Προβληματισμοί για την Παράνομη Πώληση Φαρμάκων GLP-1

Πριν από λίγες ημέρες, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ενέταξε τα φάρμακα τύπου GLP-1 στη λίστα με τα απαραίτητα φάρμακα. Στη συγκεκριμένη κατηγορία για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 προστέθηκαν οι δραστικές ουσίες των σκευασμάτων Ozempic και mounjaro, ειδικά όταν συνυπάρχουν με καρδιοαγγειακές παθήσεις, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ή παχυσαρκία. Ιδιαίτερα το Ozempic έχει προκαλέσει διεθνή αναστάτωση τα τελευταία χρόνια λόγω της δυνατότητας που έχει να συμβάλλει στη μείωση του βάρους υπό ορισμένες προϋποθέσεις, αν και δεν είναι σχεδιασμένο αποκλειστικά για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Ωστόσο, πολλοί ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με τη χρήση του εκτός των εγκεκριμένων ενδείξεων.

Η δημοτικότητα του ozempic έχει οδηγήσει σε περιπτώσεις παράνομης διακίνησης αυτού του φαρμάκου σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε το iEidiseis.gr, η πρόσβαση σε ιστοσελίδες που ισχυρίζονται ότι πωλούν παράνομα το Ozempic δεν ήταν δύσκολη υπόθεση.

«Παράνομη κάθε διάθεση μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών»

Ο πρόεδρος του ΕΟΦ, Σπύρος Σαπουνάς δήλωσε στο iEidiseis.gr ότι «δεν μπορεί να γίνει λόγος για αύξηση ή όχι στην πώληση παράνομων φαρμάκων της κατηγορίας των αγωνιστών GLP-1 καθώς κανείς δεν διαθέτει μια συνολική εικόνα στην Ευρώπη ή παγκοσμίως. Ωστόσο υπάρχουν πολλές καταγγελίες σχετικά με την παράνομη πώλησή τους». Όταν ρωτήθηκε πότε θεωρείται μια πώληση παράνομη, ο κ.Σαπουνάς τόνισε: «Στην Ελλάδα απαγορεύεται η διάθεση φαρμάκων μέσω διαδικτυακών φαρμακείων· μόνο φυσικά φαρμακεία έχουν αυτήν την εξουσία». Έτσι οποιαδήποτε διάθεση μέσω διαδικτύου είναι παράνομη.

«Εκατοντάδες καταγγελίες»

Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι ο ΕΟΦ δέχεται πολλές καταγγελίες σχετικά με τις παράνομες πωλήσεις αυτών των σκευασμάτων στα κοινωνικά δίκτυα: «Οι καταγγελίες αυτές είναι συχνές στη χώρα μας και κάθε χρόνο γίνονται εκατοντάδες». Για την Ελλάδα σημείωσε πως οι φορείς που ασχολούνται με τη δίωξη οικονομικού εγκλήματος ανταποκριθούν άμεσα στις καταγγελίες ώστε να αποσύρονται προϊόντα που κυκλοφορούν χωρίς άδεια.

Όταν ρωτήθηκε εάν υπάρχουν ιστότοποι που προσφέρουν αυτά τα σκευάσματα από φυσικές διευθύνσεις στην Ελλάδα είπε πως αυτό δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες του ΕΟΦ: «Η διαδικτυακή αγορά είναι πολύ μεγάλη και δύσκολη προς αξιολόγηση». Σε αυτό το πλαίσιο κάλεσε τους πολίτες να συμμετέχουν ενεργά ώστε να ενημερώνουν τις αρχές για ύποπτες δραστηριότητες.

«Παρόμοιες ονομασίες με τα αυθεντικά φάρμακα»

Aναφερόμενος στους κινδύνους χρήσης τέτοιων προϊόντων τόνισε πως «κανείς δεν γνωρίζει τι περιέχει ένα τέτοιο σκεύασμα· οποιοδήποτε μη εγκεκριμένο προϊόν μπορεί να είναι επικίνδυνο». Η ασφάλεια εξαρτάται από τον κάθε παραγωγό ξεχωριστά.

