Οι αξιολογήσεις από τους οίκους Moody’s και Scope Ratings για την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας επαναφέρουν στο προσκήνιο τις επιδόσεις και τις προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας. Οι δύο οίκοι εστιάζουν κυρίως στη μείωση του δημόσιου χρέους, στην δημοσιονομική κατάσταση, στις επενδύσεις και στην πρόοδο των μεταρρυθμίσεων.
Η Moody’s διατήρησε την αξιολόγηση της χώρας στο Baa3, ωστόσο αναβάθμισε τις προοπτικές σε θετικές από σταθερές. Αυτό υποδηλώνει ότι οι ενδείξεις δείχνουν ότι οι διαρθρωτικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα της οικονομίας και των δημόσιων οικονομικών.
Από την άλλη πλευρά,η Scope Ratings αναβάθμισε το ελληνικό αξιόχρεο σε BBB+ από BBB,με σταθερές προοπτικές. Ο λόγος είναι η γρήγορη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις καθώς και η βελτίωση της ανθεκτικότητας της οικονομίας.
Κοινός παράγοντας στις δύο αξιολογήσεις είναι η πορεία του χρέους, τα πρωτογενή πλεονάσματα, η βελτίωση στη φορολογική συμμόρφωση καθώς και η αυξημένη δραστηριότητα στον τομέα των επενδύσεων.
► Διπλό «σήμα» εμπιστοσύνης για την ελληνική οικονομία από Scope Ratings και Moody’s
Ωστόσο, οι δύο οίκοι συνεχίζουν να τονίζουν σημαντικά αδύνατα σημεία όπως το υψηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους, τη μέτρια παραγωγικότητα, τις δημογραφικές πιέσεις καθώς επίσης τα εξωτερικά ελλείμματα και τα προβληματικά δάνεια που παραμένουν εκτός τραπεζικού συστήματος.
I ιδιαίτερη μνεία γίνεται από τη Moody’s σχετικά με την πορεία των επενδύσεων. Αναφέρεται ότι η αύξηση τους δεν σχετίζεται μόνο με το Ταμείο Ανάκαμψης αλλά επίσης με τη στήριξη των ιδιωτικών επενδύσεων κατά τα τελευταία χρόνια.
Στον τομέα των δημοσίων οικονομικών οι οίκοι δίνουν έμφαση στη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του χρέους καθώς επίσης στις πρόωρες αποπληρωμές. Επισημαίνουν ακόμα τη βελτίωση στα φορολογικά έσοδα μέσω ψηφιοποίησης αλλά κι ενίσχυσης της φορολογικής διοίκησης.
Aυτές οι τελευταίες αξιολογήσεις αντικατοπτρίζουν αφενός τις θετικές τάσεις που παρατηρούνται στην ελληνική οικονομία σύμφωνα με διεθνείς οίκους κι αφετέρου τις διαρθρωτικές αδυναμίες που συνεχίζουν να πλήττουν το πιστωτικό προφίλ της χώρας.
Η αναβάθμιση από την Moody’s
The credit rating agency Moody’s ανέβασε τις προοπτικές για τον ελληνικό αξιόχρεο σε θετικές αντί για σταθερές ενώ επιβεβαίωσε την επενδυτική βαθμίδα Baa3. Υπογραμμίζει πως υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η συνεχιζόμενη εστίαση των Αρχών στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αποδίδει καρπούς όσον αφορά στην αύξηση τόσο της οικονομικής όσο και δημοσιονομικής ανθεκτικότητας που «ξεπερνάει τις τρέχουσες προσδοκίες» του οργανισμού αυτού.
Aυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε βελτίωση στους ρυθμούς ανάπτυξης μακροπρόθεσμα σύμφωνα με τον Moody’s. Η μεγαλύτερη ανθεκτικότητα θα διευκολύνει επίσης την κυβέρνηση να συνεχίσει τη διαδικασία μειώσεως του χρέους μέσω πρόωρης αποπληρωμής μέρους αυτού που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια κρίσης.»
“Οι θετικές προοπτικές αντανακλούν επίσης μια αυξανόμενη εμπιστοσύνη -αν όχι ακόμη σίγουρη- ότι τα πρόσφατα δημοσιονομικά κέρδη θα παραμένουν βιώσιμα απέναντι στις διακυμάνσεις του κύκλου.” σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Η επιβεβαίωση του αξιόχρεου “Baa3” αντανακλά ένα ιστορικό μεταρρυθμίσεων στη χώρα μαζί με ευνοϊκούς δείκτες βιωσιμότητας αλλά παράλληλα καταγράφονται σημαντικοί περιορισμοί όπως υψηλό δημόσιο χρέος , μεγάλα εξωτερικά ελλείματα , μέτρια παραγωγικότητα καθώς κι ένα μεγάλο ποσό προβληματικών δανείων εκτός τραπεζικού συστήματος.»
