Η Απειλή των Ιρανικών Πυραύλων και η Ευρώπη

Η πρόσφατη συζήτηση σχετικά με την πιθανή απειλή που ενδέχεται να συνιστά ένας ιρανικός πύραυλος με εμβέλεια 4.000 χιλιομέτρων για την Ευρώπη δεν είναι τυχαία, αλλά προκύπτει από πληροφορίες που αναφέρουν ότι το Ιράν εκτόξευσε για πρώτη φορά βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς προς τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό.Σύμφωνα με το Reuters, στις 21 Μαρτίου, ισραηλινοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι τα ιρανικά βλήματα έχουν εμβέλεια έως και 4.000 χιλιομέτρων,γεγονός που θεωρητικά θα μπορούσε να περιλαμβάνει ευρωπαϊκές πρωτεύουσες στο στόχαστρο τους.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου προσπάθησε να μειώσει τις ανησυχίες αυτές. Ο Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι δεν υπάρχει καμία τρέχουσα εκτίμηση πως το Ιράν στοχεύει τη βρετανική επικράτεια. Αυτό υποδηλώνει ότι οι συζητήσεις δεν αφορούν μια άμεση ή επιβεβαιωμένη απειλή κατά της Ευρώπης αλλά ένα θεωρητικό σενάριο βασισμένο στην μέγιστη εμβέλεια ορισμένων όπλων του Ιράν όπως αυτά περιγράφονται από ισραηλινούς και δυτικούς αναλυτές.

Εξετάζοντας τον χάρτη με ψυχρή γεωγραφική προσέγγιση, διαπιστώνουμε ότι η Ελλάδα είναι μία από τις πρώτες χώρες της ΕΕ που βρίσκονται εντός της ακτίνας ενός τέτοιου πυραύλου. Με ακτίνα δράσης 2.000 χιλιομέτρων καλύπτεται όχι μόνο η Κύπρος αλλά και ολόκληρη η ελληνική επικράτεια καθώς επίσης σημαντικά τμήματα των Βαλκανίων,της Ρουμανίας και νότιας Ουκρανίας αν οι εκτοξεύσεις γίνουν από δυτικές ή νότιες περιοχές του Ιράν.

Αν υποθέσουμε πως η εμβέλεια φθάνει τα 3.000 χιλιόμετρα τότε στο θεωρητικό πεδίο μπαίνουν περιοχές κεντρικής Ευρώπης όπως η Ιταλία, Ελβετία, Τσεχία, Πολωνία και Γερμανία. Σε περίπτωση που φθάσει στα 4.000 χιλιόμετρα σύμφωνα με αναλύσεις μετά τα σχετικά δημοσιεύματα μπορεί να αγγίζει ακόμη και το Λονδίνο καθώς επίσης τη Σκανδιναβία και μέρη της Νορβηγίας.

Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως υπάρχει δυνατότητα επιτυχούς πλήγματος σε τέτοια απόσταση καθώς οι πληροφορίες δείχνουν ότι το ίδιο πλήγμα προς το Ντιέγκο Γκαρσία είχε περιορισμένη αποτελεσματικότητα: ένας πύραυλος καταστράφηκε ενώ άλλος έπεσε πριν φτάσει στον στόχο.

Θεωρητική Εμβέλεια vs Πρακτική Απειλή

Το κρίσιμο σημείο εδώ είναι ακριβώς αυτό: υπάρχει διαφορά μεταξύ θεωρητικής εμβέλειας ενός πυραύλου κι μιας πραγματικής επιχειρησιακής απειλής. Διεθνείς αναλύσεις τονίζουν πως ακόμα κι αν το Ιράν έχει βλήματα που μπορούν να φτάσουν σε τόσο μεγάλη απόσταση πιθανόν θα πρέπει να μεταφέρουν μικρότερο ωφέλιμο φορτίο κάτι που μειώνει την καταστροφική τους δύναμη καθώς επίσης την ακρίβεια τους.

