Ψηφιακό Ευρώ: Νέα Εποχή για τις Πληρωμές στην ΕΕ
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει δώσει το πράσινο φως για την εισαγωγή του πολυαναμενόμενου ψηφιακού ευρώ, με στόχο τη μείωση της επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα των πληρωμών. Η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου ενέκρινε την πρόταση αυτή την Τρίτη, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από αμερικανικά συστήματα πληρωμών.
Σύμφωνα με δεδομένα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), οι αμερικανικές εταιρείες Visa και Mastercard κατέχουν το 61% των συναλλαγών με κάρτα στη ζώνη του ευρώ και σχεδόν όλες τις διασυνοριακές συναλλαγές. Οι ανησυχίες σχετικά με τη χρηματοοικονομική κυριαρχία της Ευρώπης έχουν αυξηθεί λόγω γεωπολιτικών εντάσεων και της εξάρτησης από ξένες υποδομές πληρωμών. Το ψηφιακό ευρώ είναι ένα από τα μέτρα που προτείνονται για να ενισχύσουν τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.
Αυτό το νέο νόμισμα θα είναι μια ψηφιακή μορφή χρήματος που θα εκδίδεται και θα υποστηρίζεται από την ΕΚΤ, σκοπεύοντας να συμπληρώνει τα παραδοσιακά μετρητά και τις υφιστάμενες τραπεζικές υπηρεσίες χωρίς να τα αντικαθιστά. Οι καταναλωτές θα έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν ψηφιακά ευρώ σε ειδικά πορτοφόλια,υπό ένα όριο δαπανών που δεν έχει ακόμη καθοριστεί.
Το σύστημα αυτό θα διευκολύνει τόσο διαδικτυακές όσο και εκτός σύνδεσης πληρωμές, προσφέροντας παράλληλα υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, καθώς η ΕΚΤ δεν θα μπορεί να αναγνωρίζει άμεσα τους χρήστες μέσω των δεδομένων συναλλαγών τους.
Η βασική υποδομή του συστήματος θα παρέχεται από την ΕΚΤ, ενώ οι εμπορικές τράπεζες μαζί με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών θα προσφέρουν στους πελάτες τους πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ. Αναμένονται αποζημιώσεις τόσο για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όσο και για τους εμπόρους συμμετέχοντες στο σύστημα.
Ωστόσο, ο τρόπος αποζημίωσης παραμένει ένα αμφιλεγόμενο θέμα στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. «Χαιρετίζουμε ότι η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων συμφωνεί στη θέση σχετικά με το πακέτο του ενιαίου νομίσματος»,δήλωσε εκπρόσωπος της ΕΚΤ σε ανακοίνωσή της. «Η έγκριση αυτού του κανονισμού είναι σημαντική νίκη για πολίτες και μικρές επιχειρήσεις», ανέφερε ο Ιταλός ευρωβουλευτής Pasquale Tridico χαρακτηρίζοντας αυτή τη διαδικασία «ιστορική».
Η πρωτοβουλία αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην Ευρώπη· χώρες όπως η Κίνα έχουν ήδη εισάγει δημόσια ψηφιακά νομίσματα όπως το γουάν ενώ η Ρωσία προγραμματίζει την κυκλοφορία του ψηφιακού ρουβλιού τον Σεπτέμβριο του 2026.
Aπό πλευράς ΗΠΑ, ο πρώην πρόεδρος Donald Trump είχε εγκαταλείψει σχέδια δημιουργίας ενός κεντρικού τραπεζικού ψηφιακού νομίσματος μέσω της Federal Reserve υπέρ των stablecoins — ιδιωτικά κρυπτογραφικά περιουσιακά στοιχεία σχεδιασμένα ώστε να διατηρούν σταθερή αξία. Δεδομένου ότι οι περισσότερες stablecoins είναι συνδεδεμένες στο δολάριο ΗΠΑ, οι υποστηρικτές πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να ενδυναμώσει τον διεθνή ρόλο του δολαρίου στις διασυνοριακές συναλλαγές.
Pαρ’ όλα αυτά υπάρχουν πολιτικοί αναλυτές που θεωρούν πως ένα κεντρικό τραπεζικό νόμισμα στις ΗΠΑ ίσως επανέλθει στην ημερήσια διάταξη στο μέλλον. Ο Timothy Massad δήλωσε πρόσφατα ότι οι σχετικές συζητήσεις συνεχίζονται στην Ουάσινγκτον κι εκτίμησε πως ένα ψηφιακό δολάριο μπορεί τελικά να γίνει πραγματικότητα.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται σύντομα να επικυρώσει επίσημα τη θέση αυτής της επιτροπής κατά τη διάρκεια μιας ολομέλειας στο Στρασβούργο αρχές Ιουλίου πριν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των 27 κρατών-μελών ώστε μέχρι τέλος χρόνου να υπάρξει τελική συμφωνία.