Η νέα εποχή της διαστημικής εξερεύνησης
Η σύγχρονη διαστημική κούρσα δεν περιορίζεται πλέον στο ποιος θα πατήσει πρώτος στη Σελήνη. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι ποιος θα μπορέσει να εγκαταστήσει τις υποδομές που θα επιτρέψουν μια μόνιμη ανθρώπινη παρουσία εκεί. Στο επίκεντρο αυτής της αναμέτρησης βρίσκεται η πυρηνική ενέργεια. Η NASA επιταχύνει τα σχέδιά της για την ανάπτυξη ενός πυρηνικού αντιδραστήρα στη Σελήνη, με στόχο να είναι έτοιμος για εκτόξευση μέχρι τον Δεκέμβριο του 2030.
Απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται η Ρωσία και η Κίνα, οι οποίες προχωρούν με τα δικά τους σχέδια για την ενεργειακή υποστήριξη των μελλοντικών σεληνιακών εγκαταστάσεων. Η κούρσα έχει ήδη ξεκινήσει και το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή επίδειξη τεχνολογικής υπεροχής.
Η NASA επιταχύνει τις διαδικασίες
Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία έχει ζητήσει από συνεργαζόμενες εταιρείες να ετοιμάσουν έναν αντιδραστήρα που θα μπορεί να μεταφερθεί ασφαλώς στη Σελήνη και να λειτουργεί αυτόνομα, χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την εγκατάστασή του κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, μια περιοχή που παρουσιάζει σημαντικό επιστημονικό και στρατηγικό ενδιαφέρον.
Ο στόχος της Ουάσιγκτον είναι το σύστημα να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2030, καθώς η Ρωσία προγραμματίζει τη δική της ανάπτυξη σεληνιακού πυρηνικού αντιδραστήρα μέχρι το 2036 σε συνεργασία με την Κίνα. Έτσι, ο χρόνος πιέζει έντονα: όποια χώρα εξασφαλίσει πρώτη σταθερή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη Σελήνη θα έχει κάνει ένα καθοριστικό βήμα προς τη δημιουργία μόνιμων βάσεων.
Σημασία του νότιου πόλου
Ο νότιος πόλος της Σελήνης έχει γίνει βασικός στόχος για τις μεγάλες διαστημικές δυνάμεις λόγω των αποθεμάτων παγωμένου νερού σε περιοχές που παραμένουν συνεχώς στη σκιά. Αυτό το νερό μπορεί όχι μόνο να καλύψει τις ανάγκες των αστροναυτών αλλά και μετά από κατάλληλη επεξεργασία να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή οξυγόνου και καυσίμων.
Aυτό μπορεί να μετατρέψει τη Σελήνη από έναν απλό προορισμό σύντομων αποστολών σε βάση μακράς διάρκειας ανθρώπινης παρουσίας και πιθανό σταθμό για αποστολές προς τον Άρη ή άλλους πλανήτες. Ωστόσο, απαιτείται μεγάλη ποσότητα ενέργειας – πολύ περισσότερη από αυτή που χρειάζονται οι τρέχουσες ρομποτικές αποστολές.
Προβλήματα με την ηλιακή ενέργεια
Τα φωτοβολταϊκά συστήματα φαίνεται ότι προσφέρουν μια λογική λύση για τις αρχικές σεληνιακές εγκαταστάσεις αλλά έχουν σοβαρούς περιορισμούς: οι νύχτες στη Σελήνη μπορούν να κρατήσουν πάνω από δύο εβδομάδες γης. Μια μόνιμη βάση δεν μπορεί λοιπόν να εξαρτάται αποκλειστικά από τον ήλιο.
Aπό την άλλη πλευρά, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν να παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια ανεξάρτητα από τη διαθέσιμη ηλιακή ακτινοβολία και μπορούν επίσης να λειτουργούν χρόνια χωρίς συχνές ανθρωπιστικές παρεμβάσεις. Γι’ αυτό θεωρείται ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί μία εκ των κύριων τεχνολογιών μετάβασης προς μόνιμες εγκαταστάσεις αντί των προσωρινών αποστολών.
Tα σχέδια των ΗΠΑ
Ο αμερικανικός αντιδραστής σχεδιάζεται ώστε ν’ αναπτύσσει περίπου 20 κιλοβάτ ηλεκτρικής ισχύος ενώ παράλληλα θα λειτουργεί αυτοδύναμα επί χρόνια χωρίς ανθρώπινο χειρισμό.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ξεκινούν όμως απ’ το μηδέν: ήδη το 1965 είχαν εκτοξεύσει έναν πυρηνικό αντιδραστήρα στο διάστημα ο οποίος ωστόσο τέθηκε εκτός λειτουργίας λόγω προβλημάτων στο σκάφος.
Στην συνέχεια επενδύθηκαν μεγάλα ποσά στην ανάπτυξη προγραμμάτων διαστημικής πυρηνικής ενέργειας αλλά κανένας άλλος επιχειρησιακός αντιδραστής δεν κατασκευάστηκε έκτοτε . Τώρα όμως ,η NASA προσπαθεί ν’ αλλάξει αυτή την κατάσταση .
Το πλεονέκτημα της Ρωσίας
Η Ρωσία κατέχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα : εμπειρία . Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ,η Σοβιετική Ένωση είχε θέσει σε τροχιά πάνω από τριάντα πυρηνικούς αντιδραστήρες κυρίως κατά τις δεκαετίες ’70-’80 .
Αυτή η τεχνογνωσία αποκτά ιδιαίτερης σημασίας σήμερα καθώς Μόσχα κι Πεκίνο συνεργάζονται στην ανάπτυξη υποδομών στον φεγγάρι.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ο ρωσικός αντιανεμογεννήτρια «Selena» ,με σκοπό ν’ αρχίζει τη λειτουργία έως το 2036 . Το σύστημα αναμένεται πως θ’ αναπτύξει μέχρι10 κιλοβάτ ηλεκτρικής ισχύος ενώ θ’ αντέχει αυτονομία περίπου μιας δεκατίας.
Φόβοι σχετικά με πιθανές αστοχίες
Ωστόσο ,η επιτάχυση αυτών των προγραμμάτων προκαλεί ανησυχία στους επιστήμονες σχετικά με θέματα ασφαλείας . Το πρώτο κρίσιμο σημείο αφορά στην εκτόξευση.
The NASA and Russia plan for their reactors to remain inactive during the journey and only be activated after safely arriving on the Moon.
The kosmos incident in ’78
< P>The Soviet satellite Kosmos954 carrying a nuclear reactor re-entered Earth’s atmosphere uncontrollably in1978.
< br>
This lead to radioactive debris being scattered over a large area of northern Canada requiring extensive search and cleanup operations.
< br>
The challenges of cooling a lunar reactor
Apart from safety concerns there are significant technical challenges as well.
< br>
“What happens when the reactor ages?”
An additional question remains unanswered: what will happen when a lunar reactor reaches the end of its operational life?
< br>
Nasa is considering using HALEU wich is low-enriched uranium that is crucial for advanced reactors but its availability poses challenges for US supply chains.
< br>
< p>The interest isn’t limited to governments; private firms see small nuclear reactors as an emerging market that could extend from terrestrial applications to lunar missions and beyond.
< Br />