Aιτιολόγηση αξιολόγησης
The agency υπογραμμίζει πως υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν πως οι μόνιμες δομές μεταρύθμισης χαλαρώνουν τους περιορισμούς στους πόρους ενώ παράλληλα φέρνουμε περισσότερες δραστηριότητες στον επίσημο τομέα.
Οι ιδιωτικοί πόροι έχουν αρχίσει να αυξάνονται λόγω βελτιώσεων στη φορολογία ,διαδικασίες αδειοδότησης επιχειρήσεων ,πτωχευτικού κανονισμού κλπ .
< p >Επιπλέον πολλές επιχειρήσεις εισέρχονται πλέον στον επίσημο χώρο γεγονός που οδηγεί σε αύξηση απασχόλησης & εξαγωγών .
«Η δύναμη αυτή ποικιλώνει ανάμεσα στους διάφορους κλάδους ωστόσο υπάρχει πιθανότητα αυτό να έχει σημαντική επίδραση στο πιστωτικό προφίλ», καταλήγει ο οργανισμός .
< p >Το μοντέλο ανάπτυξης έχει γίνει πιο φιλικό προς τους επενδυτές & υποστηρίζει όλο περισσότερο παραγωγικούς στόχους σημειώνοντας πως αυτή δεν είναι απλά μια παροδική ώθηση λόγω Ταμείου Ανάκαψης (RRF).
«Περίπου 2/3 αύξησαν συμμετοχή τους στο ΑΕΠ μετά το 2020». Η τελευταία στήριξη μέσω RRF φαίνεται πιο πιθανόν να έχει ενισχύσει ήδη υπάρχοντες στόχους αντί απλά προκαλέσει νέες κινήσεις».
< p >«Ο επιχειρηματικός χώρος γίνεται ολοένα πιο ευνοϊκός για ανάπτυξη & εξαγωγή προϊόντων όμως συγκρινόμενο πάντα άλλες χώρες ζώνης ευρώ παραμένουμε πίσω». Αυτή αλλαγή μπορεί ν’ αποτελέσει βάση ώστε δυνητικός ρυθμός ανάπτυξης (1.5%) & χρηματοπιστωτική ανθεκτηκότητα ξεπεράσουν τυχόν προσδοκιες μας».
Iσχυρό Δημοσιονομικο Θεσμών
< p >“Το βασικό σενάριο σχετικά μ’ εξέλιξής μας γύρω απ’ ΧΡΕΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ συμφωνούν γενικώς μ’ προηγούμενες εκτιμήσουμε μας.” Σημαντική συνέχιζε νομιμότητα μεγάλων πρωτογενών πλεονασμάτων ενεργούς χρήσιμο cash reserves πληρώνοντας μέρος ΧΡΕΟΥΣ κρατώντας έτσι δείκτη κάτω.”Η Ελλάδα καταγράφει πρωτογενή πλεονάσματα που κυμαίνονται μεταξύ 2,5% και 3,0% του ΑΕΠ, στηριζόμενη σε ολοένα πιο σταθερές θεσμικές βάσεις. Αυτό υποδηλώνει ότι η μείωση αυτή μπορεί να διατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, μόλις οι δείκτες πληθωρισμού και ανάπτυξης επανέλθουν σε κανονικά επίπεδα και τα χρέη δεν παραμένουν τα υψηλότερα στην ευρωζώνη.
Η ψηφιοποίηση των οικονομικών συναλλαγών και της απασχόλησης έχει περιορίσει τις δυνατότητες φοροδιαφυγής σε τομείς που παραδοσιακά ήταν δύσκολο να ελεγχθούν φορολογικά. Αυτό έχει οδηγήσει σε μόνιμες βελτιώσεις στην είσπραξη εσόδων.Το εκτιμώμενο κενό συμμόρφωσης στον ΦΠΑ μειώθηκε στο περίπου 9% το 2024 από 24% το 2019, ευθυγραμμισμένο με τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν στο 9,5% το 2023.
