Δύο εγκληματικές ομάδες που φέρονται να εμπλέκονταν συστηματικά στην παράνομη εκμετάλλευση αρχαιοτήτων, μέσω λαθρανασκαφών και με τη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού, αποκαλύφθηκαν μετά από εκτενή έρευνα. Συνολικά,11 άτομα συνελήφθησαν,συμπεριλαμβανομένων των φερόμενων ηγετών της οργάνωσης,ενώ ένας από αυτούς είναι εν ενεργεία στρατιωτικός.
Η αστυνομική επιχείρηση διεξήχθη χθες (8/10) σε διάφορες περιοχές της Κοζάνης, Καβάλας, Ξάνθης, Δράμας, Ροδόπης και Έβρου με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών δυνάμεων.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι στη δεύτερη οργάνωση φερόταν ως επικεφαλής ένας εν ενεργεία στρατιωτικός.Σύμφωνα με πληροφορίες, συμμετείχε τακτικά σε παράνομες αρχαιολογικές αναζητήσεις και λαθρανασκαφές κυρίως στην περιοχή του Έβρου.
Επιπλέον, άλλο μέλος της ίδιας ομάδας είχε δημιουργήσει ένα αρχείο που περιλάμβανε θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος χρησιμοποιώντας παλαιά έγγραφα και στοιχεία από επιτόπιες έρευνες.Αυτό το αρχείο χρησιμοποιούνταν για τον εντοπισμό πιθανών στόχων.
Οι δύο οργανώσεις είχαν αναπτύξει ένα δίκτυο τοπικών συνεργατών για να συγκεντρώνουν πληροφορίες σχετικά με περιοχές που μπορεί να κρύβουν αρχαιότητες καθώς και για άτομα που διέθεταν προς πώληση αρχαία αντικείμενα.
Για τις ερευνητικές τους δραστηριότητες χρησιμοποίησαν ειδικό εξοπλισμό. Όταν ανίχνευαν σημάδια ύπαρξης αρχαιοτήτων προχωρούσαν σε λαθρανασκαφές χρησιμοποιώντας εργαλεία και μηχανήματα. Σκοπός τους ήταν η συλλογή πολύτιμων αντικειμένων και η περαιτέρω πώλησή τους ακόμα και στο εξωτερικό.
Κωδικοποιημένες επικοινωνίες
Mάλιστα τα μέλη των οργανώσεων φαίνεται ότι χρησιμοποίησαν κωδικοποιημένες εκφράσεις στις συνομιλίες τους για να αποκρύψουν τις πραγματικές τους δραστηριότητες. Οι όροι «εργασία»,«εκπαίδευση» και «ασκήσεις» υποδήλωναν παράνομες ανασκαφές ενώ οι λέξεις «τρέξιμο»,«γυμναστήριο» και «περίπατος» αφορούσαν την πρόσβαση σε υπαίθριους χώρους. Αντίστοιχα η έκφραση «όργανα γυμναστικής» αναφερόταν στον ανιχνευτή μετάλλων ενώ οι όροι όπως «νομίσματα» αφορούσαν τα παλιά νομίσματα κι η λέξη «θαύμα» σήμαινε την εύρεση σημαντικών μνημείων.
Kατά τη διάρκεια των ερευνών στα σπίτια αλλά κι επαγγελματικούς χώρους κατασχέθηκαν μεταξύ άλλων 24 ανιχνευτές μετάλλων καθώς επίσης 11 πηνία ανίχνευσης μαζί με ειδικά μηχανήματα διασκόπησης εδάφους.
Eπίσης βρέθηκαν παλιά νομίσματα καθώς κι άλλα αντικείμενα ιστορικής αξίας όπως χάλκινοι ίπποι με καβαλάρηδες τμήματα καμπανών πόρπες δακτύλιοι κεραμικά θραύσματα αλλά κι στοιχεία από την αρχιτεκτονική κληρονομιά. Εντοπίστηκαν επίσης εργαλεία όπως φτυάρια αξίνες δράπανα γεννήτριες GPS drones κινητά τηλέφωνα ασύρματοι πομποί καθώς κι χειρόγραφοι χάρτες σημειώσεις. Τέλος βρέθηκαν ποσά ύψους 11.130 ευρώ μαζί με 875 τουρκικές λίρες τρεις χρυσές λίρες αλλά κι τρία κυνηγετικά όπλα ένα αεροβόλο πιστόλι καθώς επίσης μια ξιφολογχική λεπίδα. Οι συλληφθέντες περιλαμβάνουν δέκα Έλληνες πολίτες κι έναν αλλοδαπό οι οποίοι θα οδηγηθούν στις αρμόδιες δικαστικές Αρχές.
