Όταν χιλιάδες φοιτητές κατέβηκαν στους δρόμους της Σερβίας ζητώντας δικαιοσύνη για 16 θύματα, λίγοι θα μπορούσαν να φανταστούν ότι σχεδόν δύο χρόνια αργότερα θα επιδίωκαν την πολιτική εξουσία. Αυτό που ξεκίνησε ως μια διαμαρτυρία για μια τραγωδία εξελίχθηκε σε ένα μαζικό κοινωνικό κίνημα και τελικά σε μια πολιτική οντότητα που κατάφερε να αμφισβητήσει τη δύναμη του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Διαβάστε: Ανάλυση του Reuters: Το φοιτητικό κίνημα της Σερβίας ανέτρεψε έναν πολιτικό γίγαντα – Άγνωστο αν μπορεί τώρα να κυβερνήσει τη χώρα
Η αρχή έγινε στις 1 Νοεμβρίου 2024, όταν κατέρρευσε στέγαστρο στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, με αποτέλεσμα τον θάνατο 16 ανθρώπων. Οι φοιτητές ζήτησαν τη δημοσιοποίηση των εγγράφων ανακαίνισης του σταθμού και την αποδοχή ευθυνών, εν μέσω καταγγελιών για διαφθορά. Ακολούθησαν καταλήψεις πανεπιστημίων και μεγάλες πορείες με συμμετοχή εκπαιδευτικών, εργαζομένων και πολιτών. Gradually, το αίτημα για δικαιοσύνη μεταμορφώθηκε σε ευρύτερη διεκδίκηση θεσμικών αλλαγών.
Πώς οι φοιτητές στη Σερβία πέτυχαν εκλογική νίκη
Απέναντι στους φοιτητές βρισκόταν ένα πολιτικό σύστημα που κυριαρχούσε από το 2012, με το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα υπό τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς να έχει αποκτήσει ισχυρή επιρροή στον κρατικό μηχανισμό καθώς και στα μέσα ενημέρωσης. Ο ίδιος αναγνώρισε τελικά την ήττα του στις εκλογές αλλά είχε αμφισβητήσει προεκλογικά την ικανότητα της Φοιτητικής Λίστας να κυβερνήσει λόγω έλλειψης σαφούς πολιτικού προγράμματος.
Οι φοιτητές αποφάσισαν να μετατρέψουν τις διαμαρτυρίες τους σε εκλογική διεκδίκηση δημιουργώντας τη δική τους Φοιτητική Λίστα. Αυτή η στρατηγική θυμίζει το κίνημα Otpor που συνέβαλε στην πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000. Ωστόσο υπήρχε μία σημαντική διαφορά: ενώ το Otpor υποστήριξε την τότε αντιπολίτευση, οι σημερινοί φοιτητές δημιούργησαν ανεξάρτητα ψηφοδέλτια.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα από την Εκλογική Επιτροπή της Σερβίας, η Φοιτητική Λίστα συγκέντρωσε ποσοστό 52,71%, εξασφαλίζοντας έτσι 140 από τις συνολικά 250 έδρες στην Εθνοσυνέλευση. Αντίθετα η παράταξη του Αλεξάνταρ Βούτσιτς απέκτησε μόλις 104 έδρες με ποσοστό στο 39,17%. Το αποτέλεσμα αυτό παρέχει στη Φοιτητική Λίστα πλήρη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.
Ποιος θα είναι ο νέος κυβερνήτης της Σερβίας
Παρά τη νίκη των φοιτητών στις εκλογές δεν θα είναι αυτοί που θα αναλάβουν άμεσα τη διοίκηση της χώρας. Μέσα από συνελεύσεις επέλεξαν συνολικά 250 υποψηφίους περιλαμβάνοντας πανεπιστήμονες όπως καθηγητές πανεπιστήμιου καθώς επίσης επαγγελματίες χωρίς προηγούμενη εμπειρία στην πολιτική.
Eπικεφαλής της Φοιλητικής Λίστας είναι ο καρδιολόγος Ίλια Σρντάνοβιτς ενώ μεταξύ των υποψηφίων ξεχωρίζει ο οικονομολόγος Ντέγιαν Σόσκιτς πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας θεωρούμενος πιθανός πρωθυπουργός. Επίσης στο ψηφοδέλτιο συμμετέχουν η πρύτανις Μιριάνα Νίκολιτς καθώς και ο Ντέγιαν Μποντιρόγκα πρόεδρος EuroLeague πρώην μπασκετικός παίκτης.
