Οι πρόσφατες διπλωματικές εξελίξεις έχουν προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιδράσεις, με τον πρώην πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, να εκφράζει σφοδρή κριτική προς την κυβερνητική στρατηγική. Η αφορμή για την κριτική του ήταν η επίσκεψη της προεδρεύουσας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη γειτονική χώρα.
Ο κ. Σαμαράς κατηγόρησε την ευρωπαία αξιωματούχο ότι εξέφρασε δημόσια θαυμασμό για το κρατίδιο, αναφερόμενος σε ανυπόστατους όρους όπως «μακεδονική γλώσσα» και «πολιτισμός». Παράλληλα, τόνισε ότι η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις ως «βουβός θεατής», υποστηρίζοντας ότι οι συνέπειες είναι πιο αρνητικές ακόμα και από το «φιάσκο των Πρεσπών».
Η συμφωνία με τη Βουλγαρία και τα κειμήλια
Kεντρικό σημείο της κριτικής αποτέλεσε επίσης η διμερής συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Αυτή περιλάμβανε την παράδοση από ελληνικής πλευράς, μέσω ειδικής τελετής στη Θεσσαλονίκη, των οστών που αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ, καθώς και ανθρωπολογικού υλικού από τις σαρκοφάγους του βασιλικού ναού του Aγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες.Αντί αυτού,προβλέπονταν η επιστροφή 48 εκκλησιαστικών θησαυρών από τη Σόφια στην Ελλάδα.
Ο πρώην πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η ελληνική πλευρά ικανοποίησε έναν διαρκή εθνικό πόθο των γειτόνων μας, συγκρίνοντας την υποδοχή των οστών στη Βουλγαρία με την «υποδοχή των λειψάνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ελλάδα».
Eπιπλέον, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως δυσανάλογη ανταλλαγή. Επισήμανε πως η χώρα μας απέκτησε μόλις 48 αντικείμενα ενώ χιλιάδες θησαυροί είχαν αφαιρεθεί κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου από βουλγαρικές δυνάμεις στη Μακεδονία και Θράκη — συγκεκριμένα από τις μονές Εικοσιφοινίσσης και Προδρόμου Σερρών, καθώς επίσης και από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης— οι οποίοι φυλάσσονται στο Eθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας.
Kλείνοντας με αιχμηρή δήλωση σχετικά με τις απαιτήσεις που είχε θέσει κατά τη διάρκεια της δικής του θητείας για πλήρη επιστροφή των κλαπέντων αντικειμένων, ο κ. Σαμαράς ανέφερε: < b > «Σαλπίζεται υποχώρηση εν μέσω πανηγυρισμών. Αυτή δεν είναι η Ελλάδα.»
Aπάντηση της κυβέρνησης και θέση Εκκλησίας
Aπαντώντας στις επικρίσεις αυτές κυβερνητικοί κύκλοι παρέπεμψαν στην επίσημη ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου.
The leadership of the Church expressed it’s full satisfaction for the return of the relics while also calling for coordinated efforts to remain open for the repatriation of other religious treasures that had been removed in1917 .