Η Αφρικανική Σκόνη και οι Καιρικές Εξελίξεις στην Ελλάδα

Η αφρικανική σκόνη συνεχίζει να επηρεάζει εκτενή τμήματα της χώρας μας, με τις λασποβροχές να γίνονται αισθητές από χθες (18/3). Ταυτόχρονα, παρατηρείται πτώση της θερμοκρασίας και επικράτηση βοριάδων, γεγονός που προκαλεί απορίες σχετικά με το πώς περιοχές μπορούν να «πνίγονται» στη σκόνη που προέρχεται από τον νότο ενώ φυσάει κρύος βοριάς. Η εμφάνιση της αφρικανικής σκόνης έχει καταγραφεί στο Ιόνιο, την Πελοπόννησο, καθώς και σε κεντρικές και νότιες περιοχές της Ελλάδας και το Αιγαίο. Σε πολλές περιοχές συνυπάρχουν η σκόνη με νεφώσεις.

Ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς εξηγεί ότι αυτό υποδηλώνει πως η ατμόσφαιρα δεν είναι απλώς θολή λόγω υδρατμών αλλά έχει επιβαρυνθεί επίσης από αιωρούμενα σωματίδια.

Ένα κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί παρατηρείται μεταφορά σκόνης όταν οι βοριάδες κυριαρχούν στην κατώτερη ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με τον Θοδωρή Κολυδά: «άλλος άνεμος μπορεί να πνέει κοντά στο έδαφος και άλλος στα ανώτερα στρώματα». Η αφρικανική σκόνη συνήθως μεταφέρεται σε ύψη μεταξύ 1 έως 3 χιλιομέτρων όπου συχνά επικρατούν νότιοι ή νοτιοδυτικοί άνεμοι μπροστά από βαρομετρικά χαμηλά ή αυλώνα στη Μεσόγειο. Έτσι, ενώ στην επιφάνεια της Αττικής μπορεί να φυσά βόρειος ή βορειοανατολικός άνεμος, πιο ψηλά υπάρχει ρεύμα που φέρνει τη σκόνη από τη Λιβύη.

Μέρος αυτής της σκόνης κατέρχεται προς τα χαμηλότερα στρώματα λόγω αναταράξεων και καθοδικών κινήσεων στην τροπόσφαιρα. Αυτό εξηγεί γιατί οι πολίτες βλέπουν θολούρα στον ουρανό ενώ οι σταθμοί καταγράφουν υψηλά επίπεδα αιωρούμενων σωματιδίων ακόμα κι όταν ο άνεμος στο έδαφος είναι βορινός. Οι βοριάδες δεν αναιρούν τη μεταφορά της σκόνης όταν στα ανώτερα στρώματα φυσούν νότιοι άνεμοι.

Πώς μπορεί ο Βοράς να προέρχεται από τον Νότο;

Ο Θοδωρής Κολυδάς σημειώνει ότι η πορεία μιας αέριας μάζας επηρεάζει τα χαρακτηριστικά του ανέμου. Σε ανάρτησή του στο Twitter αναφέρει ότι «στην ποίηση οι υπερβολές επιτρέπονται· κάποιες φορές αυτές φωτίζουν καλύτερα την πραγματικότητα». Αυτή η δήλωση ισχύει όχι μόνο ως ποιητική εικόνα αλλά έχει βάση στη μετεωρολογία: υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο βόρειος άνεμος μπορεί να μην προέρχεται αποκλειστικά από την ξηρά αλλά έχει περάσει πάνω από θάλασσες όπως η Μαύρη Θάλασσα ή το Αιγαίο πριν φτάσει στην Ελλάδα.

Στην συνέχεια διευκρινίζει ότι «δεν μιλάμε για τον “καθαρό” βορρά μιας αμιγούς εισβολής ξηρού αέρα», αλλά για έναν πιο μαλακτό βορρά που έχει τροποποιηθεί κατά την πορεία του μέσω θαλάσσιων διαδρομών. Έτσι φτάνει στη χώρα μας φορτωμένος όχι μόνο ψύχρας αλλά επίσης υγρασίας και νεφών.»

Καταλήγει λέγοντας ότι «έτσι λοιπόν η έκφραση “βοράς από τον νοτιά” ίσως φαίνεται ποιητική ή αντιφατική όμως κρύβει μια σημαντική πραγματικότητα: διαφορετική είναι η διεύθυνση του ανέμου κι άλλη η ιστορία των χαρακτηριστικών των αερίων μαζών.»