Η Λήξη της Συμφωνίας Νέας START και οι Επιπτώσεις της
Σε λίγες ημέρες, η συμφωνία που ρυθμίζει τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της. Η ισχύς της συνθήκης Νέας START θα λήξει την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου, αυξάνοντας τον κίνδυνο διάδοσης των πυρηνικών όπλων σε έναν κόσμο που είναι πιο ασταθής από ποτέ. Μέχρι στιγμής, τόσο οι Ρώσοι όσο και οι Αμερικανοί δεν έχουν αποκαλύψει αν σκοπεύουν να προχωρήσουν σε ανανέωση ή ποια θα είναι η μορφή αυτής.
Η συγκεκριμένη συνθήκη, που υπογράφηκε το 2010, ήταν θεμέλιος λίθος για τις συμφωνίες αφοπλισμού μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον. Προβλέπει ότι κάθε πλευρά θα περιορίσει το οπλοστάσιό της σε 1.550 ανεπτυγμένες πυρηνικές κεφαλές καθώς και στους εκτοξευτές τους στα 800 συνολικά, συμπεριλαμβανομένων μηχανισμών επαλήθευσης.Ωστόσο, οι επιθεωρήσεις σταμάτησαν το 2023 λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει «καλή ιδέα» την παράταση ισχύος της συνθήκης για ένα χρόνο όπως πρότεινε ο Βλαντίμιρ Πούτιν τον Σεπτέμβριο.Παρ’ όλα αυτά, η Ουάσιγκτον δεν απάντησε επίσημα στην πρόταση αυτή. Τον Ιούλιο δήλωσε ότι όταν «οι περιορισμοί» στα πυρηνικά όπλα λήξουν «ο κόσμος θα αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα».Στη συνέχεια προκάλεσε έκπληξη ανακοινώνοντας λίγο πριν τη συνάντηση του με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ στη Νότια Κορέα στο τέλος Οκτωβρίου την επιθυμία του να επαναρχίσουν δοκιμές πυρηνικών όπλων στις ΗΠΑ—μια κίνηση που δικαιολόγησε επικαλούμενος τα «δοκιμαστικά προγράμματα» άλλων χωρών.
Λευκός Οίκος: O Τραμπ θα αποφασίσει για τη στρατηγική ελέγχου των πυρηνικών όπλων
Απαντώντας σε ερώτηση του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων, αξιωματούχος από τον Λευκό Οίκο ανέφερε ότι «ο πρόεδρος Τραμπ θα καθορίσει πώς πρέπει να προχωρήσουμε στον έλεγχο των πυρηνικών όπλων σύμφωνα με το δικό του χρονοδιάγραμμα». Ανώνυμα μιλώντας τόνισε επίσης ότι ο Ρεπουμπλικάνος επιθυμεί τη διατήρηση των περιορισμών στα πυρηνικά όπλα ενώ θέλει να συμπεριληφθεί η Κίνα στις διαβουλεύσεις σχετικά με την αποτροπή εξοπλισμών.
Οι συζητήσεις για την ανανεωμένη ισχύ της συμφωνίας παρέμειναν στάσιμες κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Ντόναλτ Τραμπ (2017-2021), καθώς ήδη τότε ζητούσε να ενταχθεί η Κίνα στη διαδικασία ελέγχου των εξοπλισμών.
“Μπορεί να φαίνεται πως ο πρόεδρος κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση στο θέμα αυτό,”” αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιάσει μια συνεπή στρατηγική.”
Ρωσία: Αναμονή για τις Αμερικανικές κινήσεις
the American strikes on Iranian nuclear facilities in the summer of 2025 and the testing of a new Russian missile with nuclear propulsion have contributed to a darkening global landscape—one that has not improved as we entered into 2026 according to observers.
The world now faces an increased risk of nuclear proliferation due to the “disintegration of the legal framework for arms control,” warned French Foreign Minister Jean-Noël Barrot at the beginning of this year.
“It is clear that the treaty (i.e., New START) is reaching its end,” assesses Alexander Khramchikhin, a Russian military analyst who notes that it has largely remained unenforced.
“This is simply an empty formality that will cease to exist,” he adds.
Tι μέλλει γενέσθαι;
The director of European and International Studies at a leading economic school in Russia Vasily Katchin believes that Americans are “remaining silent so no one can prepare for what they will do.” He adds that Russians are waiting to see how americans will respond especially if they use the end of this treaty as an opportunity to develop additional nuclear warheads—a move Moscow would reciprocate.
“If Americans do not take any sudden action… Russia will likely limit itself to waiting and observing without making any statements,” he estimates.
the U.S withdrew in 2019 from another disarmament agreement made in 1987 with Russia—specifically with the USSR back then—for intermediate-range nuclear weapons (INF).
A important upcoming event worth monitoring: The conference for reviewing the Treaty on Non-Proliferation of Nuclear Weapons (NPT), which serves as a cornerstone for global nuclear security architecture scheduled for April in New York; experts warn it also risks ending up as a diplomatic failure.