Σέρβα: Οι κύριες προκλήσεις για τη νέα κυβέρνηση
-
Kosovo
teh Kosovo issue remains one of the most challenging aspects of SerbiaS foreign policy.
The Student List believes that Kosovo which declared independence in 2008 still belongs to Serbia and its candidates have referred to it as temporarily occupied territory arguing that reintegration should be pursued peacefully through dialog and diplomacy with a focus on preventing the emigration of the Serbian population from northern Kosovo while strengthening health and education structures funded by Belgrade.
-
Sérbia e União europeia
The path for Serbia’s accession to the European Union remains largely stagnant with the student movement avoiding detailed positions on controversial foreign policy issues during their campaign while leaders like Nedejan Soskic and Ilija Srdanovic emphasize internal reforms must come first before citizens can decide definitively about joining EU membership though their stance towards Kosovo conflicts with Brussels’ demands for normalizing relations between Belgrade and Pristina as European Commission President Ursula von der Leyen has expressed readiness to support rule-of-law reforms media freedom along with Serbia’s European viewpoint.
-
< strong >< b > Sérbia e Rússia
< p > A nova liderança precisará gerenciar os estreitos laços energéticos da Sérvia com a Rússia sem perturbar o equilíbrio com o Ocidente . O movimento declarou que não pretende impor sanções a Moscovo devido à guerra na Ucrânia . Ao mesmo tempo ,a continuação das importações de petróleo bruto depende de isenções americanas às sanções até que a venda da participação russa na NIS para o húngaro MOL seja concluída . A NIS opera a única refinaria de petróleo do país .
< p > Além disso ,Gazprom fornece à Sérvia cerca de 2 , bilhões de metros cúbicos de gás natural anualmente ,a preços abaixo do mercado . A Lista Estudantil argumenta que essa dependência é uma colaboração econômica e não uma identificação geopolítica . Também se comprometeu a interromper as exportações de armas sérvias para zonas em conflito mesmo através intermediários ocidentais que as canalizam para Ucrânia enquanto Vucic manteve relações pessoais próximas tanto com Vladimir Putin quanto com volodymyr Zelensky .
< p > Por outro lado , Vucic tinha mantido relações pessoais próximas tanto com Vladimir Putin quanto com Volodymyr Zelensky .
< ol >
< li >
< h3 >< strong >< b > Combate à corrupção
< / ol >
< p > O combate à corrupção é um compromisso central do movimento e um critério fundamental para avaliar o novo governo . seu programa prevê uma unidade policial independente responsável perante os promotores em vez do Ministério do Interior além da remoção dos policiais ligados ao crime organizado ou repressão violenta das manifestações .< p > Também propõe proibição nomeações partidárias nas empresas estatais e estabelecimento processos meritocráticos dando especial atenção ao controle dos bens dos funcionários públicos permitindo apreensão bens adquiridos ilegalmente devolvendo-os ao orçamento estatal além da exclusão funcionários condenados cargos públicos controle grandes contratos infraestrutura mecanismos supervisores independentes.
< p > O Vucic SNS e autoridades sérvias repetidamente rejeitaram acusações sobre corrupção repressão .
< ol >
-
< strong >< b > Economia
< / li >
< p > Mudar modelo econômico representa quinto grande desafio . O Fundo Monetário Internacional prevê crescimento % até % até enquanto inflação atingiu % setembro agosto taxa básica permanece %. Lista Estudantil busca deslocar economia projetos infraestrutura estatais baixos custos trabalhistas fortalecimento mercado interno direitos trabalhistas .
Prioridades incluem combate práticas monopolistas varejo redução preços alimentos reestruturação tributária maior carga altas rendas alívio menores também limita duração máxima contratos trabalho temporário.
Financiamento políticas basear-se economia recursos combate corrupção rigoroso controle despesas públicas enfrentamento fuga jovens programa inclui habitação acessível jovens casais educadores profissionais saúde livros escolares gratuitos medicamentos mais baratos subsídios estatais.
< strong >< b > Dia seguinte
O movimento Estudantil conseguiu transformar protesto força mudança política agora maior teste encontra-se governança relações Kosovo UE Rússia política econômica principalmente combate corrupção determinará vitória eleitoral levará mudanças reivindicadas milhares cidadãos estudantes vitória pode representar fim quase dois anos luta porém Sérvia início período muito mais exigente.