Σοβαρές Προειδοποιήσεις για την Ενεργειακή Ασφάλεια στην Ευρώπη

Ο Φατίχ Μπιρόλ, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με μια πιθανή ενεργειακή κρίση που αναμένεται να πλήξει την Ευρώπη από τον Απρίλιο. Υπογράμμισε ότι η σύγκρουση στο Ιράν συνιστά τη «μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία»,προσθέτοντας ότι οι συνέπειες είναι «πολύ πιο σοβαρές από ό,τι θα μπορούσαμε να φανταστούμε».

Σύμφωνα με τον Μπιρόλ,οι διαταραχές στις προμήθειες πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή θα ενταθούν το επόμενο διάστημα και θα αρχίσουν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία. Η κίνηση αυτή σχετίζεται με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που περιορίζει δραματικά τις προμήθειες.

Από την αρχή της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχουν χαθεί πάνω από 12 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου λόγω των επιθέσεων της Τεχεράνης σε ενεργειακές υποδομές και των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών. Ο Μπιρόλ τόνισε ότι η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί τον Απρίλιο καθώς τα φορτία πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που έφθασαν τον Μάρτιο είχαν συμφωνηθεί πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.

«Η απώλεια πετρελαίου τον Απρίλιο θα είναι διπλάσια σε σχέση με αυτή του Μαρτίου», δήλωσε χαρακτηριστικά. Αυτή η κατάσταση αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού και περιορισμό της οικονομικής ανάπτυξης σε πολλές χώρες.

Μια Πρωτοφανής Κρίση

Η τρέχουσα διαταραχή στις προμήθειες ενέργειας είναι πιο σοβαρή από τις κρίσεις πετρελαίου του 1973 και 1979 καθώς επίσης και από τις απώλειες φυσικού αερίου λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Περίπου 40 βασικές ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή έχουν υποστεί ζημιές εξαιτίας της σύγκρουσης, κάτι που σημαίνει ότι απαιτείται χρόνος για την αποκατάστασή τους.

“Οδεύουμε προς μια μεγάλη διαταραχή — τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα”, κατέληξε ο Μπιρόλ.

Οι Επιπτώσεις στους Καταναλωτές

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα σοκ προσφοράς που μπορεί να προκαλέσει παραλύσεις στη βιομηχανία, αυξήσεις στις τιμές τροφίμων και εκτόξευση του κόστους δανεισμού. Το Politico σημειώνει πως περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθευτών ενέργειας περνά μέσα από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχει ουσιαστικά αποκλείσει το Ιράν ως αντίποινα για τις στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του.

Προβλήματα στον Τομέα Εφοδιασμού

• Eλλείψεις Ενέργειας: Σε αντίθεση με προηγούμενες κρίσεις όπως αυτές της δεκαετίας ’70,η σημερινή κατάσταση επηρεάζει όλες τις μορφές ενέργειας: αργό πετρέλαιο,φυσικό αέριο αλλά και διυλισμένα προϊόντα όπως καύσιμα αεροσκαφών.
• Pεκόρ Τιμών: Οι τιμές καυσίμων αυξάνονται δραματικά — η βενζίνη Euro Super 95 έχει ανέβει κατά περίπου 15% μέσα σε έναν μήνα.
• Bιομηχανική Επιβράδυνση: Οι αυξήσεις κόστους πλήττουν ήδη τη χημική βιομηχανία ενώ οι επιχειρήσεις ανησυχούν για τις επενδύσεις τους λόγω της αστάθειας στις τιμές ενέργειας.
• Sτανσιμοπληθωρισμός: Η αύξηση κόστους μεταφορών οδηγεί σε υψηλές τιμές καταναλωτικών αγαθών ενώ παράλληλα πιέζει επιχειρήσεις — υπάρχει κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού όπου χαμηλή ανάπτυξη συνδυάζεται με υψηλό πληθωρισμό.

Aβεβαιότητα στο Μέλλον

“Κανείς δεν ξέρει πόσο θα διαρκέσει αυτή η κρίση”, δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν. “Ακόμα κι αν υπάρξει ειρηνευτική συμφωνία άμεσα, οι συνέπειες θα παραμείνουν δεδομένων των ζημιών στις ενεργειακές υποδομές”.