Προόδους και Προκλήσεις στο Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα
Ο Επίτροπος Βόπκε Χούκστρα ανέδειξε τις εξελίξεις αλλά και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το κράτος δικαίου στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη κατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα, μετά την απόφαση του Δικαστηρίου σχετικά με το λογισμικό παρακολούθησης Predator. Ο Επίτροπος τόνισε ότι η αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κατάσταση αυτή θα αποτυπωθεί στην έκθεση του 2025.
Στον τομέα της δικαιοσύνης,η έκθεση αναφέρει ότι σημαντικές μεταρρυθμίσεις βρίσκονται σε εξέλιξη με τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και χρηματοδότηση από το Μέσο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).Αυτές οι μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την ψηφιοποίηση του δικαστικού συστήματος. Μετά από μια σημαντική αναδιάρθρωση το 2024, για πρώτη φορά το 2025, οι δικαστές συμμετείχαν στη διαδικασία επιλογής των ηγετικών θέσεων στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ελλάδας. Παρόλα αυτά, η μακροχρόνια διάρκεια των δικών παραμένει σοβαρή πρόκληση και είναι νωρίς να γίνει πλήρης αξιολόγηση των πρόσφατων αλλαγών.
Bόπκε Χούκστρα: “Η Ελλάδα δημιουργεί ενιαίο μητρώο διαχείρισης υποθέσεων διαφθοράς”
Αναφορικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς, ο Επίτροπος επισήμανε ότι η χώρα εργάζεται πάνω σε ένα ενιαίο μητρώο που θα διευκολύνει τη διαχείριση υποθέσεων διαφθοράς. Σκοπός αυτού είναι να βελτιωθούν οι διαδικασίες δίωξης καθώς και οι τελικές αποφάσεις σε τέτοιες υποθέσεις. Θετικές εξελίξεις σημειώνονται επίσης στις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης καθώς και στους κανόνες χρηματοδότησης πολιτικών κομμάτων. Η αναδιοργάνωση των αστυνομικών δυνάμεων αποσκοπεί επίσης στην ενίσχυση της ακεραιότητας τους.Ωστόσο,απαιτούνται επιπλέον μέτρα για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων σχετικά με τα lobbying.
Όσον αφορά την ελευθερία τύπου και πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης, παρατηρείται βελτίωση στο νομικό πλαίσιο πρόσβασης σε δημόσιες πληροφορίες παρά κάποιες πρακτικές δυσκολίες που εξακολουθούν να υφίστανται. Υπήρξε επίσης αύξηση στη διαφάνεια όσον αφορά την ιδιοκτησία στα μέσα ενημέρωσης μέσω λειτουργίας Μητρώου Έντυπων Μέσων Ενημέρωσης καθώς και Μητρώου Ηλεκτρονικού Τύπου. Ο νόμος που εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2025 έχει ενισχύσει τη διαφάνεια στον Τύπο καθώς επίσης έχει προσφέρει εγγυήσεις για τις δημόσιες διαφημίσεις.
Παρά τις αυξήσεις στους πόρους που διαθέτει η ρυθμιστική αρχή των ΜΜΕ,ανησυχίες παραμένουν γύρω από την ανεξαρτησία τους αλλά και τη χρηματοδότησή τους. Θετικά σημάδια υπάρχουν όσον αφορά την ασφάλεια δημοσιογράφων αν κι εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις ειδικά ως προς τα ζητήματα καταχρηστικών αγωγών.
Tέλος, σχετικά με τον έλεγχο ισορροπιών στο σύστημα νομοθεσίας παρατηρείται θετική τάση αποφυγής γρήγορων νομοθετικών διαδικασιών ενώ τηρούνται καλύτερα οι προθεσμίες δημόσιας διαβούλευσης. Παρόλα αυτά χρειάζονται περαιτέρω βελτιώσεις ώστε να γίνει πιο διάφανη η διαδικασία νομοθέτησης ενώ απαιτείται απλούστευση στον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας πολιτών.