Η Ελλάδα χρησιμοποίησε αυτή την ισχυρή δημοσιονομική επίδοση για να επιταχύνει την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους που είχε συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια της κρίσης: η κυβέρνηση προχώρησε σε πρόωρη αποπληρωμή ύψους 5,3 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025 και σχεδιάζει να αποπληρώσει επιπλέον ποσά ύψους 13 δισ. ευρώ (5,0% του ΑΕΠ) έως τα τέλη του επόμενου έτους. «Η πρόωρη αποπληρωμή μειώνει το ακαθάριστο χρέος καθώς και τις μελλοντικές ανάγκες εξυπηρέτησης αυτού»,αναφέρει ο Moody’s.
Λόγοι για την επιβεβαίωση της αξιολόγησης Baa3
Οι αξιολογήσεις Baa3 για την Ελλάδα στηρίζονται σε ένα ισχυρό ιστορικό μεταρρυθμίσεων καθώς επίσης και στη δυναμική ανάπτυξη της χώρας μαζί με τη συνεχή μείωση των δημόσιων χρεών. Ωστόσο, αντικατοπτρίζουν επίσης τις διαρθρωτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα.Η οικονομική δύναμη πλήττεται από μια αρνητική καθαρή διεθνή επενδυτική θέση καθώς επίσης από μακροχρόνιες δημογραφικές πιέσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν την προσφορά εργασίας αλλά και τη δυνατότητα ανάπτυξης στο μέλλον.
Αντίθετα με προηγούμενες περιόδους όπου οι τράπεζες υπέφεραν από υψηλά επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων, σήμερα μεγάλο μέρος αυτού του προβληματικού χρέους εξακολουθεί να υπάρχει στην αγορά. Παρά τη γενικότερη ενίσχυση των ισολογισμών στον ιδιωτικό τομέα, αυτό το υπόλοιπο προβληματικό χρέος συνεχίζει να αποτελεί εμπόδιο για την αναπτυξιακή δυναμική.
Όσον αφορά τη δημοσιονομική κατάσταση της κυβέρνησης, τα επίπεδα ελληνικού χρέους θα παραμένουν μεταξύ των υψηλότερων στις χώρες που αξιολογούνται μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας παρά τις συνεχείς πρόωρες αποπληρωμές οφειλών από την περίοδο κρίσης. Ωστόσο η δομή αυτού περιορίζει επίσης τον κίνδυνο έκθεσης στην αύξηση παγκόσμιων επιτοκίων.
Αναβάθμιση από Scope ratings
Ο οίκος Scope Ratings προχώρησε στην αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου στη βαθμίδα BBB+ με σταθερές προοπτικές από BBB με θετικές προοπτικές.
Aυτή είναι η δεύτερη φορά που γίνεται αναβάθμιση εντός της επενδυτικής βαθμίδας για την Ελλάδα από τον συγκεκριμένο οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης μετά την αρχική τους ένταξη στην κατηγορία αυτή νωρίτερα μέσα στο έτος.
Στην ανακοίνωσή τους οι εκπρόσωποι σημείωσαν ότι η αναβάθμιση βασίζεται στη γρήγορη πτώση των δημόσιων χρεών καθώς επίσης στη βελτίωση ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας ενώ οι υφιστάμενοι περιορισμοί όπως είναι οι δομικοί φραγμοί ανάπτυξης αλλά και οι επίμονες εξωτερικές ευπάθειες εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά ζητήματα προς αντιμετώπιση.
- BBB+: Η γρήγορη πτώση του δείκτη δημόσιου χρέους ενδυναμώνει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα μέσω μεγάλων πρωτογενών πλεονασμάτων καθώς επίσης μέσω διαρθρωτικών βελτιώσεων στις διαδικασίες φορολόγησης κι είσπραξης εσόδων συνοδευόμενες πάντα από συνετή δημοσιονομική πολιτική;
- BBB+: Η βελτίωση ανθεκτικότητας κι ανάπτυξης υποστηριζόμενη μέσω μεταρρυθμίσεων κι επενδύσεων χρηματοδοτούμενων κυρίως μέσω κονδυλίων ΕΕ; Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η Ελλάδα παρουσιάζει καλύτερες επιδόσεις συγκριτικά με άλλες χώρες εντός ζώνης ευρώ κατά τα τελευταία χρόνια;
Κύριοι παράγοντες αξιολόγησης
the rapid reduction of debt and enhanced fiscal sustainability remain key factors in greece’s financial performance supported by strong revenue growth and structural improvements in tax governance and compliance alongside prudent spending management strategies that have led to a general government surplus of around (1)% of GDP and a primary surplus of approximately (2)% for the year (year). “Fiscal outcomes remained resilient despite less favorable external conditions in
Η συνεχιζόμενη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ αναμένεται να προσφέρει επιπλέον στήριξη στη μείωση του χρέους στο μεσοπρόθεσμο διάστημα.
