Η Νέα Πολιτική Πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα
Ο κύβος ερρίφθη: ο Αλέξης Τσίπρας εισέρχεται και επίσημα στο πολιτικό προσκήνιο με την ίδρυση της «Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης», ξεκινώντας ένα νέο ταξίδι προς την πολιτική του Ιθάκη. Η πρόκληση τώρα είναι να “επικοινωνήσει” και να αναλύσει τα μηνύματα που εξέπεμψε κατά την παρουσίαση αυτού του νέου πολιτικού φορέα.
Η επιλογή ενός ονόματος με το ιστορικά βαρύ ακρωνύμιο ΕΛΑΣ δεν είναι απλώς μια επικοινωνιακή στρατηγική. Αντιθέτως, αποτελεί μια συνειδητή προσπάθεια εκ μέρους του πρώην πρωθυπουργού να επανακαθορίσει την πολιτική και ιδεολογική του ταυτότητα, μετά τη θητεία του στον ΣΥΡΙΖΑ και τη μακροχρόνια κρίση αξιοπιστίας της ελληνικής κεντροαριστεράς.
Από τον «Προοδευτικό Χώρο» στην Ταυτοτική Αριστερά
Το πρώτο στοιχείο αφορά την έννοια της Αριστεράς. Ο Τσίπρας φαίνεται να απορρίπτει ευθέως τη λογική μιας «χύδην κεντροαριστεράς» — ενός χώρου χωρίς σαφή ιδεολογικά χαρακτηριστικά, που λειτουργεί περισσότερο ως εκλογική συγκόλληση προσώπων παρά ως συνεκτικό πολιτικό σχέδιο.
Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκει να απομακρύνει μια κατηγορία που τον ακολουθεί από την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ: ότι πίσω από τη ρητορική της ριζοσπαστικής Αριστεράς οικοδομούσε σταδιακά ένα κόμμα εξουσίας με ελάχιστα πραγματικά αριστερά χαρακτηριστικά, όπου η Αριστερά λειτουργούσε περισσότερο ως ιδεολογικό “γλάσο”. Στη νέα αυτή προσπάθεια θέλει να αναστρέψει αυτήν την εικόνα. Η έμφαση στην κοινωνική ανισότητα, στη σύγκρουση με οικονομικά συμφέροντα και στην εργασία δείχνει μια επιστροφή σε πιο καθαρές αριστερές αναφορές.
Η “Πατριωτική” Διάσταση
Ωστόσο,ο Τσίπρας και οι συνεργάτες του γνωρίζουν ότι η επαναφορά ενός καθαρού «παραδοσιακού» αριστερού αφηγήματος δεν είναι αρκετή για να δημιουργήσει πλειοψηφικό ρεύμα.
Γι’ αυτό το δεύτερο στοιχείο – ο πατριωτικός χαρακτήρας – αποκτά εξίσου μεγάλη σημασία. Ο στόχος είναι η κάλυψη ενός πολιτικού κενού που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια: η απουσία μιας δύναμης που συνδυάζει κοινωνικές προτάσεις με εθνικές αναφορές χωρίς όμως να διολισθαίνει ούτε στον εθνικισμό ούτε σε έναν δικαιωματισμό χωρίς κοινωνικό υπόβαθρο. Η χρήση της λέξης «Ελληνική» μπροστά από την «Αριστερή Συμπαράταξη», καθώς επίσης και το μπλε χρώμα στο λογότυπο δεν είναι τυχαία στοιχεία. Σκοπεύουν να δείξουν ότι η νέα παράταξη αντιλαμβάνεται την πατρίδα ως οργανικό κομμάτι της πολιτικής της ταυτότητας.
Aυτή αποτελεί ουσιαστικά μια προσπάθεια ιδεολογικής ανασύνθεσης: μία Αριστερά που επιθυμεί όχι μόνο να εμφανίζεται κοινωνικά ριζοσπαστική αλλά επίσης εθνικά θεμελιωμένη. Μια δύναμη που προσπαθεί να προσεγγίσει τόσο τους πολίτες των λαϊκών στρωμάτων που έχουν αποστασιοποιηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και εκείνους τους ψηφοφόρους οι οποίοι αισθάνθηκαν ότι η ελληνική κεντροαριστέρα έχει χάσει κάθε σύνδεση με ζητήματα όπως η ταυτότητα, η πατρίδα και η κοινωνική συνοχή.
Διακριτό Πολιτικό Στίγμα
Eίναι άγνωστο αν αυτή η στρατηγική συνιστά πραγματική ιδεολογική μετατόπιση ή απλώς μία νέα “συσκευασία” για τις υπάρχουσες θέσεις; Ωστόσο,κατά τη διάρκεια παρουσίασης της ΕΛΑΣ έγινε σαφές ότι ο Τσίπρας δεν επιθυμεί πλέον ν’ αυτοπαρουσιάζεται ως εκπρόσωπος ενός γενικού κι ασαφούς “προοδευτικού χώρου”. Θέλει ν’ επανακαθορίσει τη θέση του ως αρχηγός μίας πρότασης με πιο συγκεκριμένο ιδεολογικό στίγμα.
Μία Aριστερή παράταξη διεκδικεί ξανά τον πατριωτισμό εντός των αφηγήσεων της.