Σοβαρή Θεσμική Κρίση στην Πολωνία
Η Πολωνία βρίσκεται σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της θεσμικής της ιστορίας, καθώς η μακροχρόνια διαμάχη σχετικά με τη νομιμότητα των διορισμών στο Συνταγματικό Δικαστήριο εξελίσσεται σε ανοιχτή πολιτική και δικαστική σύγκρουση με διεθνείς επιπτώσεις. Οι διαδηλώσεις έξω από το δικαστήριο συνεχίζονται, ενώ οι αστυνομικές δυνάμεις έχουν αποκλείσει την περιοχή μετά την ανακοίνωση ότι ο πρόεδρος του δικαστηρίου, Μπογκντάν Σφιεντσκόφσκι, και ο αναπληρωτής του, Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι, απομακρύνονται από τα καθήκοντά τους.
“Πολιτική κρίση στην Πολωνία: Αστυνομικός κλοιός γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο – Επιστρέφει εσπευσμένα ο πρόεδρος Ναβρότσκι (Βίντεο)”
Η εν λόγω εξέλιξη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και η κατάσταση κλιμακώθηκε μέχρι τον πρόεδρο Καρόλ Ναβρότσκι, ο οποίος διέκοψε το ταξίδι του στη Σενεγάλη για να επιστρέψει άμεσα στην πατρίδα του. Εκεί σημειώθηκε σοβαρή αντιπαράθεση με τη δικαστή Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα που ανέλαβε προσωρινά τη διοίκηση του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Οι πρόσφατες εξελίξεις είναι αποτέλεσμα μιας 11χρονης διαμάχης που έχει προκαλέσει σοβαρές αμφισβητήσεις σχετικά με τη σύνθεση του ανώτατου δικαστηρίου και έχει σχεδόν παραλύσει τη λειτουργία του.
Η κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ υποστηρίζει ότι οι ενέργειές της αποβλέπουν στην αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Αντίθετα, η αντιπολίτευση μαζί με τον πρόεδρο Ναβρότσκι καταγγέλλει «πραξικόπημα» κατηγορώντας την κυβερνητική πλευρά για προσπάθεια ελέγχου των θεμάτων που αφορούν τη Δικαιοσύνη.
Αφετηρία της Κρίσης στο Συνταγματικό Δικαστήριο το 2015
Η αρχή αυτής της θεσμικής κρίσης χρονολογείται στον Οκτώβριο του 2015 όταν το απερχόμενο κοινοβούλιο (Sejm) εξέλεξε πέντε νέους δικαστές για το Συνταγματικό Δικαστήριο. Τρεις εξ αυτών προορίζονταν να αντικαταστήσουν τους απερχόμενους δικαστές ενώ οι άλλοι δύο θα αναλάμβαναν θέσεις που έληγαν στις αρχές Δεκεμβρίου. Ωστόσο, ο τότε πρόεδρος Άντζεϊ Ντούντα αρνήθηκε να δεχθεί την ορκωμοσία τους. Το κόμμα «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS),που είχε κερδίσει τις εκλογές εκείνη την περίοδο προχώρησε σε εκλογή άλλων προσώπων για θέσεις ήδη καλυμμένες.
Στις 3 Δεκεμβρίου 2015, το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η διαδικασία εκλογής δύο από τους πέντε προηγούμενους δικηγόρους ήταν αντίθετη στο Σύνταγμα. Από τότε μέχρι σήμερα οι θητείες των υπόλοιπων δικηγόρων ολοκληρώθηκαν σταδιακά και όλοι αντικαθίστανται από άτομα κοντά στο PiS.
Tην προεδρία ανέλαβε τελικά η Γιούλια Πσελέμπσκα μετά τον διορισμό της από τον πρόεδρου Ντούντας κατά την διάρκεια κυβερνήσεων PiS.
Ευρωπαϊκές Αποφάσεις που Επιδείνωσαν την Κατάσταση
Η σύγκρουση δεν περιορίζεται μόνο στα εσωτερικά ζητήματα αλλά επεκτείνεται και στις ευρωπαϊκές σχέσεις. Στις 7 Μαΐου 2021, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάνθηκε ότι οι διαδικασία εκλογής των δικηγόρων δεν πληρούσε τις απαιτούμενες νόμιμες διαδικτυακές συνθήκες κι έτσι παραβιάστηκε επίσης το ανθρώπινο δικαίωμα ενός προσφεύγοντος να δικάζεται σε νόμιμο πλαίσιο.
