Διευκρινίσεις για την Εισαγγελία Πρωτοδικών Λάρισας σχετικά με τα Αιτήματα Εκταφής

Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνος Τζαβέλλας, παρέχει διευκρινίσεις σχετικά με τον τρόπο που η Εισαγγελία Πρωτοδικών Λάρισας διαχειρίστηκε τα αιτήματα εκταφής θυμάτων του σοβαρού σιδηροδρομικού ατυχήματος στα Τέμπη. Η ανακοίνωση αυτή προήλθε μετά από ενημέρωση που έλαβε από την εν λόγω Εισαγγελία στο πλαίσιο των λειτουργικών της αρμοδιοτήτων.

Η λεπτομερής ανακοίνωση δεν αναλύει τους λόγους για τους οποίους απορρίφθηκε το αίτημα των συγγενών να εξεταστούν οι σοροί σε εξειδικευμένα εργαστήρια του εξωτερικού, αλλά εστιάζει στην παρουσίαση γεγονότων σύμφωνα με τη νομοθεσία.

Σύμφωνα με τον κ. Τζαβέλλα, οι συγγενείς των θυμάτων είχαν υποβάλει αιτήματα στην Εισαγγελία ζητώντας να επιτραπεί στους διορισθέντες τεχνικούς συμβούλους τους να συλλέξουν δείγματα από τις σορούς και να τα στείλουν σε εργαστήρια στο εξωτερικό. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση: «η Εισαγγελέας Πρωτοδικών Λάρισας απέρριψε τις ανωτέρω αιτήσεις σχετικά με τη φύση και τους όρους διεξαγωγής όλων των απαραίτητων χημικών και τοξικολογικών εξετάσεων επί των σορών». Οι σχετικές διαφωνίες μεταξύ της Εισαγγελίας και των συγγενών οδηγήθηκαν προς κρίση στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Λάρισας, το οποίο αποφάνθηκε υπέρ της θέσης της Εισαγγελίας.

Το περιεχόμενο της Ανακοίνωσης

Η ανακοίνωση του κ. Τζαβέλλα περιλαμβάνει τα εξής:

«Με αφορμή δημοσιεύματα και τηλεοπτικές εκπομπές που ασχολούνται με τη διαδικασία διαχείρισης αιτημάτων εκταφής θυμάτων του τραγικού δυστυχήματος στα Τέμπη στις 28-02-2023, ενημερώνουμε ότι σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας…»

Σύμφωνα με τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ),εάν απαιτούνται ειδικές γνώσεις για μια ακριβή διάγνωση ή αξιολόγηση ενός γεγονότος,οι ανακριτικοί υπάλληλοι ή το δικαστήριο μπορούν είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αίτησης κάποιου ενδιαφερόμενου να διατάξουν πραγματογνωμοσύνη.

Επιπλέον, αν η πραγματογνωμοσύνη δεν μπορεί να γίνει σε ειδικά ιδρυθέν εργαστήριο ή σε άλλες έκτακτες περιπτώσεις, διορίζονται δύο ή περισσότεροι πραγματογνώμονες. Σε επείγουσες καταστάσεις μπορεί να διοριστεί μόνο ένας.

(Συνεχίζεται)

Διαδικασία Πραγματογνωμοσύνης σύμφωνα με τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

Σύμφωνα με το άρθρο 197 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ), «1. Εάν κατά τη διάρκεια της πραγματογνωμοσύνης προκύψουν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των πραγματογνωμόνων, οφείλουν να ενημερώσουν άμεσα τον αρμόδιο που τους διόρισε, ο οποίος μπορεί να διορίσει επιπλέον πραγματογνώμονες για να συνεργαστούν με τους αρχικά διορισθέντες. 2. Αν οι απόψεις των πραγματογνωμόνων συνεχίζουν να διαφέρουν σε ουσιαστικό βαθμό ή αν η γνωμοδότησή τους είναι ασαφής ή αντιφατική, τότε θα διαταχθεί νέα πραγματογνωμοσύνη από άλλους ειδικούς, στους οποίους μπορεί να προστεθούν και κάποιοι από τους αρχικούς.»

Σύμφωνα με το άρθρο 198 του ΚΠΔ, «Η γνωμοδότηση των ειδικών πρέπει να είναι γραπτή και αιτιολογημένη και θα περιλαμβάνει επίσης την αιτιολογημένη γνώμη της μειοψηφίας εφόσον υπάρχει. Η έκθεση παραδίδεται στον ανακριτή ή στο δικαστήριο που διόρισε τους ειδικούς. Για την παράδοση συντάσσεται σχετική έκθεση ή καταχωρείται στα πρακτικά της συνεδρίασης.» Κατά τη διάρκεια της κύριας διαδικασίας,η γνωμοδότηση μπορεί επίσης να παρουσιαστεί προφορικά.

