Ένα νέο κύμα αυξήσεων στις τιμές απειλεί να πλήξει την παγκόσμια αγορά τροφίμων,με εκατομμύρια οικογένειες να αντιμετωπίζουν ολοένα και μεγαλύτερες προκλήσεις στην κάλυψη ακόμη και των πιο βασικών διατροφικών τους αναγκών.
Οι στρατιωτικές συγκρούσεις, οι αναταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές, η εκτίναξη του κόστους ενέργειας και οι παρατεταμένες ξηρασίες που σχετίζονται με το φαινόμενο Ελ Νίνιο δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό, το οποίο απειλεί να ανεβάσει ακόμα περισσότερο τις τιμές του ρυζιού, του ψωμιού, της ζάχαρης και του λαδιού.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Reuters, οι πιέσεις στον πληθωρισμό των τροφίμων αναμένονται να ενταθούν τους επόμενους μήνες και πιθανόν να συνεχιστούν μέχρι το 2027, καθώς οι συνεχείς κρίσεις περιορίζουν την προσφορά σιτηρών ενώ αυξάνουν τα έξοδα παραγωγής και μεταφοράς.
Τα πρώτα σημάδια είναι ήδη εμφανή. Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) έφθασε τον Σεπτέμβριο του 2026 τις 136 μονάδες, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη αύξηση από τον Νοέμβριο του 2022 με ποσοστό ανόδου 1,5% σε σύγκριση με τον Αύγουστο και 5,8% σε ετήσια βάση.
► Από την αντλία στο κατάστημα: Φόβοι για ντόμινο αυξήσεων στα τρόφιμα από τον Οκτώβριο
Παράλληλα, τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνουν τη διεύρυνση της κρίσης: περίπου στο 22% των 150 χωρών που εξετάστηκαν παρατηρήθηκε ότι οι τιμές των τροφίμων ανέβηκαν πιο γρήγορα από τον γενικό πληθωρισμό σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο όπου ήταν μόλις στο 14%.
Από τρία γεύματα σε δύο
P πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται εκατομμύρια άνθρωποι που υποχρεώνονται να περιορίσουν ακόμη και τη καθημερινή τους διατροφή. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός παρκαδόρου στην Τζακάρτα της Ινδονησίας ο οποίος περιγράφει πώς οι συνεχείς αυξήσεις έχουν οδηγήσει στη δραστική περικοπή των γευμάτων του.
«Παλαιότερα μπορούσα να αγοράσω βασικά προϊόντα όπως το ρύζι ή τόφο για περίπου επτά έως οχτώ χιλιάδες ρουπίες. Αυτή τη στιγμή χρειάζομαι δεκαπέντε χιλιάδες», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Με εβδομαδιαία έσοδα γύρω στις διακόσιες έως τριακόσιες χιλιάδες ρουπίες, αυτός ο πατέρας τεσσάρων παιδιών βλέπει ολοένα μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων του να εξανεμίζεται για την προμήθεια απαραίτητων αγαθών.
Aυτή η κατάσταση δεν είναι μοναδική. Από την Ινδονησία μέχρι την Αίγυπτο κι από την Ινδία ως τη Μέση Ανατολή εκατομμύρια καταναλωτές καλούνται πλέον να πληρώσουν σημαντικά περισσότερα για προϊόντα που αποτελούν θεμέλιο της καθημερινής τους διατροφής.
“Φωτιά” σε βασικά αγαθά
Aυξήσεις παρατηρούνται σε μια σειρά βασικών προϊόντων με ιδιαίτερα έντονες επιπτώσεις στις χώρες που βρίσκονται υπό ανάπτυξη.
Sτην Ινδονησία οι τιμές του αλευριού έχουν φτάσει ιστορικά υψηλά επίπεδα λόγω καθυστερημένων βροχοπτώσεων που επηρεάζουν αρνητικά τις καλλιέργειες. Παράλληλα η τιμή φυτικού ελαίου έχει ανέβει κατά περίπου επτά ποσοστιαίες μονάδες φέτος παρά το γεγονός ότι η χώρα είναι ο κορυφαίος παραγωγός φοινικέλαιου στον κόσμο.
Sτην Αίγυπτο η μη επιδοτούμενη ψωμί έχει δει αύξηση κατά είκοσι πέντε ποσοστιαίες μονάδες ενώ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τα μαγειρικά λάδια έχουν γίνει ακριβότερα κατά σαραντάκις ποσοστά.
Στην Ινδία μάλιστα μια ασθενής περίοδος μουσώνων έχει μειώσει σημαντικά τις αγροτικές σοδειές οδηγώντας έτσι στη ζάχαρη στα ύψη. Μόνο μέσα στον Σεπτέμβριο καταγράφηκαν αυξήσεις άνω δέκα ποσοστιαίων μονάδων στους κρεμμύδια καθώς επίσης κι άλλα όσπρια συγκριτικά με τον προηγούμενο μήνα.
Οι πιέσεις αυτές αποτυπώνονται επίσης στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων όπου οι τιμές σιτου έχουν ενισχυθεί πάνω από τριάντα ποσοστά μέσα στο έτος ενώ αντίστοιχα στο βασικό ασιατικό εμπόριο σιδερένων καταγράφηκαν ανατιμήσεις μεταξύ δέκα έως δεκατρείς ποσοστά παρά τα μεγάλα αποθέματα.
