Φαίνεται ότι για την οικονομικά φιλελεύθερη κυβέρνηση, ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης δεν εφαρμόζεται παντού…
Ας εξετάσουμε την αγορά ακινήτων: η κυβέρνηση εισάγει κίνητρα (Golden Visa) ή θεσπίζει διευκολύνσεις για την απόκτηση νέων ή παλαιών διαμερισμάτων. Ταυτόχρονα, όμως, δυσχεραίνει τη διαδικασία έκδοσης νέων αδειών με τις συνεχείς αλλαγές στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ).
Πώς είναι δυνατόν να μην προκύψει στεγαστική κρίση;
Φυσικά υπάρχουν και άλλοι παράγοντες όπως η υπερβολική τουριστική ανάπτυξη (airbnb), οι αυξανόμενοι αριθμοί διαζυγίων και οι ολοένα περισσότερες μικρές οικογένειες.
Ωστόσο, ο κύριος λόγος είναι ότι η παρέμβαση της κυβέρνησης επηρεάζει αρνητικά και τις δύο πλευρές της εξίσωσης. Μείωσε την προσφορά ενώ αύξησε τη ζήτηση.
Το 2025 παρατηρήθηκε μείωση 2,4% στον αριθμό των αδειών καθώς και στα τετραγωνικά μέτρα κατοικιών που κατασκευάστηκαν σε σύγκριση με το 2024. Οι αιτίες περιλαμβάνουν τις ανατροπές στις πολιτικές δόμησης και τα προβλήματα που προκύπτουν από μεταφορές συντελεστή δόμησης.
Αυτή η καθίζηση συνέβη μετά από χρόνια οικοδομικής στασιμότητας λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και λόγω απροθυμίας των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν επιχειρήσεις ή ιδιώτες. Επιπλέον, το κράτος αποσύρθηκε εντελώς από μηχανισμούς στήριξης του στεγαστικού κόστους (όπως η Εργατική Κατοικία).
Από την άλλη πλευρά, για να ενισχυθούν οι εμπορικές τιμές των ακινήτων προς όφελος των επενδυτικών κεφαλαίων (τα οποία κερδίζουν καθώς απέκτησαν ακίνητα υπερχρεωμένων σε πολύ χαμηλές τιμές), η κυβέρνηση εισήγαγε το πρόγραμμα Golden Visa. Πολίτες χωρών όπως Τουρκία,Λίβανος,Ισραήλ και Κίνα μπορούν να αποκτήσουν ελληνικό διαβατήριο επενδύοντας 250.000 ευρώ σε ακίνητο στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη.
Παράλληλα με τα προγράμματα “Σπίτι 1” και “Σπίτι 2”, προσφέρθηκαν κάποιες διευκολύνσεις για νέα ζευγάρια που επιθυμούσαν να αγοράσουν παλιές κατοικίες. Αν κι αυτά τα κίνητρα ήταν περιορισμένα κι οι εμπορικές αξίες χαμηλές — γι’ αυτό άλλωστε δεν απέδωσαν — συνέβαλαν στην αύξηση των τιμών παλιών κατοικιών/διαμερισμάτων. Αυτές οι αυξήσεις έφεραν επίσης ανιούσα τάση στις τιμές νέων κατασκευών λόγω του υψηλού κόστους υλικών.
Έτσι δημιουργείται μια συνεχής αλυσίδα αύξησης κόστους που οδηγεί στη σοβαρή στεγαστική κρίση…
Aποτέλεσμα αυτού είναι ότι τα δύο προγράμματα σχεδιάστηκαν για να καλύψουν ανάγκες στέγασης περίπου 30.000 νοικοκυριών αλλά τελικά κατάφεραν μόλις 20.000.
Eπιπλέον το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα έχει μειωθεί κοντά στο μέσο ευρωπαϊκό όρο: ήταν στο 75,4% το 2019 αλλά περιορίστηκε στο 69,4% (68,5% ο μέσος ευρωπαϊκός όρος), σύμφωνα με στοιχεία εργαζομένων στον πρώην Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας ΠΑΝΣΥΠΟ (ΟΕΚ/ΟΑΕΔ).
Aλλά πέρα από την αύξηση της ζήτησης χωρίς νέα σπίτια προς πώληση ή ενοίκιο — τουλάχιστον υπάρχει κάποια πρόσβαση στη στέγη μέσω των δύο προγραμμάτων; Η κυβέρνηση σκοπεύει να συνεχίσει αυτήν τη στρατηγική στο “Σπίτι 3”;
1 στα 2 ευρώ για τον χώρο διαμονής
Sύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύλλογο εργαζομένων ΠΑΝΣΥΠΟ: “Η κυβέρνηση παρουσίασε το «Σπίτι μου ΙΙ» ως πρόγραμμα απόκτησης προσιτής πρώτης κατοικίας.” Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν πόσο πραγματικά προσιτή είναι αυτή η μέση κατοικία του συγκεκριμένου σχεδίου.
- Ηλικία δικαιούχου: 38 έτη
- Mέσο ετήσιο εισόδημα: €21.130
- Mέσο ύψος δανείου: €120.400
- Eμπορική αξία κατοικίας: €152.100
- Eπιφάνεια κατοικίας: 88 τ.m.
- Mέσο έτος κατασκευής:1982 (44 ετών)
Aφού μετατρέψουμε το φορολογικό εισόδημα σε καθαρό διαθέσιμο ποσό ανά μήνα , ο μέσος δικαιούχος έχει περίπου €1.544 διαθέσιμα κάθε μήνα . Για ένα δάνειο ύψους €120 .400 – άτοκο κατά τη διάρκεια μισού χρόνου , διάρκειας έως τριάντα ετών ώστε να κρατηθεί όσο πιο χαμηλή γίνεται η μηνιαία δόση - αυτή ανέρχεται περίπου στα €438 ,56 . Όμως αυτό είναι μόνο μια αρχή .Προσθέτοντας έξοδα ηλεκτρικού , θέρμανσής , νερού , ΕΝΦΙΑ , δημοτικών τελών , ασφάλιψης κατ’ οίκον καθώς επίσης κοινών εξόδων συντήρησής θα έχουμε ένα συνολικό μηνιαίο κόστος στέγασης.
Kατά συνέπεια αναλύεται ως εξής:
- Mηνιαίο κόστος στέγασης για σπίτι επιφάνειας88 τ.m.:
- Dósi stegasitikou daneiou :€438 ,56
< li >Hlektriko reuma :€56
< li >Thermansi-psixisi :€75
< li >Nero & apoxeteusi :€14
< li >ENFIA :€25
< li >Dimosia telh & TAP :€14
< Li >Asfalisi katikias :17 euro
< /Li > - Koinohrista40 euro
< /Li > - Taktiki syntirisi40 euro
< /Li >
Total monthly cost is719 euros and fifty-six cents (€719). Almost half of the average beneficiary’s disposable income goes to the mortgage payment and housing maintenance costs.< / P >
The remaining amount after housing expenses is approximately825 euros per month for food,mobility clothing health telecommunications education children’s expenses emergencies and whatever remains for savings.It is indeed at this point that the demographic discussion intersects with real economy issues—how can a young person start a family when nearly half of their income is already committed to housing?
The quality issue also arises.The average construction year of homes in this program is1982—the average beneficiary buys a house that’s44 years old in a country with an aging energy-consuming building stock.For many beneficiaries,this choice was entirely rational—when similar homes are even more expensive to rent,the mortgage payment for property acquisition seems preferable.Yet this reveals the true deadlock—many young people are forced to choose between two costly paths—a continually rising rent or decades-long mortgage debt.< / P >