«Εκατοντάδες ψεύτικα προφίλ στο Facebook»

Sύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), έχουν εντοπιστεί εκατοντάδες ψεύτικοι λογαριασμοί στο Facebook καθώς και κακόβουλες διαφημίσεις σε ιστοτόπους εκτός ΕΕ οι οποίοι χρησιμοποιούν παρανόμως επίσημους λογότυπους προκειμένου να παραπλανήσουν τους χρήστες.

“Τα παράνομα αυτά σκευάσματα θέτουν σοβαρούς κινδύνους στη δημόσια υγεία”, υπογράμμισε ο κ. Σαπουνάς “επειδή μπορεί είτε να μην περιέχουν καθόλου τη δηλωθείσα δραστική ουσία είτε άλλες επικίνδυνες χημικές ενώσεις”.Αν κάποιος υποψιάζεται ότι ένα προϊόν μπορεί να είναι νόθο θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να ελέγξει αν αναφέρεται ως “εγκριμένο” από κάποια αρχή ή αν χρησιμοποιεί επίσημους λογότυπους χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.”

“Ενέσεις σεμαγλουτίδης στην Αθήνα”

Mε βάση έρευνα του iEidiseis.gr ήταν εύκολο να βρουμε ιστοσελίδες που προσφέρουν διαδικτυακά μεταξύ άλλων το Ozempic ή Wegovy (παρασκευές της Novo Nordisk). Μερικοί ιστότοποι μάλιστα διαφήμιζαν χαρακτηριστικά: “Αγοράστε ozempic οικονομικά χωρίς συνταγή online”. Σε άλλη περίπτωση υπήρχε ιστοσελίδα που ανέφερε “Ενέσεις σεμαγλουτίδης στην Αθήνα”, υποστηρίζοντας ότι παρέχει θεραπείες στο σπίτι μετά από εικονικές συμβουλές.” Οι τιμές κυμαινόταν γύρω στα 300 δολάρια ανά μήνα για τις ενέσεις σεмаγλουτίδη ενώ οι αντίστοιχοι όροι αφορούσαν ποσότητες έως 1999 δολάρια μηνιαίως.”

Aξιολογώντας αυτές τις υπηρεσίες πρέπει επίσης ν’ αναφερθεί πως στα ψιλά γράμματα αναφέρεται ότι “οι υπηρεσίες αυτές δεν έχουν αξιολογηθεί” από αρμόδιους φορείς όπως η FDA κι οποιεσδήποτε δηλώσεις γίνουν αφορούν αποκλειστικά σκοπού marketing.” Σε άλλον ιστότοπο απαιτείτο τηλεφωνική επικοινωνία μέσω WhatsApp προκειμένου ολοκληρωθεί η αγορά των δύο αυτών σκευασμάτων.”

“Διαδικτυακά καταστήματα ‘φαντάσματα'”

Eίναι ενδιαφέρον πως σύμφωνα πρόσφατη έκθεση της εφημερίδας Guardian στην Αυστραλία πολλά διαδικτυακά “φαντάσματα” επιχειρήσεων εμφανίζονται ως αυστραλιανές εταιρίες διαφημίζοντας θεραπείες απώλειας βάρους τύπου Ozempic χρησιμοποιώντας ακόμα και φωτογραφίες γνωστής διαιτολόγου ώστε ν’ αποδειχτούν αξιόπιστοι στους πελάτες τους.” Ένας τέτοιος ιστότοπος είχε δημοσιεύσει μαρτυρία γυναίκας ηλικίας 68 χρόνων λέγοντος πόσο ευχαριστημένη ήταν.” Οι φωτογραφίες πριν/μετά φαίνεται ν’ έχουν δημιουργηθεί ψηφιακά ενώ σχόλια χρηστών είχαν κλαπει απο πραγματικού ανθρώπους.”

“Καταγραφή 3,4 εκατ χαπιών”

Tο ζήτημα της εμπορίας μη εγκεκριμένων σκευασμάτων επεκτείνεται συνεχώς κι εντός ΕΕ όπως δείχνει ανακοίνωση τον Ιανουάριο όπου η OLAF κατάφερε ν’ κατάσχει πάνω απο 3 εκατ χάπια κατά τη διάρκεια επιχείρησης SHIELD V πραγματοποιούμενης σε δεκατέσσερι χώρες συμπεριλαμβανόμενης κι Ελλάδας μαζί μ’59 χιλιάδων συσκευασιών διαφορετικών μορφών .