Νέα Μέτρα της Κυβέρνησης για την Αντιμετώπιση της Ακρίβειας
Η κυβέρνηση προχώρησε σε αρχικά μέτρα την προηγούμενη εβδομάδα, τα οποία δεν επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό. Παράλληλα, κρατά σε αναμονή ενισχύσεις όπως το «fuel pass» και το «market pass», οι οποίες θα ενεργοποιηθούν εφόσον η αναστάτωση στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραταθεί. Το οικονομικό επιτελείο, γνωρίζοντας τις τάσεις της αγοράς, έσπευσε να εφαρμόσει μέτρα κατά της αισχροκέρδειας, επαναφέροντας το ανώτατο περιθώριο κέρδους που είχε εφαρμοστεί κατά τη διάρκεια προηγούμενης ενεργειακής κρίσης.
Σύμφωνα με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ), το νέο πλαφόν θα ισχύει για καύσιμα και βασικά αγαθά μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026. Μέχρι τότε θα εξεταστεί η πιθανότητα παράτασης των μέτρων ανάλογα με την εξέλιξη αυτής της δεύτερης ενεργειακής κρίσης.
Τα μέτρα αφορούν κυρίως δύο τύπους καυσίμων: τη βενζίνη 95 οκτανίων και το πετρέλαιο κίνησης, καθώς επίσης περίπου 60 κατηγορίες βασικών προϊόντων στα σούπερ μάρκετ.Για τα καύσιμα έχει τεθεί ανώτατο όριο περιθωρίου κέρδους έως 17 λεπτά του ευρώ από το διυλιστήριο στον καταναλωτή. Από αυτά, τα 5 λεπτά αφορούν τη χονδρική πώληση από τις εταιρείες στο πρατήριο και τα υπόλοιπα 12 λεπτά στη λιανική πώληση.
Από την άλλη πλευρά, στα τρόφιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης έχει καθοριστεί ως ανώτερο περιθώριο κέρδους αυτό που ίσχυε κατά τη διάρκεια του έτους 2025 για κάθε προϊόν που περιλαμβάνεται στη σχετική λίστα. Αυτή είναι μια δύσκολη αποστολή για τη νέα ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΕΑΠΚ).
Η κυβέρνηση παρέχει στην Αρχή αυτή ένα ισχυρό εργαλείο: μπορεί να επιβάλλει πρόστιμα έως 5 εκατομμυρίων ευρώ ανάλογα με τον τύπο παράβασης και το μέγεθος της επιχείρησης. Σύμφωνα με την ΠΝΠ, σε περίπτωση υποτροπής στην ίδια παράβαση μπορεί να διπλασιαστεί η ποινή φτάνοντας μέχρι τα 10 εκατομμύρια ευρώ.
“Δίνουμε προτεραιότητα στην καταπολέμηση των φαινομένων αισχροκέρδειας”, δήλωσε ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης κατά την ανακοίνωση των νέων μέτρων.
Kυβερνητικά στελέχη απαντώντας στις επικρίσεις σχετικά με τις εξαιρέσεις μεγάλων διυλιστηρίων τόνισαν ότι αυτά ελέγχονται μέσω θυγατρικών τους εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών.
Φυσικό Αέριο: Αναμένονται οι αποφάσεις από Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Eπιπλέον ανέφεραν ότι ενδέχεται να υπάρξουν κι άλλα εργαλεία ελέγχου όπως έκτακτη φορολόγηση κερδών στα διυλιστήρια – κάτι που είχε συμβεί στο παρελθόν δύο φορές κατά τη διάρκεια προηγούμενης κρίσης.
Η γρήγορη αντίδραση της κυβέρνησης οφείλεται σε δύο κύριους λόγους: πρώτον στην εκτίναξη των τιμών βενζίνης και πετρελαίου καθώς επίσης στα αρνητικά στοιχεία πληθωρισμού που δημοσίευσε η ΕΛΣΤΑΤ τον Φεβρουάριο. Η τιμή βενζίνης αυξήθηκε κατά 13 λεπτά μέσα σε μόλις ένδεκα ημέρες ενώ το πετρέλαιο κίνησης σημείωσε αύξηση ύψους τριάντα λεπτών του ευρώ.
Aπό πλευράς ΕΛΣΤΑΤ οι τελευταίες ανακοινώσεις δείχνουν γενικό πληθωρισμό στο ποσοστό του 2,7% ενώ ο πληθωρισμός τροφίμων αγγίζει το ποσοστό του 5,2%. Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η τιμή του βαρελιού βρίσκεται κάτω από τα $70 δολάρια αντί των $90-$100 δολαρίων όπου κυμαινόταν πρόσφατα.
Eνώ λοιπόν οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες επικεντρώνονται προς ώρας στον έλεγχο τιμών χωρίς δημοσιονομικό κόστος υπάρχει ήδη ένα δεύτερο πακέτο μέτρων με δημοσιονομικές συνέπειες – όπως είναι τα κουπόνια (fuel pass , market pass) – που παραμένουν “παγωμένα”. Σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους υπάρχουν μικρές δυνατότητες αλλά δεν έχουν δοθεί περισσότερες πληροφορίες καθώς αναμένουν εξελίξεις γύρω από αυτήν την ενεργειακή κρίση.
Ένας καθοριστικός παράγοντας είναι η τιμή του Brent να ξεπεράσει διαρκώς τα $100 δολάρια ανά βαρέλι επί έναν μήνα ώστε να επηρεαστούν περαιτέρω οι πολιτικές στήριξης.
Επιπλέον αναμένονται αποφάσεις από Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με κρατική ενίσχυση ή ακόμα κι επιδότηση φυσικού αερίου σύμφωνα με δηλώσεις της προεδρεύουσας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Ευρωκοινοβούλιο.
Σε περίπτωση λήψης τέτοιων αποφάσεων θα προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στην ελληνική κυβέρνηση χωρίς να πλήξει περαιτέρω τον δημοσιονομικό σχεδιασμό τους όπως συνέβη κατά τη διάρκεια πανδημίας.