Aνακοίνωση της Αστυνομίας
Aπό την Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βόρειας Ελλάδας αποδομήθηκαν δύο εγκληματικές οργανώσεις οι οποίες δραστηριοποιούνταν στην παράνομη αναζήτηση πολιτιστικών αγαθών μέσω λαθρανασκαφών αποδοχής διάθεσης προϊόντων εγκλήματος καθώς επίσης στην παράνομη εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών προς πώληση.
Tην Πέμπτη 8 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε ευρεία αστυνομική επιχείρηση στις περιοχές Κοζάνης Καβάλας Ξάνθης Δράμας Ροδόπης Έβρου προκειμένου να σταματήσει αυτή η δράση όπου συμμετείχαν -60- αστυνομικοί της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βόρειας Ελλάδας .
που είχαν ήδη στην κατοχή τους αντικείμενα αρχαιολογικής αξίας και επιθυμούσαν να τα πωλήσουν.
Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους, τα μέλη των οργανώσεων φέρονται να είχαν δημιουργήσει ένα δίκτυο τοπικών συνεργατών, μέσω του οποίου συγκέντρωναν πληροφορίες σχετικά με περιοχές που ενδέχεται να κρύβουν αρχαιότητες και πιθανούς στόχους. Η επιλογή των σημείων για τις έρευνες δεν βασιζόταν μόνο στην πιθανότητα ανεύρεσης αρχαιοτήτων, αλλά επίσης λάμβανε υπόψη την προσβασιμότητα της περιοχής, την αναμενόμενη απόδοση και τον κίνδυνο εντοπισμού από τις Αρχές.
Για την εκτέλεση των παράνομων ερευνών διέθεταν εξειδικευμένο τεχνικό εξοπλισμό όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα γεωφυσικής διασκόπησης. Χρησιμοποιούσαν τετρακίνητα οχήματα για τη μεταφορά τους σε περιοχές ενδιαφέροντος. Όταν οι έρευνες αποκάλυπταν ενδείξεις ύπαρξης αρχαιοτήτων, προχωρούσαν σε ανασκαφές με τη χρήση κατάλληλων εργαλείων όπως αξίνες, κρουστικά δράπανα και ηλεκτρογεννήτριες.
Ο ρόλος των ηγετικών στελεχών στις δύο οργανώσεις
Αναφορικά με την πρώτη εγκληματική οργάνωση, διαπιστώθηκε ότι ο φερόμενος ως επικεφαλής είχε τον κύριο επιχειρησιακό έλεγχο, αναλαμβάνοντας τη συλλογή πληροφοριών, την επιλογή στόχων καθώς και τη λογιστική προετοιμασία.Επίσης φέρεται να είχε εμπειρία στην εκτίμηση της αξίας των αντικειμένων που εντοπίζονταν και αποφάσιζε για την αγορά τους έναντι χρηματικού ποσού με σκοπό τη διάθεση τους στο εξωτερικό. Τα υπόλοιπα μέλη συμμετείχαν στις παράνομες έρευνες ή συνέβαλαν στη συλλογή και διάθεση αντικειμένων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.
Αναφορικά με τη δεύτερη εγκληματική οργάνωση, αποκαλύφθηκε ότι ο φερόμενος ως επικεφαλής ήταν ενεργός στρατιωτικός που συμμετείχε συστηματικά σε παράνομες ερευνητικές δραστηριότητες κυρίως στην περιοχή του Έβρου. Από τις έρευνες προέκυψε επίσης ότι άλλο μέλος της ομάδας είχε δημιουργήσει ένα λεπτομερές αρχείο θέσεων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος χρησιμοποιώντας παλαιά έγγραφα καθώς και στοιχεία από επιτόπιες εξετάσεις.Το συγκεκριμένο αρχείο υποστήριζε τις δραστηριότητες της ομάδας ενώ τα υπόλοιπα μέλη συμμετείχαν στη συλλογή πληροφοριών καθώς επίσης στη διεξαγωγή παράνομων ερευνών κατόπιν οδηγιών έναντι αμοιβής.
