Το Τραπεζικό Καρτέλ και οι Επιπτώσεις στους Έλληνες Πολίτες

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί από τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες της χώρας έχει εξελιχθεί σε μια μηχανή «φυγάδευσης» κερδών, εις βάρος των Ελλήνων καταναλωτών και φορολογουμένων.

Στις επόμενες ημέρες, οι Εθνική, Eurobank, Alpha Bank και Πειραιώς αναμένεται να δημοσιοποιήσουν κέρδη ρεκόρ που θα φτάσουν συνολικά τα 5 δισ. ευρώ για το 2025. Από αυτά, σχεδόν το μισό ποσό θα διανεμηθεί στους μετόχους τους, ενώ προγραμματίζουν ακόμα μεγαλύτερες χρηματικές διανομές για τα επόμενα χρόνια.

Οι ανακοινώσεις σχετικά με τα κέρδη και τα μερίσματα των τραπεζών συνοδεύονται από δηλώσεις περί αποτελεσματικότητας και επιτυχίας.Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια οι συστημικές τράπεζες έχουν αποφέρει συνολικά κέρδη ύψους 16,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων μόλις 5,1 δισ. ευρώ έχουν επιστραφεί στους μετόχους (από το μέρισμα του 2024 για τα κέρδη του 2023 έως τις φετινές πληρωμές). Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων κατευθύνεται στο εξωτερικό λόγω της υψηλής ξένης ιδιοκτησίας στις τράπεζες.

Η «ξενοκρατία» είναι διάχυτη στο Χρηματιστήριο Αθηνών: το ποσοστό ξένων κατόχων ανέρχεται στο 68,5% για τις εισηγμένες εταιρείες γενικά αλλά στις συστημικές τράπεζες αυτό φτάνει σε επίπεδα όπως το 92% της Eurobank ή το 87% της Πειραιώς. Σημαντικοί στρατηγικοί επενδυτές περιλαμβάνουν τον Τζον Πόλσον στην Πειραιώς και την Unicredit στην alpha Bank.

Το κύριο κίνητρο για τους ξένους επενδυτές είναι οι γενναιόδωρες διανομές μερισμάτων που προσφέρουν αυτές οι τράπεζες. Σε φυσιολογικές συνθήκες αυτό θα ήταν ένδειξη υγιούς οικονομίας αλλά η πραγματικότητα δείχνει ότι η αύξηση των κερδών προήλθε κυρίως από τη χαμηλή αμοιβή που παρέχουν στους πελάτες τους για τις καταθέσεις τους.

Aντί να στηρίζουν την αγορά προς όφελος της οικονομίας μας μέσω χρηματοδοτήσεων προς επιχειρήσεις ή νοικοκυριά,οι διοικήσεις των τραπεζών επικεντρώνονται στη δημιουργία εσόδων μέσω υψηλών χρεώσεων συναλλαγών και εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων καταθέσεων.

Επιπλέον παρατηρείται ότι διαθέτουν κάποια από τα πιο υψηλά επιτόκια δανεισμού στην ευρωζώνη ενώ παράλληλα προσφέρουν ελάχιστα στους καταθέτες τους. Οι πρακτικές αυτές ισχύουν ομοιόμορφα σε όλες τις τέσσερις συστημικές τράπεζες γεγονός που υποδεικνύει μια καρτελοποίηση στον τραπεζικό τομέα – κάτι που έχει αναγνωριστεί ακόμη κι από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Aπό την αρχή του έτους όπου η ΕΚΤ μειώνει τα επιτόκια δανεισμού , παρατηρείται στροφή προς αμοιβαία κεφάλαια με υπερβολικά κόστη προμήθειας καθώς επίσης αύξηση στα επιχειρηματικά δάνεια συνδεδεμένα με κρατικά προγράμματα χωρίς κανένα απολύτως οικονομικό κίνδυνο.

Αυτό σημαίνει ότι μικρομεσαίες επιχειρήσεις όχι μόνο δεν λαμβάνουν χρηματοδότηση αλλά όσοι τελικά κατορθώσουν να αποκτήσουν κάποιο δάνειο αντιμετωπίζουν υπερβολικά επιτόκια συγκριτικά με άλλες χώρες της ευρωζώνης.

Tο πραγματικό ενδιαφέρον δεν έγκειται σε ένα δήθεν success story αλλά στις υποσχέσεις περί αυξανόμενων μερισμάτων – αποτέλεσμα εύκολων εσόδων χάρη στη συνεργασία μεταξύ των τεσσάρων μεγάλων τραπεζικών ιδρυμάτων αντί να ανταγωνίζονται μεταξύ τους ώστε να προσελκύσουν νέους πελάτες ή καταθέτες .

Eνώ λοιπόν παρουσιάζουν μια εικόνα υγιούς ανάπτυξης , συνεχίζουν να ωφελούνται σημαντικά από κρατικές ενισχύσεις καθώς επίσης τη στήριξη φορολογούμενων πολιτών . Η Εθνική , η Πειραιώς , η Eurobank κι η Alpha Bank υπάρχουν χάρη σε σειρά κρατικών παρεμβάσεων όπως εγγυήσεις ή φορολογικές διευκολύνσεις κατά τη διάρκεια κρίσιμων περιόδων .