Το Νοέμβριο εκείνης της χρονιάς ήρθε η αντίδραση του πολωνικού Συνταγματικού όπου δήλωσαν πως αυτή η ερμηνεία συγκρούεται με τα άρθρα του πολωνικού συντάγματος.
Το Ανώτερο Διακυρημένο Συμβούλιο έκρινε επίσης πως συμμετείχαν μη νόμιμοι διορισμένοι στη σύνθεση αυτού.
Τον Ιανουάριο μάλιστα υπήρξε νέα παρέμβαση μέσω αποφάσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου επιβεβαιώνεται πως υπήρχαν σοβαρές παρατυπίες κατά τις διαδικασία επιλογής τριών νέων συμβούλων καθώς αυτό υποβάθμισε σημαντικά την αξιοπιστία αυτού.
Δέσμευση Τουσκ για Αναγέννηση στη Θέατρο Υγείας & Εμπλοκή Ναυρός
< p > Η φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση υπό τον Ντόναλντ Τουσκ ανέλαβε τα καθήκοντά της μέσα στο 2023 δεδηλωμένη στόχος είναι να επαναφέρει ανεξαρτησία στη λειτουργία των θεμάτων υγείας . Ωστόσο , αυτή προσπάθεια βρέθηκε μπροστά σε ισχυρούς φραγμούς μετά τις τελευταίες εκλογές , όταν εξελέγη Πρόεδρος Καρόλ Ναυρός . Ο τελευταίος είναι γνωστός ως υποστηριχτής ΠΙΣ κι έτσι κινείται ώστε να εμποδίσει οποιαδήποτε πρωτοβουλία κυβέρνησης .
< br >
< p > Οι νομοθετικές παρεμβάσεις προς βελτίωση λειτουργίας είχαν μπλοκαριστεί λόγω βέτο δύο Προεδρών στενά συνδεδεμένων με ΠΙΣ , ένας εξ αυτών ήταν φυσικά ο Ναυρός .
< br >
< p > Παράλληλα , Μπογκ νταν Σφιεντσκόφ σκι είχε γίνει μέλος αυτού κατά Φλεβάρη ’22 επί κυβέρνησης ΠΙΣ . Την ίδια στιγμή , στις αρχές ’24 έγινε επικεφαλής αυτού αφού πρώην Πρόεδρος Ά ν τζ εί Ντούντας έκανε σχετικές κινήσεις .
< br />Μάρτιος ’26: Ένας νέος κύκλος ένταση & Σύγκρουσης Ορκωμοσίας
< p > Ένας νέος κύκλος ένταση ξεκίνησε στις13 Μαρτίου ’26 όταν νέο κοινοβουλευτικός σώμα εξέλεξε έξι νέα μέλη για αυτό . Αυτοί περιλαμβάνουν : Κρίστιαν Μαρκιε βι τ σ , Ά ννα Κ όρυ βιν –Πιο τρώ φ σ κα , Μα τσί ει Τα μ πο Ρ ό φ σκ ί , Μα γδα λένα Μ πεν τ κό φ σκ α & Μάρτσι ν Τ ζιού Ρ ν τα.
< br />
< p > Σύμφωνα με νόμου ‘16 απαιτείται αυτοί να κάνουν όρκους παρουσία Προεδρίας Δημοκρατίας ωστόσο κυβερνητικοί εκπροσώποι δηλώνουν πως αυτό είναι περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστι κό.
< br />
Ο Ναυρός αρνήθηκε όμως κάθε φορά τέτοιες πραξεις επικαλούμενος προβλήματα επιλογής ενώ μεταξύ αυτών ήταν φυσικά κι’η κυρία Κορ βιν –Πιο τρο φ σ κα.Οι ίδιοι λοιπόν πήραν μέρος σε συμβολαιογραφικές πράξεις αλλά αντιμετώπισαν εμπόδια ασφαλείας καθώς προσπάθησαν εισέρθουν στον χώρο.