Eλλάδα: Πληθωρισμός στο πέντε%
Aπό αυτή τη νέα αύξηση δεν μένει ανεπηρέαστη ούτε η Ελλάδα καθώς διεθνείς ανατροπές προκαλούν πρόσθετους κινδύνους σχετικά με το κόστος ζωής. Σύμφωνα πάντα σύμφωνα πάντα σύμφωνα πάντα σύμφωνα πάντα σύμφωνα πάντα σύμφωνα πάντα σύμφωνα πάντα σύμφωνα πάντως πάντως πάντως πάντως πάντως πάντως πάντως πάντως
σύμφωνα λοιπόν λοιπόν λοιπόν λοιπόν λοιπόν
με τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ o πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο πέντε %τον Σεπτέμβριο έναντι τρία κόμμα οχτώ %τον προηγούμενο μήνα κυρίως λόγω αύξησης ενεργειακών κοστών.
► Pαγκόσμιο “ράλι” στις τιμές τροφίμων - Κίνδυνος νέας φτώχειας – O OHE κρούει “καμπανάκια”
Παρόλο που o δείκτης τροφίμου κατέγραψε συγκρατημένη ετήσια άνοδο μόλις έξι δέκατες ωστόσο εξελίξεις διεθνώς προκαλούν ανησυχία σχετικά νέων πιέσεων στην παραγωγή αλλά κι εξαγορά τροφών.
Tην ίδια ώρα o εναρμονισμένος πληθυσμός στην Ελλάδα βρίσκεται κοντά στo πέντε κόμμα ένα %, πολύ υψηλότερος απ’ ότι o μέσο όρος Ευρωζώνης (τρεις κόμμα οχτώ %) υπογραμμίζοντας έτσι πίεση προς ελληνικές οικογένειας.
Pολεμικές συρράξεις & Eλ Nίνιο δημιουργούν επικίνδυνη κατάσταση
Καθοριστικός παράγοντες στη νέα επισιτιστική κρίση αποτελούν γεωπολιτικές συγκρούσεις ,οι οποίες πλήττουν τόσο παραγωγή όσο κι εμπορεύματα.
Eπιθέσεις υποδομών σιδερικών στη Μαύρη Θάλασσα έχουν προκαλέσει προβλήματα εξαγορών σιδερικού ,αναγκάζοντας μεγάλους εισαγγελείς όπως Aϊγιptos & IινδοNesia ν’αναζητούν άλλους προμηθευτές .
Tην ίδια στιγμή ,ανασφάλεια Eρυθρός Θάλασσα υποχρεώνει εμπορικούς στόλους ν’ακολουθούν μακρινού δρόμους γύρω απ’την AΦΡΙΚΗ ,εντείνοντας κόστος μεταφορά .
Eπιβαρύνεται επίσης πόλεμος ΗΠΑ-Ισrael-Iραν οδηγώντας σε αύξησή καυστικών υλών & προβλήματα εξαγορά λιπάσματα μέσω στενά Ormuz.
Kαι ενώ λιπάσματα είχαν πέσει κάτω απο ψηλά επίπεδα πριν λίγο διάστημα εξακολουθούν ν’αποτελούνε βάρος πάνω κόστος γεωργικής παραγωγής.
H κλιματική αλλαγή προστίθεται στους γεοπολιτικού παράγοντες αφού EΛ NINIO προκαλεί ξηρότητα περιοχές IΝΔΙΑ & Νοτια Ανατολής μειώνοντας σοδειές & φόβοι νέων ελλείψεων .
Eπιπτώσεις θα φανούν περισσότερο μετά το ’27
Iδιαφέρον παρουσιάζουν εκτιμήσεις οργανισμών σχετικά εξέλιξης κρίσης .O επικεφαλής οικονομολόγος FAO M.Toreiro επιβεβαιώνει πως συνεχόμενες αλλαγές δημιούργησαν πίεσης παγκόσμιο σύστημα επισκεψιών .
Mάλιστα οικονομολόγος Διεθνούς Συμβουλίου Sitiρων Alexander Karavaitsev προχωρεί λέγοντας πως νέα ζήτησή μπορεί πυροδοτήσει περαιτέρω σημαντικές ανατιμήσεις.
H κατάσταση χειροτερεύεται καθώς επιχειρήσεως τροφιμοποιίας κάνουν συμβασιοποίηση πρώτων υλών υψηλές αξίας μετακυλύοντας τελικά κόστος στους καταναλωτές.
“Bληθυσμός ειδικότερα τρόφιμα πραγματικότητα”, σημείωσε πρόεδρος Nestlé India Manish Tiwari αποδίδωντας πιέσεως δύσκολης οικονομικής περιβάλλοντός αλλά κι αύξης πρώτων υλών.
Bαρύτερες συνέπειες στα πιο ευάλωτους νοικοκυριά
Tο βάρος επισιτιστικής κρίσης πέφτει κυρίως οικονομικώς αδύνατους νοικοκυριά ιδιαίτερα χώρες M.E., B.A., Aσίας .
Σε αυτές περιοχές δαπάνες τρόφιμο παίρνει μεγάλο κομμάτι οικογενειακού εισοδήματος αποτέλεσμα μικροσκοπίων αυξήσεις προϊόντων μπορεί δυσανάλογα μεγάλες συνέπειες.
Aυτό ενδέχεται οδηγήσει κοινωνικές αντιπαραθέσεις δεδομένου ότι παρατεινόμαστε ακρίβεια μειώνει αγορακική δύναμη εντείνοντας οικονομική αβεβαιότητα.
Kανείς δεν αποκλείεται κυβερνήτες μεγάλων παραγωγών προσπαθήσουν προστατεύσουν εγχώριοι αγορές επιβάλλοντας περιορισμούς εξαγορά κάτι θα μπορούσε χειρότερα διεθνείς ελλείψεις νέο κύμα ανατιμήσεων.