Τα Δημοτικά και τα Γυμνάσια/Λύκεια υποφέρουν από την περιορισμένη κρατική χρηματοδότηση, καθώς και από τον υπερπληθυσμό των φοιτητών. Η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο αναλογικά αριθμό φοιτητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η κρατική χρηματοδότηση παραμένει χαμηλή (4,1% του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2001-2024, σε μέσους όρους), συγκριτικά με το 4,8% που ισχύει για την Ε.Ε. Σημαντικό ποσοστό αυτής της περιορισμένης χρηματοδότησης κατευθύνεται στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ), τα οποία απορροφούν το 1% του ΑΕΠ, έναντι 0,8% στην Ε.Ε.
Φαίνεται λογικό: περισσότερος αριθμός φοιτητών θα έπρεπε να σημαίνει περισσότερα χρήματα. Ωστόσο, οι επιπλέον πόροι που διατίθενται για την τριτοβάθμια εκπαίδευση χρησιμοποιούνται κυρίως για μισθούς εκπαιδευτικών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υστερούμε σε κρίσιμους τομείς όπως η έρευνα, οι υποδομές και η στήριξη των φοιτητών.
Στοιχεία από μελέτη
Μια πρόσφατη μελέτη της Eurobank σχετικά με την εκπαίδευση δείχνει ότι «το 55,7% των νέων ηλικίας 20 ετών είναι εγγεγραμμένοι σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα», ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ-27 είναι μόλις 33,1% (μέσο ποσοστό για την περίοδο 2013-2024).
Από το 2001 έως το 2023, πάνω από 75.000 πρωτοετείς φοιτητές εισέρχονταν κάθε χρόνο στα πανεπιστήμια και τα τεχνολογικά ιδρύματα της χώρας μας. Ο συνολικός αριθμός προπτυχιακών φοιτητών κατά τη διάρκεια κανονικών εξαμήνων κυμαίνεται γύρω στους 300.000 ετησίως (296,8 χιλιάδες το έτος 2023). Παράλληλα με αυτήν τη αύξηση στον αριθμό των αποφοίτων λυκείου που συνεχίζουν τις σπουδές τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση παρακολουθείται μια ακόμα πιο έντονη αύξηση στους κατόχους πτυχίων που επιδιώκουν μεταπτυχιακές ή διδακτορικές σπουδές.»
Με τέτοιες τάσεις «ο αριθμός των μεταπτυχιακών φοιτητών στον πανεπιστημιακό και τεχνολογικό τομέα υπερ-οκταπλασιάστηκε μεταξύ του έτους 2001 και του έτους 2023 (έφθασε τους 106.800) ενώ ο αριθμός των διδακτόρων σχεδόν τριπλασιάστηκε (στους περίπου 33.700)…»
Kai όλα αυτά συμβαίνουν τη στιγμή που η ελληνική αγορά εργασίας συνεχίζει να αναζητά ανειδίκευτους εργαζόμενους και η παραγωγικότητα βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο ποσοστό του μόλις στο56,2%.
Μετανάστευση στο εξωτερικό
Eίναι φυσιολογικό: οι σπουδές πραγματοποιούνται στη χώρα μας αλλά οι ευκαιρίες εργασίας αναζητούνται αλλού (brain drain).
Aυτό έχει ως συνέπεια ότι το ελληνικό κράτος επενδύει μόνο ένα μικρό ποσοστό της τάξης του μόλις τoυ 3%, όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος αγγίζει το 4%. Υποδειγματικό χρηματοδοτικό κενό!
Aυτό οδηγεί σε απαξίωση του σχολείου όπου πολλές φορές «λύσεις» αποτελούν τα… φροντιστήρια ώστε οι νέοι να αποκτούν πτυχίο ανώτερης εκπαίδευσης.
Kai εκεί δεν υπάρχει επαρκής μέριμνα για τους φοιτητές καθώς ένα μεγάλο μέρος των δαπανών στα ΑΕΙ διατίθεται αποκλειστικά για μισθούς καθηγητών.«Για τις υπόλοιπες κατηγορία δαπανών όπως υποτροφίες ή κοινωνικά βοηθήματα προς τους μαθητές καθώς επίσης υπηρεσίες στέγασης ή σίτισης κτλ., αυτό αντιστοιχεί μόνο στο 5%.