Το ίδιο Συμβούλιο δήλωσε πως δεν υπάρχει υποχρέωση Προεδρίας προς τέτοιες πράξεις ωστόσο ΕΔΔΑ ζήτησε προσωρινώς όπως κάποιοι μπορούν αναλάβουν καθήκοντες.
< br />Επιλεγμένος συνεργάτης Τουσκ προκαλεί νέα αντιπαράθεση
< p > Η κατάσταση χειροτέρευσε περαιτέρω όταν κοινοβουλευτικοί ψήφισαν έναν στενό συνεργάτη Τουσκ ως νέο μέλος αυτού γεγονός δημιούργησα πολλές συζητήσεις σχετικά αν αυτό μπορεί πραγματικά βοηθήσει ή όχι .
Ο Πρόεδρος αντέτεινε λέγοντας πως χρειάζεται ένα πολιτικός μέσα στους χώρους αλλά όχι κάποιος τόσο κοντινού συνεργάτης πρωθυπουργού .
Με πρόσκληση από τον πρόεδρο, ο Μπέρεκ ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 14 Οκτωβρίου σε μια τελετή που πραγματοποιήθηκε στο κοινοβούλιο. Παράλληλα, οι εισαγγελικές αρχές προχώρησαν σε διώξεις κατά δύο αξιωματούχων για την παρεμπόδιση των νέων δικαστών να αναλάβουν τα καθήκοντά τους. Από την πλευρά του, ο Σφιεντσκόφσκι ξεκίνησε πειθαρχικές διαδικασίες εναντίον τριών δικαστών.
Η 3η Νοεμβρίου στο προσκήνιο – Αδιέξοδο στο Συνταγματικό Δικαστήριο
Η διαμάχη γύρω από τους διορισμούς έχει προκαλέσει σοβαρή παράλυση στο Συνταγματικό Δικαστήριο. Η κυβέρνηση και ο πρόεδρος αμφισβητούν τις υποψηφιότητες που προτείνει η αντίπαλη πλευρά, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει κοινά αποδεκτή σύνθεση του θεσμού.
Σύμφωνα με πληροφορίες από πολωνικά μέσα ενημέρωσης, οι δικαστές που εκλέχθηκαν από το σημερινό κοινοβούλιο σκοπεύουν να συγκαλέσουν τη Γενική Συνέλευση του δικαστηρίου στις 3 Νοεμβρίου. Κεντρικό θέμα της συνεδρίασης θα είναι η έγκριση του προϋπολογισμού.
Αναστολή καθηκόντων Σφιεντσκόφσκι και Σοχάνσκι – Αστυνομική παρουσία
Μια νέα φάση της κρίσης εκδηλώθηκε όταν περίπου στις 18:00 τοπική ώρα αναρτήθηκε ανακοίνωση στον ιστότοπο του Συνταγματικού Δικαστηρίου σύμφωνα με την οποία ο πρόεδρος Μπογκντάν Σφιεντσκόφσκι και ο αντιπρόεδρος Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι τίθενται σε αναστολή καθηκόντων για έναν μήνα.
Η απόφαση υπεγράφη από την Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, μία εκ των δικαστών που εξελέγησαν πρόσφατα και ανέλαβε τη διοίκηση του δικαστηρίου.
Tην ίδια ημέρα, ο υπουργός Δικαιοσύνης και γενικός εισαγγελέας Βαλντέμαρ Ζούρεκ ανακοίνωσε ότι κατέθεσε πέντε αιτήματα για άρση της ασυλίας των δύο ανδρών. Τα τέσσερα αφορούν τον Σφιεντσκόφσκι ενώ το ένα τον Σοχάνσκι. Ο Ζούρεκ υποστήριξε ότι οι δύο αξιωματούχοι παραβίασαν τα καθήκοντά τους εμποδίζοντας νόμιμα εκλεγμένους δικαστές να ασκήσουν τα καθήκοντά τους.
Διαδηλώσεις έξω από το δικαστήριο και συλλήψεις στη Βαρσοβία
Οι αναγγελίες αυτές κινητοποίησαν άμεσα πλήθος κόσμου έξω από το κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου.Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν ο πρόεδρος του PiS Γιάροσλαβ Κατσίνσκί καθώς επίσης και άλλοι πολιτικοί όπως ο πρώην πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι.
The building was placed under police blockade after a request from Kórwin-Piotrowska due to potential threats to the safety of judges and staff members.
