Αντιδράσεις της Κοινής Γνώμης για την Πολιτική Βία στην Ελλάδα

Η πλειονότητα των Ελλήνων εκφράζει αρνητική στάση απέναντι σε πολλές μορφές πολιτικής βίας. Ωστόσο, ένα αξιοσημείωτο ποσοστό πολιτών φαίνεται να δικαιολογεί προπηλακισμούς συγκεκριμένων ατόμων, σύμφωνα με μια πανελλαδική έρευνα της QED που παρουσιάστηκε στο podcast του Σταύρου Θεοδωράκη «Γκάλοπ εν βρασμώ». Η μελέτη αυτή αναλύει τις απόψεις της κοινής γνώμης σχετικά με πρακτικές όπως οι καταλήψεις, οι προπηλακισμοί και οι επιθέσεις, καθώς και τη στάση των πολιτικών κομμάτων και της Πολιτείας απέναντί τους.

Κύρια Ευρήματα

Παρόλο που η πλειονότητα των ερωτηθέντων απορρίπτει τις καταλήψεις κτιρίων και τις συγκρούσεις με την αστυνομία ως μορφές διαμαρτυρίας, η δημοσκόπηση δείχνει ότι ποσοστά από 27% έως 40% θεωρούν δικαιολογημένους τους προπηλακισμούς ορισμένων προσώπων. Αυτές οι κατηγορίες περιλαμβάνουν τραπεζίτες, μεγαλοδημοσιογράφους, επιχειρηματίες υψηλού επιπέδου, υπουργούς και βουλευτές της αντιπολίτευσης καθώς και Ισραηλινούς τουρίστες ή παράνομους μετανάστες.

Επιπλέον, η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων καταδικάζει τις επιθέσεις με γκαζάκια όταν αυτές προκαλούν τραυματισμούς.Ωστόσο, παρατηρείται μια ελαφρώς μειωμένη αποδοκιμασία όταν οι δράστες χαρακτηρίζονται ως αντιεξουσιαστές – κυρίως μεταξύ εκείνων που αυτοτοποθετούνται στην Αριστερά. Οι περισσότεροι πολίτες βλέπουν όσους συμμετέχουν σε τέτοιες ενέργειες ως «εγκληματίες» ή «χούλιγκαν», ενώ λιγότεροι χρησιμοποιούν ιδεολογικούς χαρακτηρισμούς όπως «φασίστες» ή «κοινωνικοί επαναστάτες».

Πολιτικά Κίνητρα πίσω από τη Βία

Aξιοσημείωτο είναι ότι το 45% των συμμετεχόντων πιστεύει πως τα πολιτικά κόμματα καταδικάζουν τη βία ανάλογα με τα ιδεολογικά κίνητρα των δραστών. Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Στάθης Καλύβας σχολιάζοντας τα ευρήματα τόνισε ότι οι πράξεις πολιτικής βίας συχνά δεν αποβλέπουν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα: “Δεν είναι απαραίτητο ότι θεωρούν ότι θα πετύχουν κάτι. Είναι πολύ συχνά μια πράξη εκδήλωσης ενός συμβολισμού.” Ανέφερε επίσης πως πολλές μικρές ομάδες χρησιμοποιούν τέτοιες ενέργειες για να στρατολογήσουν νέα μέλη και να εμφανιστούν ως ήρωες σε ένα περιορισμένο αλλά συνεκτικό κοινό.

Όταν ρωτήθηκε αν η στάση της Πολιτείας συμβάλλει στη συνέχιση αυτών των φαινομένων, ο κ. Καλύβας επισήμανε την ελλιπή εφαρμογή του νόμου στην Ελλάδα: “Δεν νομίζω ότι είναι ηρωοποίηση το να εφαρμόζεις τον νόμο… Υπάρχει ένα γενικό φαινόμενο στην Ελλάδα που είναι η χαλαρή εφαρμογή του νόμου.” Τόνισε επίσης πως το χαμηλό κόστος κινδύνου για όσους εμπλέκονται σε τέτοιες δραστηριότητες οδηγεί πολλούς ανθρώπους να συνεχίζουν αυτές τις πρακτικές χωρίς φόβο σοβαρών συνεπειών.