Ελάχιστοι άνθρωποι που αφιέρωσαν τη ζωή τους στην τέχνη του εφικτού κατάφεραν να ξεπεράσουν τα περιορισμένα όρια των αξιωμάτων και να γίνουν διαχρονικά σύμβολα. Σε αυτή την σπάνια κατηγορία ανήκει η Μελίνα Μερκούρη.
Με τη λάμψη μιας διεθνούς σταρ και το αδιάκοπο πείσμα ενός ανθρώπου που δεν αποδεχόταν την Ιστορία επιδερμικά, η Μελίνα δεν είδε ποτέ την Ελλάδα απλώς ως τον τόπο καταγωγής της, αλλά την ανέδειξε σε έναν ιερό χώρο που απαιτούσε υπεράσπιση τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων.
Από τη διεθνή αναγνώριση στην απώλεια ιθαγένειας
Γεννημένη στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου 1920, απέκτησε αρχικά παγκόσμια φήμη μέσω του θεάτρου και του κινηματογράφου, με την ταινία «Ποτέ την Κυριακή», η οποία αποτέλεσε κομβικό σημείο στην καριέρα της.
Η επιβολή της δικτατορίας στις 21 Απριλίου 1967 τη βρήκε να εργάζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες στο Μπρόντγουεϊ.
Αντί να επιλέξει μια ασφαλή απόσταση, χρησιμοποίησε τη δημοτικότητά της για να ενημερώσει το διεθνές κοινό και να καταγγείλει το καθεστώς των συνταγματαρχών.
Η χούντα αντέτεινε αφαιρώντας της την ελληνική υπηκοότητα.Η στάση της έδειξε ότι η σύνδεσή της με την πατρίδα δεν καθοριζόταν από κρατικά έγγραφα ή επίσημες σφραγίδες.
Η επιστροφή, το ΠΑΣΟΚ και ο μακροχρόνιος υπουργός
Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας επέστρεψε στη χώρα και συμμετείχε ενεργά στην πολιτική σκηνή.Το 1977 εκλέχθηκε βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ, ενώ μετά τις εκλογές του 1981 ανέλαβε το υπουργείο Πολιτισμού υπό τις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου.
Υπηρέτησε ως υπουργός Πολιτισμού από το 1981 έως το 1989 καθώς επίσης ξανά από το 1993 μέχρι τις 6 Μαρτίου 1994, ημερομηνία κατά την οποία απεβίωσε στη Νέα Υόρκη. Η θητεία αυτή έκανε εκείνη μία από τις πιο μακροχρόνιες υπουργούς στο συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο.
Ο πολιτισμός ως μέσο παιδείας και ο θεσμός Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας
The πολιτική αντίληψή της ξεπέρασε τα στενά όρια διαχείρισης αρχαιολογικών χώρων. Αντιμετώπισε τον πολιτισμό ως κεντρικό πυλώνα παιδείας, κοινωνικής συμμετοχής καθώς επίσης διεθνούς εκπροσώπησης για τη χώρα μας.
Dική της πρωτοβουλία ήταν η καθιέρωση του θεσμού Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Ευρώπης, με την Αθήνα να είναι η πρώτη πόλη που φιλοξένησε αυτόν τον θεσμό το 1985. Ταυτόχρονα πίστευε ακλόνητα ότι ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια μόνο για ευνοϊκές περιόδους αλλά αποτελεί τον κύριο τρόπο μέσω του οποίου ένας λαός κατανοεί τον εαυτό του κι επικοινωνεί με άλλους λαούς στον κόσμο.
The διεθνής αγώνας για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
The υπόθεση που συνδέθηκε άμεσα μαζί της ήταν ο αγώνας για επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Τον Ιούλιο του ’82 στη Διεθνή Διάσκεψη Υπουργών Πολιτισμούτης UNESCO στο Μεξικό παρουσίασε επίσημα αυτό το αίτημα μετατρέποντας μια ελληνική διεκδίκηση σε ζήτημα διεθνούς πολιτιστικής δεοντολογίας .
< p > Δεν αντιμετώπισε αυτό θέμα σαν μια τυπική αντιπαράθεση ιδιοκτησίας αλλά σαν ανάγκη επανένωσης ενός διαμελισμένου μνημείου . Επιπλέον συνέδεσε αυτήντην εκστρατεία μετην ανάγκη δημιουργίαςτουΝέου Μουσείουτης Ακρόπολης . Παράλληλα , παρά τα γεγονότα ότι τα Γλυπτά παρέμειναν στο ΒρετανικόΜουσείο , οι προσπάθειέςτης εγγράφηκανστηδιεθνή ατζένταμε τρόπο μη αναστρέψιμο .
Mια υπερκομματική κληρονομιά
< p > Ενώ οι πορείεςτης ήσαν στενά συνδεμένεςμετοΠΑΣΟΚκαιτιςπολιτικές συγκρούσειςτηςΜεταπολίτευσης , συνολικά παρουσίατηςξεπερνούσαντους κομματικούς περιορισμούς . Ηδιεθνής προβολήςτης Ελλάδας , προώθησηευρωπαϊκώνθεσμώνκαιεπικέντρωσηστην επανένωσητουΠαρθενώνααναγνωρίζονται ευρύτερα.< / p >
< p > Η ΜελίναΜερκούρη δε πρόλαβε ν’ αντικρίσειτηνεπιστροφήτωνΓλυπτών. Ωστόσο ,η παρακαταθήκητης δε βρίσκεται μόνοστη δυναμική εικόνας μιας γυναίκαςπου κυριαρχούσα στονχώρο αλλάκαιστην αποφασιστικότητα ν’ αφήσει ανοικτήμια μεγάλη εθνική διεκδίκησηπου συνεχίζεταιμέχρι σήμερα.< / p >