The Warsaw police denied reports of an “invasion,” clarifying that officers did not enter the building’s interior.
Duriing the unrest, three individuals attempting to climb over barriers were detained while objects were thrown at law enforcement officials.
“Πραξικόπημα” καταγγέλλει η πλευρά Σφιεντσκόφσκi
The administration of Sienczkowski rejected the suspension decision and claimed that the court’s website was illegally seized and that Kórwin-Piotrowska lacked judicial authority.
“Πραξικόπημα”, χαρακτηρίστηκε η κατάσταση μέσω ανάρτησης στον επίσημο λογαριασμό στην πλατφόρμα X όπου επιβεβαιώθηκε ότι όσοι συμμετείχαν στις ενέργειες αυτές διέπραξαν ποινικά αδικήματα.
“Πραξικόπημα”, χαρακτηρίστηκε η κατάσταση μέσω ανάρτησης στον επίσημο λογαριασμό στην πλατφόρμα X όπου επιβεβαιώθηκε ότι όσοι συμμετείχαν στις ενέργειες αυτές διέπραξαν ποινικά αδικήματα.
“Πραξικόπημα”, χαρακτηρίστηκε η κατάσταση μέσω ανάρτησης στον επίσημο λογαριασμό στην πλατφόρμα X όπου επιβεβαιώθηκε ότι όσοι συμμετείχαν στις ενέργειες αυτές διέπραξαν ποινικά αδικήματα.
Στελέχη (PiS), με πρώτο τον Γιάροσλαβ Κατσίνσκί κατηγόρησαν την κυβέρνηση Τουσκ για προσπάθεια πραξικοπήματος κατά της Δικαιοσύνης.Ο πρώην πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι υποστήριξε πως μια δικαίως μη αποδεκτημένη απ’τον Πρόεδρο Δημοκρατίας αυτοανακηρύσσόμενη επικεφαλής απομάκρινε τη διοίκηση κι κάλεσε αστυνομικούς προς προστασία κτιρίου!...
Ο Ναυρότσκι επιστρέφει εσπευσμένα στην Πολωνία
Η κρίσιμη αυτή κατάσταση πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις όταν o Πρόεδρος Καρόλ Ναυρότσκι ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας X πως επιστρέφει επειγόντως στη χώρα: “Σε τέτοιες στιγμές πρέπει να είμαι εδώ”. Το προεδρικό αεροσκάφος άλλαξε πορεία πάνω απ’την Ιαπωνία ενώ σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης περισσότερους απο ένα εκατομμύριο χρήστες παρακολούθησαν την επιστροφή!.
Μετά την άφιξη συναντήθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο με τον Σφιέντσιουκο κι άλλους κορυφαίους αξιωματούχος! .
Αργότερο μετακινείται προς το συνταγματικό δίκη συνοδευόμενος απ’τον Καπίινσκ! .
Στην είσοδο περιμένουν οι Κορβάιν Πιοτρούσα προσπαθώντας ν’αποτρέψει είσοδο! .
“Παρακάλω κάνετε χώρο”, λέγει εκείνος ενώ εκείνη κρατώντας μπροστά δηλώνεται χωρίς εξουσία εισόδου!.
“Δεν υπάρχει άλλος δρόμος”, δηλώνει o Τουσκ – Αντιδράσεις διεθνώς!.
Ο Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ υπερθεμάτισε τις κινήσεις της κυβέρνησήτου λέγοντας πως στόχος είναι επαναφορά κράτους νόμου: “Είναι χρέος μας!”.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Ράντοζλάβα δήλωσε πως ήταν απαραίτητα μέτρα ώστε οι νόμιμοι εκπρόσωποι ν’αναλάβουν δράσεις!
Από ΗΠΑ ήρθαν έντονες αντιδράσεις καθώς εκπρόσωπος εξέφερε φόβου για βία καλώντας όλους σε αυτοκυριαρχία!
Οι εξελίξεις είχαν συνέπειες ακόμα κι εξωτερικής πολιτικής καθώς αρκετοί πρέσβεις υπηρέτης παραίτηση!
Στην Αγγλία μάλιστα χαρακτηριστικά ειπωθήκαν σοβαρός κίνδυνοι λόγω συλλήψεων!