Η Κορύφωση της Απόδοσης στην Μέση Ηλικία
Αν και συχνά πιστεύεται ότι η «μεγαλύτερη ηλικία» συνεπάγεται πτώση της απόδοσης, μια πρόσφατη μελέτη αποδεικνύει το αντίθετο: οι άνθρωποι ηλικίας 55 έως 60 ετών βρίσκονται στην πραγματική τους κορυφή. Αυτή η κορυφή δεν αφορά μόνο τη νοημοσύνη, αλλά και την ικανότητα συνδυασμού στοιχείων όπως η αντίληψη, η κρίση, η συναισθηματική ωριμότητα και η προσωπική σταθερότητα.
Η έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Intelligence εξέτασε 16 ψυχομετρικές διαστάσεις, περιλαμβάνοντας την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών, τη μνήμη και τη συναισθηματική νοημοσύνη. Επίσης αναλύθηκαν τα «πέντε μεγάλα» χαρακτηριστικά της προσωπικότητας (εξωστρέφεια, ευσυνειδησία, ανοιχτοσύνη προς εμπειρίες, δεκτικότητα και συναισθηματική σταθερότητα) μέσω υπαρχόντων δεδομένων και σταθμισμένων μοντέλων. Οι ερευνητές δημιούργησαν έναν ενιαίο δείκτη που ονόμασαν Cognitive-Personality Functioning Index (CPFI), καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι οι λειτουργικές ικανότητες φτάνουν στο αποκορύφωμά τους μεταξύ των ηλικιών 55 και 60.
Μετά από αυτή την περίοδο παρατηρείται μια σταδιακή πτώση που επιταχύνεται μετά τα 65-70 χρόνια.
Διαφορές στις Διαστάσεις Νοημοσύνης
Η «ρευστή» νοημοσύνη – δηλαδή η δυνατότητα γρήγορης επεξεργασίας πληροφοριών – φαίνεται να φτάνει το ανώτατο σημείο της κατά τις τελευταίες φάσεις της εφηβείας ή στις πρώτες ενήλικες χρονιές πριν αρχίσει να μειώνεται. Αντίθετα, άλλες διαστάσεις όπως η ευσυνειδησία (κορυφαία γύρω στα 65) και η συναισθηματική σταθερότητα (κορυφαία γύρω στα 75) αυξάνονται πιο αργά με τον χρόνο.
Το γεγονός ότι οι πιο σύνθετες λειτουργίες όπως είναι η κρίση ή αυτορρύθμιση βελτιώνονται με την πάροδο των χρόνων εξηγεί γιατί πολλοί επαγγελματίες ή επικεφαλής οργανισμών επιτυγχάνουν τις καλύτερες επιδόσεις τους σε μεγαλύτερες ηλικίες άνω των 50.
Τα αποτελέσματα αυτά ανατρέπουν παραδεδεγμένες αντιλήψεις: πρώτον αμφισβητούν την κοινή πεποίθηση ότι «όλα τελειώνουν» μετά τα πενήντα. Δεύτερον υποδεικνύουν πως για θέσεις που απαιτούν ώριμη κρίση και εμπειρία -όπως στη διοίκηση ή στον επιστημονικό τομέα- μπορεί να είναι αυτή ακριβώς η μέση ηλικία που προσφέρει τις καλύτερες δυνατότητες. Τέλος εγείρουν ζητήματα σχετικά με πολιτικές πρόσληψης καθώς επίσης για τη χρήση του ανθρώπινου δυναμικού σε εργασιακά περιβάλλοντα.
Pεαλισμός & Περιορισμοί
Φυσικά δεν ισχυρίζεται κανείς πως όλοι οι άνθρωποι φτάνουν στο “peak” στην ίδια χρονική στιγμή ή υπό πανομοιότυπες προϋποθέσεις. Οι προσωπικές πορείες ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με παράγοντες όπως ο τρόπος ζωής, οι εκπαιδευτικές ευκαιρίες καθώς επίσης οι υγειονομικές καταστάσεις.
Eπιπλέον πρέπει να σημειωθεί πως ενώ εξετάζονται ψυχομετρικές διαστάσεις άλλοι τομείς απόδοσης -όπως σωματική δραστηριότητα- έχουν διαφορετικούς κύκλους κορύφωσης. Η ιδέα ότι τα καλύτερα χρόνια έρχονται νωρίς στη ζωή αντικρούεται από σύγχρονες έρευνες: στοιχεία όπως το κύρος ,οι γνώσεις ,η κρίση κι η συναισθηματική ωρίμανσή μας φαίνεται να αγγίζουν υψηλά επίπεδα όταν πολλοί θεωρούν ήδη πως βρίσκονται σε κατήφορο.
Eτσι λοιπόν αντί να βλέπουμε τη μέση ηλικία ως απλώς ένα μεταβατικό στάδιο μπορούμε να την εκλάβουμε ως τον θρίαμβο των δυνατοτήτων μας όπου τελικά δεν ξεπερνούνται αλλά επικυρώνονται!