The Times ανέφεραν ειδικοί πιστεύουν πως χρησιμοποιήθηκαν τροποποιημένα Khorramshahr-4 με μειωμένο φορτίο ώστε να πλησιάσουν τα 4.000 χιλιόμετρα όμως αυτή ακριβώς επιλογή περιορίζει την αποτελεσματικότητα τους ως όπλα μακρού βεληνεκούς.

Η Ελλάδα στη Σκηνή

Για την Ελλάδα ειδικά αυτό το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο λόγω γεωγραφικής θέσης αλλά επειδή βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής αεροπορικής άμυνας.
Το γεγονός αυτό καθιστά τη χώρα πιο κοντή στο Ιράν συγκριτικά με τη δυτική ή βόρεια Ευρώπη συνεπάγεται ότι σε οποιοδήποτε σενάριο μεγάλης κλίμακας συγκαταλέγεται στις πρώτες χώρες στην εξίσωση.
Αυτό δε σημαίνει όμως πως σήμερα βρίσκεται υπό άμεσο κίνδυνο από πυραυλικά πλήγματα.
Σημαίνει ωστόσο ότι στον γεωστρατηγικό σχεδιασμό νοτιοανατολικά της Ευρώπης παίζει πλέον κομβικό ρόλο στην πρώτη γραμμή προειδοποίησης.

Aμυντικά Συστήματα στην ΕΕ

The second element that must be considered is the European and NATO defense systems:
Οι ίδιες αναλύσεις σημειώνουν πως ένα τέτοιο βλήμα θα έπρεπε να πετύχει πολλαπλά επίπεδα αεροπορικής άμυνας κι αντιβαλλιστικής προστασίας.
the Times ενημερώνουν για πολυδιάστατο δίκτυο Ballistic Missile Defence του ΝΑΤΟ συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων στην Πολωνία & Ρουμανία μαζί με radar στην Τουρκία & αμερικανικά πολεμικά πλοία εξοπλισμένα για αναχαίτηση.
Γίνεται λοιπόν σαφές γιατί μια θεωρητική εμβέλεια ενός πυραύλου δε μεταφράζεται αυτομάτως σε πραγματική δυνατότητα επιτυχούς επίθεσης κατά ευρωπαϊκών στόχων.


Και γι’ αυτό ο Βρετανός πρωθυπουργός δήλωσε ξεκάθαρα ότι δεν υπάρχει καμία τρέχουσα αξιολόγηση κινδύνου για τη χώρα παρά τις εξελίξεις γύρω από τον Ντιέγκο Γκαρσία.

Aξιολόγηση Επιπτώσεων

A despite these considerations:

Η οικονομική & πολιτική διάσταση αυτής της υπόθεσης είναι ήδη εμφανής.

Ακόμη κι αν αυτοί οι πύργοι είναι δύσκολοι να διαπεραστούν από τα υπάρχοντα συστήματα άμυνας, η αίσθηση ότι το ευρωπαϊκό έδαφος μπορεί θεωρητικά να βρίσκεται εντός της εμβέλειας ιρανικών όπλων είναι αρκετή για να προκαλέσει ανησυχία στις αγορές, στην ενεργειακή ασφάλεια και στο πολιτικό κλίμα της ΕΕ.
Έτσι ο χάρτης εμβέλειας έχει σημασία αλλά δεν αρκεί από μόνος του. Η πραγματική εικόνα διαμορφώνεται από τρία επίπεδα: το βεληνεκές, την ικανότητα αναχαίτισης και την πολιτική πρόθεση χρήσης.
Αυτά τα τρία επίπεδα δείχνουν πως προς το παρόν η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει επιβεβαιωμένη άμεση απειλή αλλά μια σοβαρή υπενθύμιση ότι η γεωγραφία της κρίσης έχει επεκταθεί πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή.