Η Ανασφάλεια στον Τομέα της Ασφάλισης: Μια Ενδελεχής Ματιά
Η γενικευμένη ανησυχία των ασφαλισμένων έχει σαφείς αιτίες. Σε μεγάλο βαθμό, η αβεβαιότητα που προκαλείται από τις κυβερνητικές «ήξεις-αφήξεις» δεν φαίνεται να επιτυγχάνει τον στόχο της προώθησης ιδιωτικών συμβολαίων. Η δικαιολογημένη ανησυχία των εργαζομένων σχετικά με την ποιότητα ζωής τους κατά την τρίτη ηλικία επισκιάζεται από τις καθημερινές προκλήσεις, όπως η οικονομική επιβίωση και η αναξιοπιστία των ιδιωτικών φορέων.
Ουσιαστικά, εστιάζοντας στα προβλήματα του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος, αναδεικνύονται οι αδυναμίες του ιδιωτικού τομέα. Στο φόντο αυτής της διαρκούς αβεβαιότητας βρίσκονται οι (ονομαστικές) περικοπές μισθών που διαρκούν εδώ και 16 χρόνια. Αυτές συνεχίζονται με τις πρόσφατες κατώτερες αναπροσαρμογές που είναι ακόμη χαμηλότερες από τον επίσημο πληθωρισμό. Το κλίμα αυτό εντείνει το ήδη χαμηλό ποσοστό αναπλήρωσης (έως 50% του συντάξιμου μισθού μετά από 40 χρόνια ασφάλισης), τη βαριά φορολογία, το «πάγωμα» των επικουρικών συντάξεων και τη δεύτερη φορολογία μέσω Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ).
Στην αβεβαιότητα για το μέλλον συμβάλλουν επίσης οι συνεχείς συζητήσεις γύρω από τα σημερινά χαμηλά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, τη σύνδεση αυτών με το προσδόκιμο ζωής και τα πολλά πλασματικά έτη (έως 7) που μπορούν να αναγνωρίσουν οι εργαζόμενοι. Όσο περισσότερες είναι αυτές οι συζητήσεις σχετικά με τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, τόσο λιγότερο πειστικές φαίνονται οι αιτιάσεις που προβάλλονται. Ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες επηρεάζουν κυβερνητικές αποφάσεις καθώς και επιστημονικά στελέχη.
Ψάχνοντας για νέες πηγές εσόδων στην ασφάλιση, δημιουργείται μια παράλογη αύξηση της ανησυχίας! Αυτό συμβαίνει κυρίως διότι όλα αυτά δεν βοηθούν στην αποκατάσταση εμπιστοσύνης απέναντι στις αποταμιεύσεις γενικότερα… Ως αποτέλεσμα αυτού του κλίματος, πολλοί νέοι δηλώνουν: «ποτέ δεν θα πάρω σύνταξη…». Ήδη:
- Το 88% των αυτοαπασχολούμενων και αγροτών επιλέγει τα χαμηλότερα ασφάλιστρα χωρίς να τους ενδιαφέρει «ποια σύνταξη θα πάρουν», αλλά πώς θα μπορέσουν να ανταπεξέλθουν οικονομικά ως ενεργοί επαγγελματίες.
Ωστόσο, η συνεχιζόμενη κουβέντα γύρω από τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος μαζί με τις περιορισμένες αποδόσεις οδηγούν σε αυτή την αρνητική στάση. Επιπλέον, πάνω από 55 δισεκατομμύρια ευρώ οφείλονται στον ΕΦΚΑ από επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.
Οι νέοι εργαζόμενοι εντάσσονται στο επικουρικό κεφαλαιοποιητικό ΤΕΚΑ γεγονός που σημαίνει ότι δεν εισέρχονται νέα κεφάλαια στο παλιό επικουρικό σύστημα ώστε αυτό να μην εξαρτάται αποκλειστικά κρατικής χρηματοδότησης για τις τρέχουσες συντάξεις.
Τα ιδιωτικά προγράμματα ασφάλισης έχουν χάσει την απαραίτητη εμπιστοσύνη:
- A/ Οι ασφαλισμένοι στην Aspis ουσιαστικά έχασαν τα χρήματά τους.
- B/ Όλοι όσοι αποταμιεύουν στις τράπεζες βλέπουν μηδαμινές αποδόσεις (τόκους).
- C/ Τα χρήματα των καταθετών δεν χρησιμοποιούνται πάντα για εγχώριες επενδύσεις αλλά μετατρέπονται σε κέρδη λόγω υψηλών προμηθειών.
- D/ Πολλές καταθέσεις μεταφέρονται στο εξωτερικό λόγω ανταγωνιστικών χορηγήσεων βασισμένων σε πολύ χαμηλά επιτόκια…
Tελικά δόθηκε στους ασφαλιστές η δυνατότητα όχι μόνο να τροποποιούν αυθαίρετα τα συμβόλαια αλλά ακόμα κι να αυξάνουν τις εισφορές σπάζοντας συμφωνίες που περιλάμβαναν σταθερές καταβολές και εγγυημένες αποδόσεις.
Κατ’ επέκταση λοιπόν αυτή η γενικευμένη αναστάτωση πλήττει όχι μόνο το δημόσιο κοινωνικό σύστημα αλλά επίσης τα ιδιωτικά συμβόλαια καθώς και τις τραπεζικές αποταμιεύσεις.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος ο οποίος εντείνει το ήδη υπάρχον υψηλό επενδυτικό κενό οδηγώντας σε μειωμένη παραγωγικότητα κι ακόμη πιο χαμηλές εργασιακές αμοιβές.