«Δουλειά», «γυμναστική» και «θαύμα»: Οι κωδικές λέξεις στα κυκλώματα
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η επικοινωνία μεταξύ των μελών αυτών των οργανώσεων καθώς σύμφωνα με στοιχεία της έρευνας πραγματοποιούσαν κυρίως αυτοπρόσωπες συναντήσεις εφαρμόζοντας τεχνικές αντιπαρακολούθησης. Όποτε χρειαζόταν τηλεφωνική επαφή χρησιμοποιούσαν συνθηματικές λέξεις ώστε να αποκρύπτουν το πραγματικό περιεχόμενο των συνομιλιών τους από τις διωκτικές Αρχές.
Eνδεικτικά χρησιμοποίησαν τις παρακάτω κωδικοποιημένες εκφράσεις:
- «Δουλειά», «σοβαρή δουλειά», «προθέρμανση»: αναφερόταν σε παράνομες ερευνητικές δραστηριότητες στον τομέα της αρχαιολογίας.
- «Jogging», «γυμναστική»: δήλωναν μεταφορά στην ύπαιθρο για διεξαγωγή παράνομων ερευνητικών εργασιών.
- «Όργανα γυμναστικής»: αφορούσε τον τεχνικό εξοπλισμό που χρησιμοποιούνταν στις λαθραίες ανασκαφές όπως ανιχνευτές μετάλλων ή μηχανήματα γεωφυσικής διασκόπησης.
- «Φόρτιση»: παρέπεμπε στην προεργασία του απαραίτητου εξοπλισμού ειδικά στους ανιχνευτές μετάλλων.
- «Κέρμα»: αφορούσε τα παλαιά νομίσματα που βρίσκονταν κατά τις αναζητήσεις τους.
- «Άσπρα»: περιλάμβανε ασημένια ή χρυσά νομίσματα σε καλή κατάσταση που είχαν σημαντική εμπορική αξία.
- «Θαύμα»: χρησιμοποιούνταν για σπάνια μνημεία μεγάλης πολιτιστικής σημασίας που μπορούσαν να βρουν κατά τη διάρκεια εργασιών τους.
Kοινό χαρακτηριστικό ανάμεσα στις δύο οργανώσεις ήταν η κατοχή προηγμένου εξοπλισμού ανίχνευσης μετάλλων καθώς επίσης γεωφυσικών εργαλείων τα οποία χειρίζονταν άριστα οι συμμετέχοντες στα κυκλώματα αυτά.
Kατά τη διάρκεια ελέγχου σε σπίτια αλλά κι επαγγελματικούς χώρους βρέθηκαν πολλά αντικείμενα σύμφωνα με τον νόμο περί προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς συμπεριλαμβανομένων πλήθος παλαιών νομισμάτων, χάλκινοι ίπποι μαζί με καβάλα άλογα, τμήματα χάλκινων καμπανών κι άλλα μεταλλικά είδη όπως δακτύλιοι κι πόρπες.
Eπιπλέον καταγράφηκαν:
- -24- ανιχνευτές μετάλλου,
-11- πηνία ανίχνευσης,
-2- επαναφορτιζόμενες μπαταρίες λιθίου,
μηχανή καταγραφής υπεδάφους,
γεωφυσικό σύστημα αποτελούμενο από τρεις κεραίες,
-5- ραβδοσκοπήσεις ή αποστατικά μηχανήματα,
και -2- φορητούς GPS χειρός.
Η Υπηρεσία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης έχει αναλάβει την ευθύνη για τη φύλαξη, καθώς και για την τελική εκτίμηση και αξιολόγηση των ευρημάτων.
Οι συλληφθέντες θα παραπεμφθούν στις αρμόδιες δικαστικές αρχές.