμένοι επιλέγουν την πρόωρη ή μειωμένη σύνταξη αντί να διαπραγματευτούν το επίδομα ανεργίας ή να υποαπασχοληθούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αναγκάζονται ακόμη και να μετακομίσουν σε άλλη περιοχή για να βρουν εργασία, καθώς το κόστος στέγασης έχει εκτοξευθεί.
Ωστόσο, η επιλογή της πρόωρης σύνταξης με λιγότερα από 40 χρόνια ασφάλισης συνεπάγεται ότι ο συνταξιούχος θα λαμβάνει μειωμένο ποσό κατά 134 ευρώ μηνιαίως για όλη του τη ζωή.
Αντίθετα, αν περάσει από ΚΕΠΑ και αποκτήσει ποσοστό αναπηρίας 67%:
- θα έχει μικρότερη μείωση στις μηνιαίες καταβολές,
- το ποσό αυτό θα επανέλθει όταν ο ασφαλισμένος φτάσει στο 67ο έτος της ηλικίας του και ζητήσει σύνταξη γήρατος,
- θα μπορεί να συνεχίσει την εργασία του χωρίς ποινές (παρακράτηση 10% ή πρόσθετη επιβάρυνση 50% στα ασφάλιστρα των ελεύθερων επαγγελματιών), όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις μειωμένης σύνταξης.
Επιπλέον, μετά την αξιολόγηση από το ΚΕΠΑ για χορήγηση αναπηρικής σύνταξης απαιτούνται 600 ένσημα κατά την προηγούμενη πενταετία χωρίς συγκεκριμένη κατανομή ανά έτος. Για τους ασφαλισμένους πριν το 1993 απαιτούνται επίσης 500 ένσημα στην τελευταία πενταετία με ελάχιστη κατανομή ανά έτος (σ.σ. συμπεριλαμβάνεται η επιδοτούμενη ανεργία για ένα χρόνο), ενώ οι νεότεροι ασφαλισμένοι χρειάζονται συνολικά 750 ένσημα χωρίς χρονική κατανομή.
Όσον αφορά τις οικονομικές συνέπειες: Για ποσοστά αναπηρίας άνω του 80%, δεν υπάρχει καμία περικοπή. Αντίθετα, για ποσοστό αναπηρίας στο 67%, η μείωση είναι κατά 25% επί της εθνικής σύνταξης (468 ευρώ), δηλαδή -111,5 ευρώ κάθε μήνα μέχρι τα 67 χρόνια όπου θα «επιστρέψει» στη σύνταξη γήρατος.
Aν κάποιος αποφασίσει να συνταξιοδοτηθεί στα 62 του χρόνια με λιγότερα από σαράντα χρόνια ασφάλισης θα δει τη μηνιαία παροχή του μειωμένη κατά -134 ευρώ (-30% επί της εθνικής σύντας) και αυτό το ποσό δεν θα αποκαθαρθεί όταν συμπληρώσει το ανώτερο ηλικιακό όριο συντάξεων (67).
Mάλιστα σύμφωνα με εγκύκλιο του ΕΦΚΑ… διευκολύνονται οι αιτούντες αναπηρικής σύντας ώστε να παραμείνουν στην αγορά εργασίας ακόμα κι αν διαπιστωθεί κάποιο πρόβλημα υγείας αργότερα αφού πληρούν τις προϋποθέσεις (600 ημέρες ασφάλισης). Δηλαδή οι προϋποθέσεις ισχύουν από την ημερομηνία υποβολής αίτησης…
Η Εγκύκλιος του ΕΦΚΑ τονίζει:
“…Στην ασφαλιστική πρακτική ειδικά μετά την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής των νέων κανόνων στις αρχές Ιανουαρίου του ’24 δεν απαιτείται πλέον η διακοπή εργασίας ως προϋπόθεση για τη συντάξεις λόγω αναπηρίας. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου ο ασφαλισμένος συνεχίζει να εργάζεται μετά την εμφάνιση της αναπηρίας και πληροί όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις ώστε να θεμελιώσει δικαίωμα συντάξεως.”
“Η Υπηρεσία δεν μπορεί σε αυτές τις περιπτώσεις να αρνηθεί τη χορήγηση παροχής”,υπό τον όρο ότι πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις – επειδή η παροχή εργασίας είχε σκοπό τη συντάξει.”
