Εσωκομματική Αμφισβήτηση στον Εργατικό Κόμμα: Ο Κιρ Στάρμερ σε Δυσχερή Θέση

Δύο χρόνια μετά την εντυπωσιακή εκλογική του νίκη που τον οδήγησε στη Ντάουνινγκ Στριτ,ο Κιρ Στάρμερ αντιμετωπίζει ένα γνωστό φαινόμενο της βρετανικής πολιτικής: τη συζήτηση για εσωτερικές ανατροπές εν ενεργεία πρωθυπουργών. Οι σημαντικές ήττες των Εργατικών στις πρόσφατες εκλογές σε Αγγλία, Σκωτία και Ουαλία έχουν προκαλέσει νέο κύμα αμφισβήτησης στο κόμμα, με φωνές που ζητούν πλέον ανοιχτά την απομάκρυνσή του.

Ο ίδιος ο Στάρμερ έχει απορρίψει κατηγορηματικά τέτοιες προοπτικές. Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, άφησε να εννοηθεί ότι σκοπεύει να παραμείνει στην ηγεσία για έως και δέκα χρόνια, προσπαθώντας να δείξει ότι διατηρεί τον έλεγχο της κατάστασης. Ωστόσο, οι πιέσεις πίσω από τις κλειστές πόρτες αυξάνονται.

Η πρώην υπουργός και βουλευτής των Εργατικών Κάθριν Γουέστ κάλεσε δημόσια το υπουργικό συμβούλιο να δράσει εναντίον του πρωθυπουργού. Προειδοποίησε ότι αν δεν υπάρξει οργανωμένη παρέμβαση από το κόμμα, είναι έτοιμη να ξεκινήσει διαδικασία αμφισβήτησης της ηγεσίας.

Παρά το γεγονός ότι οι Εργατικοί δεν είναι γνωστοί για την εύκολη ανατροπή των αρχηγών τους – σε αντίθεση με τους Συντηρητικούς που έχουν καθιερώσει τις εσωτερικές εκκαθαρίσεις ως πολιτική παράδοση – η τρέχουσα κατάσταση θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη. Το τελευταίο παρόμοιο περιστατικό συνέβη το 2007 όταν ο Τόνι Μπλερ αναγκάστηκε τελικά να παραιτηθεί μετά από δέκα χρόνια στην εξουσία.

Σύμφωνα με τους κανόνες του Εργατικού Κόμματος, απαιτείται υποστήριξη τουλάχιστον 20% των βουλευτών (81 συνολικά) για την προκήρυξη νέας εκλογής ηγέτη. Ο νυν αρχηγός συμμετέχει αυτομάτως στη διαδικασία ψηφοφορίας και η τελική απόφαση λαμβάνεται από τη βάση του κόμματος.

Μέχρι στιγμής, η Γουέστ δεν φαίνεται να έχει συγκεντρώσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη ούτε θεωρείται σοβαρή υποψήφια για τη θέση του πρωθυπουργού. Η κίνησή της φαίνεται περισσότερο ως προσπάθεια επιτάχυνσης εξελίξεων: είτε για να προκαλέσει ανταρσία μέσα στο υπουργικό συμβούλιο είτε για να πιέσει ισχυρότερα στελέχη ώστε να αποκαλύψουν τις προθέσεις τους.

Το κρίσιμο ερώτημα τώρα είναι ποιος θα μπορούσε πραγματικά να διαδεχθεί τον Στάρμερ αν αυτό καταστεί απαραίτητο. Το όνομα που ξεχωρίζει είναι αυτό του Άντι Μπέρναμ, δημάρχου Μάντσεστερ και ίσως ενός από τα λίγα υψηλόβαθμα στελέχη των Εργατικών που εμφανίζεται πιο δημοφιλής στις δημοσκοπήσεις απ’ ό,τι ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Ωστόσο υπάρχει ένα σημαντικό εμπόδιο: ο Μπέρναμ αυτή τη στιγμή δεν είναι βουλευτής και θα πρέπει πρώτα να εξασφαλίσει έδρα στο Κοινοβούλιο πριν μπορέσει να διεκδικήσει την ηγεσία.

Aυτός είναι ένας λόγος που αρκετοί μέσα στο κόμμα προτιμούν μια καθυστέρηση οποιασδήποτε προσπάθειας ανατροπής καθώς πιστεύουν πως μια μάχη διαδοχής χωρίς τον Μπέρναμ θα άφηνε το κόμμα χωρίς ισχυρό σημείο επαναφοράς.

Eν τω μεταξύ, η Άντζελα Ρέινερ επανέρχεται δυναμικά ασκώντας σφοδρή κριτική στην τρέχουσα διοίκηση λόγω «τοξικής κουλτούρας ευνοιοκρατίας» και προειδοποιώντας πως το κόμμα μπορεί ήδη βρίσκεται στην «τελευταία ευκαιρία» του. Παράλληλα χαρακτήρισε λανθασμένη την επιλογή της κομματικής διοίκησης ν’ εμποδίσουν τον Μπέρναμ από το διεκδικώντας κοινοβουλευτική θέση νωρίτερα φέτος — μία παρέμβαση που θεωρήθηκε ως στήριξη προς εκείνον.

Aλλα πρόσωπα στα οποία στρέφεται τώρα η προσοχή περιλαμβάνουν τον υπουργό Υγείας Γουές Στρίτινγκ —γνωστό επικοινωνιακά— καθώς επίσης τους υπουργούς Ενέργειας Έντ Μίλιμπαντ ,Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούδ ,Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ και Άμυνας Τζον Χίλι .

Eίναι σαφές πάντως πως κάθε προσπάθεια ανατροπής ενός πρωθυπουργού εγκυμονεί κινδύνους . Η ιστορία της βρετανικής πολιτικής περιλαμβάνει πολλές περιπτώσεις αρχηγών οι οποίοι επιβίωσαν προσωρινά απέναντι σε εσωκομματικές αντιπαραθέσεις αλλά τελικά κατέληξαν αποδυναμωμένοι . Για παράδειγμα ,η Mάργκαρετ Θάτσερ είχε καταφέρει αρχικά ν’ αντεπεξέρθει σε μία υποτίμηση εσωτερική αμφισβήτησή αλλά έναν χρόνο αργότερα οδηγήθηκε σε παραίτηση .

Pολλοί στους Eργατικούς φοβούνται επίσης πως μία αλλαγή στην κορυφή αυτή τη στιγμή μπορεί ν’ αποδειχθεί αυτοκαταστροφική . Παρά τα σοβαρά λάθη στη διαχείριση εσωτερικών θεμάτων ,η αντίδραση απέναντι στις κρίσιμες καταστάσεις στη Μέση Ανατολή κι οι συνέπειες αυτών στον πόλεμο με το Ιράν αξιολογούνται θετικά απ’ ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης . Επιπλέον ,οι διεθνείς αστάθειες κι οι οικονομικές επιπτώσεις δημιουργούν ένα πολύ δύσκολο πεδίο δράσης για οποιοδήποτε πιθανό διάδοχο .

Kαι υπάρχει ακόμα ένας φόβος : αν o Sτάрmer οδηγηθεί σε παραίτηση , τότε πιθανώς θα υπάρξει πίεση απ’την αντιπολίτευση λέγοντας πως o νέος Πρωθυπουργός δε διαθέτει λαϊκή εντολή κάτι πoυ θ’ αύξανε τις απαιτήσεις γιά πρόωρες εκλογές ενώ οι Eργατικοί μοιάζουν ανέτοιμοι γιά άμεσους αγώνες.»