Η βιωσιμότητα του χρέους ενισχύεται από την ευνοϊκή δομή του ελληνικού χρέους, το οποίο χαρακτηρίζεται από μακροχρόνιες προθεσμίες λήξης, χαμηλούς κινδύνους αναχρηματοδότησης, σημαντικά αποθέματα ρευστότητας και υψηλό ποσοστό χρηματοδότησης από τον δημόσιο τομέα υπό ευνοϊκούς όρους. Περίπου το 70% του δημόσιου χρέους προέρχεται από πιστωτές του επίσημου τομέα με εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες, ενώ η σταθμισμένη μέση διάρκεια αυτού ανέρχεται σε 18,3 έτη μέχρι τον Ιούνιο του 2026. Επιπλέον,τα σημαντικά ταμειακά αποθέματα που φτάνουν περίπου τα 31 δισεκατομμύρια ευρώ (13% του ΑΕΠ) παρέχουν ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας απέναντι στις διακυμάνσεις της αγοράς. Οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένονται να παραμείνουν κάτω από το 10% του ΑΕΠ στο μεσοπρόθεσμο μέλλον. Οι πληρωμές τόκων ως ποσοστό των κρατικών εσόδων προβλέπεται να παραμείνουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα για τα επόμενα χρόνια, με μέσο όρο γύρω στο 6,8% κατά την περίοδο 2026-2031.
Αυτοί οι παράγοντες ενισχύουν τη δυνατότητα αποπληρωμής και συγκρίνονται θετικά με πολλές χώρες που έχουν σημαντικά χαμηλότερους δείκτες χρέους. Ως αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων,η βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας έχει βελτιωθεί αισθητά και υποστηρίζει την αναβάθμιση σε BBB+,παρά τη συνεχιζόμενη ύπαρξη υψηλού δημόσιου χρέους.
Ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε:
«Σήμερα η Ελλάδα σημειώνει διπλή αναβάθμιση από δύο διαφορετικούς διεθνείς οίκους αξιολόγησης σε μια περίοδο όπου οι παγκόσμιες αγορές αντιμετωπίζουν προκλήσεις.Αυτό έχει μεγάλη σημασία.
Οι αποφάσεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι η ελληνική οικονομία έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και αξιοπιστία. Αναγνωρίζονται οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις μας καθώς και η ανάπτυξή μας που ξεπερνά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο μαζί με την αύξηση των επενδύσεων και τις μεταρρυθμίσεις που έχουμε υλοποιήσει.
Δείχνουν επίσης μια συγκεκριμένη στρατηγική επιλογή: Να χρησιμοποιούμε τη δημοσιονομική πρόοδο για γρηγορότερη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους μέσω πρόωρων πληρωμών.
Αυτή η προσέγγιση ενισχύει τη θέση της Ελλάδας καθιστώντας την πιο ανθεκτική στις διεθνείς κρίσεις.
Η αξιοπιστία οικοδομείται μέσα από αποτελέσματα. Οι σημερινές αποφάσεις καθώς και η επιστροφή της Αθήνας στις ανεπτυγμένες αγορές είναι σημαντικές νίκες μιας πορείας που πρέπει να συνεχίσουμε μέσω δημοσιονομικής συνέπειας, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που θα αυξήσουν την παραγωγικότητα δημιουργώντας καλύτερα αμοιβόμενες θέσεις εργασίας για τους πολίτες».
Ο Νίκος Παπαθανάσης σχολίασε σχετικά:
«Οι σημερινές δηλώσεις των Moody’s και Scope Ratings αποτελούν ακόμα μία διεθνή επικύρωση των δυνατοτήτων αλλά και των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας. Είναι μία ακόμη πιστοποίηση της σωστής κατεύθυνσης στην αναπτυξιακή πολιτική μας υπό κοινωνικό πρίσμα καθώς επίσης δημοσιονομικής σοβαρότητας που εφαρμόζουν οι κυβερνήσεις υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη.»
“Αυτό αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στη μεταρρυθμιστική πολιτική μας καθώς επίσης στα απτά αποτελέσματα που αυτή φέρνει.”
“Η Ελλάδα πλέον εδραιώνει τη θέση της στην επενδυτική βαθμίδα παρά τις αντίξοες συνθήκες στον παγκόσμιο χώρο.”
“Μέσα σε ένα περιβάλλον πολιτικής σταθερότητας δείχνουμε αξιόλογη αντοχή.”