Νέα Στρατηγική της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας
Η Τουρκία αναπτύσσει μια καινοτόμο στρατηγική απέναντι στην Ελλάδα, με στόχο να ενισχύσει νομικά το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η τουρκική κυβέρνηση προγραμματίζει την υποβολή νομοσχεδίου στην Εθνοσυνέλευση, που θα επιδιώξει να κατοχυρώσει τους στρατηγικούς στόχους της σχετικά με την υφαλοκρηπίδα και τις Θαλάσσιες Ζώνες σε περιοχές που αμφισβητούνται. Σαράντα τέσσερα χρόνια μετά τη νομοθεσία του 1982 για τα χωρικά ύδατα, η Άγκυρα προσπαθεί να κωδικοποιήσει τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς την Αθήνα.
Σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο του Οζάι Σεντίρ από τη «Milliyet», ο νέος νόμος που ετοιμάζεται θα καθορίζει τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο στα 12 ναυτικά μίλια. Ωστόσο, για το Αιγαίο Πέλαγος διατηρεί το όριο των 6 ν.μ.,μια επιλογή που δεν είναι τυχαία. Η Άγκυρα επιδιώκει να αποτρέψει οποιαδήποτε επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέρα από αυτό το όριο, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο θα περιόριζε σημαντικά την πρόσβασή της στο Αιγαίο.
Για τον λόγο αυτόν, η Άγκυρα παραμένει πιστή στη δήλωση περί αιτίας πολέμου (casus belli) από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση του 1995.Ένας από τους κύριους άξονες αυτής της νέας νομοθεσίας είναι η επιβολή αυστηρού ελέγχου σε κάθε δραστηριότητα στις περιοχές που θεωρεί δικές της δικαιοδοσίες. Οικονομικές δραστηριότητες καθώς και επιστημονικές ή περιβαλλοντικές ενέργειες στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) θα απαιτούν πλέον άδεια από την Άγκυρα.
Όπως αναφέρει ο διευθυντής της «Milliyet», «ο νόμος ορίζει ότι όλες οι οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες υπόκεινται στην άδεια της Τουρκίας». Μια άλλη σημαντική διάταξη παρέχει στον Πρόεδρο τη δυνατότητα να κηρύξει περιοχές ως “Θάλασσες με Ειδικό Καθεστώς”, όπου η Τουρκία μπορεί να παρεμβαίνει επικαλούμενη περιβαλλοντικούς ή επιστημονικούς λόγους.
Επιπλέον, η Άγκυρα χαρακτηρίζει το Αιγαίο Πέλαγος ως ημίκλειστη θάλασσα λόγω του γεγονότος ότι μοιράζεται μεταξύ δύο κρατών και συνδέεται με ανοικτές θάλασσες μέσω στενών περατωμάτων. Αυτή η προσέγγιση επιχειρεί να καταστήσει το Αιγαίο θάλασσα “Sui Generis”, σύμφωνα με τον διεθνή δικαστικό όρο για μοναδικά θαλάσια οικοσύστημα όπου οι δύο χώρες πρέπει συνεργάζονται χωρίς μονομερείς ενέργειες.
Με αυτή τη λογική προχωρά στη νέα νομοθετική πρωτοβουλία ώστε να αντισταθμίσει τις κινήσεις Αθήνας σχετικά με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ), ο οποίος προβλέπει τα δυνητικά απώτατα όρια δικαιοδοσίας καθώς επίσης και τη δημιουργία “Θαλάσιων Πάρκων” στο Αιγαίο.
Το υπό κατάρτιση νομοθέτημα συμπεριλαμβάνει συμφωνίες για υφαλοκρηπίδες όπως αυτή με τα Κατεχόμενα εδάφη καθώς επίσης και εκείνη για το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας-Λιβύης. Όμως όπως σημειώνει ο διευθυντήςτης «Milliyet», δεν αποβλέπει στο να καταστήσει την Τουρκία συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο Θάλασσας αλλά μάλλον επικαιροποιεί έναν παλιό νόμο που δεν καλύπτει τις σύγχρονες εξελίξεις.
Aυτό δείχνει πως τελικός στόχος είναι η θεμελίωση μιας νομικής βάσης ώστε οι θέσεις τους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων να γίνουν πιο ισχυρές ενώ παράλληλα αποτρέπουν οποιαδήποτε πρωτοβουλία εκ μέρους Ελλάδας όπως πχ επέκταση χωρικών υδάτων στα 12 ν.m., εξασφαλίζοντας ότι καμία δραστηριότητα στον βυθό ή στην επιφάνεια των αμφισβητούμενων περιοχών δε θα πραγματοποιείται χωρίς έγκρισή τους.