Όπως αναφέρεται στο άρθρο 204 του ΚΠΔ: «1. Όταν διεξάγεται ανάκριση ή προκαταρκτική εξέταση και διατάσσεται πραγματογνωσία, ο υπεύθυνος ενημερώνει ταυτόχρονα τον κατηγορούμενο ή τον ύποπτο για την επιλογή των ειδικών καθώς και για το πού και πότε θα γίνει η διαδικασία αυτή. Οι ενδιαφερόμενοι έχουν δικαίωμα εντός εύλογης προθεσμίας να διορίσουν τεχνικό σύμβουλο δικής τους επιλογής.» Η μη έγκαιρη άσκηση αυτού του δικαιώματος δεν εμποδίζει τη διεξαγωγή της πραγματογνωσίας.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 207 του ΚΠΔ: «Ο τεχνικός σύμβουλος έχει το δικαίωμα συμμετοχής στις εργασίες των πραγματοποιούμενων εξετάσεων καθώς και πρόσβαση σε όλα τα σχετικά έγγραφα που έχουν στη διάθεσή τους οι ειδικοί.» Οι τελευταίοι υποχρεούνται επίσης να ενημερώσουν εγκαίρως τον τεχνικό σύμβουλο σχετικά με τις λεπ details of the examination process.

Τέλος, όπως προβλέπει το άρθρο 208 του ΚΠΔ: «Ο τεχνικός σύμβουλος υποβάλλει τις παρατηρήσεις του σχετικά με την εκτίμηση που έγινε είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω εκπροσώπου στον αρμόδιο εισαγγελέα πριν από μια καθορισμένη ημερομηνία.» Ο χρόνος παράδοσης αυτών πρέπει να είναι τρεις ημέρες πριν από την ημερομηνία εκδίκασης.

Ειδική Περίπτωση Εκταφών Θυμάτων

Στην περίπτωση προκαταρκτικής εξέτασης που διεξάγεται υπό τις οδηγίες Διοικητών Αστυνομικών Τμημάτων στην Ελλάδα μετά από ενέργειες της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Λάρισας, αποφασίσθηκε η εκταφή σορών θυμάτων ενός σοβαρού δυστυχήματος στην περιοχή των Τεμπών στις 28 Φεβρουαρίου 2023. Αυτή η ενέργεια βασίζεται σε αιτήματα δέκα συγγενών θυμάτων που επιβεβαιώθηκαν μέσω καταθέσεων ενώπιον αστυνομικών υπαλλήλων.

The purpose of the exhumation is to verify the DNA of the remains against that of relatives who have requested it and to ascertain the cause of death through appropriate biochemical and toxicological examinations as deemed necessary by forensic laboratories involved in this case.

The exhumations will be conducted with respect for health regulations and in coordination with local authorities while ensuring that a forensic expert is present during these procedures to oversee compliance with legal standards.

Η διαδικασία που αφορά τα θύματα και τους συγγενείς τους περιλαμβάνει την αποστολή δειγμάτων σε εργαστήρια του εξωτερικού, προκειμένου να διαπιστωθούν οι αιτίες θανάτου των εν λόγω ατόμων. Οι διορισθέντες ιατροδικαστές – πραγματογνώμονες είναι υπεύθυνοι για τη λήψη αυτών των δειγμάτων και την αποστολή τους στο εξωτερικό για τις απαραίτητες αναλύσεις. Ωστόσο, η Εισαγγελέας Πρωτοδικών Λάρισας απέρριψε τις σχετικές αιτήσεις που αφορούσαν το είδος και τους όρους εκτέλεσης όλων των απαιτούμενων χημικών, βιοχημικών, τοξικολογικών και ιστολογικών εξετάσεων, καθώς και εξετάσεων DNA στις σορούς των θυμάτων.

Οι διαφωνίες μεταξύ της Εισαγγελέως Πρωτοδικών Λάρισας και των συγγενών των θυμάτων εισήχθησαν προς εξέταση στο αρμόδιο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Λάρισας. Το βούλευμα του Συμβουλίου αποφάσισε υπέρ της θέσης της Εισαγγελέα, η οποία πρότεινε:

• την άρση της διαφωνίας σχετικά με τη λήψη δειγμάτων από τις σορούς για τις απαραίτητες εξετάσεις από δημόσιους ιατροδικαστές – πραγματογνώμονες καθώς και τεχνικούς συμβούλους.
• την απόρριψη αιτημάτων που σχετίζονται με τη λήψη δειγμάτων από τα θύματα για αποστολή σε εργαστήρια του εξωτερικού.

Αυτή η εξέλιξη υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα της διαδικασίας που αφορά την ανάλυση των αιτίων θανάτου σε περιπτώσεις δυστυχημάτων.