Διπλή Τιμωρία για τις Χήρες και τους Χήρους από τον ΕΦΚΑ

Οι χήρες και οι χήροι αντιμετωπίζουν μια διπλή τιμωρία: μία από τη «μοίρα» και μία ακόμη από τον ΕΦΚΑ. Η σύνταξη που σχετίζεται με τον θανόντα σύζυγο δεν υπόκειται σε ενιαία κριτήρια,ενώ οι διατάξεις που ρυθμίζουν την παροχή αυτή εφαρμόζονται κατά το δοκούν.

Ορισμένοι δικαιούχοι συνεχίζουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος για πάντα,ανεξαρτήτως αν εργάζονται ή εάν έχουν συνταξιοδοτηθεί με δικό τους δικαίωμα. Αντίθετα, άλλοι χάνουν αυτό το δικαίωμα μόλις συμπληρώσουν τα 67 χρόνια (όπως συμβαίνει με τους αγρότες). Πολλοί συνταξιούχοι θεωρούνται οφειλέτες του ΕΦΚΑ για παροχές που παρέχει το ίδιο το ταμείο τους, ζώντας στην αβεβαιότητα σχετικά με την πιθανότητα να δικαιούνται δεύτερη εθνική σύνταξη.

Η Σύνταξη Χηρείας και οι Κίνδυνοι των Περικοπών

1. Η σύνταξη λόγω θανάτου δεν μειώνεται καθολικά στο 50% της αρχικής (σύνταξης του ασφαλισμένου) μετά την τριετία σε περίπτωση εργασίας ή συντάξεων εξ ιδίου δικαιώματος.
2. Ειδικότερα, αν ο/η θανών/ούσα ήταν αγρότης/ισσα και είχε λάβει σύνταξη πριν τις 13 Μαΐου 2016 (σύμφωνα με το προηγούμενο ασφαλιστικό καθεστώς), η σύνταξη χηρείας καταργείται στα 67 έτη. Αν είναι ασφαλισμένος εξ ιδίου δικαιώματος, όλα είναι καλά.Διαφορετικά, ο επιζών σύζυγος θα πρέπει να στηριχθεί σε επιδόματα ΟΠΕΚΑ.
3. Pολλές παλιές συντάξεις γήρατος επαναϋπολογίστηκαν σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου (με ισχύ από τις 13 Μαΐου 2016), γεγονός που σημαίνει ότι η σύνταση χηρείας έχει ήδη υποστεί περικοπή. Παρά τις διορθώσεις μέσω νεότερων νόμων, πολλές περιπτώσεις παραμένουν ανεπίλυτες και πολλοί ασφαλισμένοι συνεχίζουν να λαμβάνουν χαμηλότερες αποδοχές.
4. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο ΕΦΚΑ δεν προχωρά στη μείωση της σύντας στο ποσοστό του 35% μετά την τριετία (εκτός των δημοσίων υπαλλήλων κλπ.). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί δικαιούχοι να θεωρούνται ότι λαμβάνουν υπερβολικές παροχές [σ.σ.: στο ποσοστό του 70%] και κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή να βρεθούν αντιμέτωποι με μεγάλες οικονομικές απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων στον ΕΦΚΑ ως «αχρεωστήτως καταβληθέντων». Οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι εξακολουθούν επίσης να πληρώνουν φόρους επί αυτών των ποσών χωρίς αναγνώριση στην περίπτωση συμβιβασμού.
5. Για τους αγρότες συνταξιούχους υπάρχει πλήρης αποκοπή του κοινωνικού μέρους της σύντας – λειτουργεί ως εθνική – προκειμένου αυτοί να λάβουν μόνο το…35% της παροχής του θανόντος συζύγου (είτε πρόκειται για αστικό είτε για πρώην ΟΓΑ). Έτσι ειδικά οι γυναίκες αγρότισσες βλέπουν περικοπή στις δύο συντάξεις – τόσο τη δική τους όσο και εκείνη του θανούτος συζύγου – περιορίζοντας τη δική τους στα μόλις πενήντε ευρώ μηνιαίως.
6. Οι επιζώντες σύζυγοι βρίσκονται υπό συνεχή απειλή περικοπής της δεύτερης εθνικής στήριξης (χηρείας), η οποία πλέον περιορίζεται στα156 ευρώ μετά την τριετία αντί των446 ευρώ που αντιστοιχεί στον άμεσα ασφαλισμένο για είκοσι χρόνια ασφάλισης. Αυτή η περικοπή προβλέπει ο Νόμος4387/16 αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει εφαρμοστεί λόγω αντιδράσεων.
7. Aπό την αρχή του νέου έτους(1 Ιανουαρίου2024) οι συντάξεις όσων εργάζονται δε θα υποστούν περικοπή εκτός αυτών που προέρχονται από θάνατο. Αν μια νέα χήρα αποφασίσει ακόμα κι αν είναι μόλις35 ή40 χρονώννα εργαστεί ώστε ν’ υποστηρίξει την οικογένεια της τότε η στήριξήςτης μειώνεται κατά50%. Ταυτόχρονα όμως οι ηλικιωμένοι εργαζόμενοι μπορούν ν’ απασχολούνται χωρίς καμία αλλαγή στις αποδοχέςτους στονΕΦΚΑ.