Εθνική Κοινωνική Συμφωνία: Νέα Εποχή για τις Συλλογικές Συμβάσεις

Οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι χαρακτήρισαν την «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας» ως μια σημαντική εξέλιξη στην ελληνική αγορά εργασίας, η οποία εισάγεται μέσω νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας.

Αυτή η πολυδιάστατη θεσμική παρέμβαση προέρχεται από έναν μακροχρόνιο και απαιτητικό κοινωνικό διάλογο και στοχεύει να επανακαθορίσει το πλαίσιο των συλλογικών διαπραγματεύσεων, να αποκαταστήσει κρίσιμες λειτουργίες του Συστήματος του Συναφούς Δικαίου και να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στην αγορά εργασίας.

Σημαντικά σημεία της συμφωνίας και του νομοσχεδίου

Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία επικεντρώνεται σε καίριες πτυχές της λειτουργίας των συλλογικών συμβάσεων εργασίας (ΣΣΕ). Μεταξύ άλλων,περιλαμβάνει:

• Διευκόλυνση στη σύναψη και επέκταση κλαδικών συλλογικών συμβάσεων.
• Pλήρη αποκατάσταση της μετενέργειας, τερματίζοντας μια στρέβλωση που είχε προκληθεί κατά τη διάρκεια των μνημονίων.
• Anβάθμιση του ρόλου του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ) για ταχύτερη επίλυση διαφορών.
• Θέσπιση απλοποιημένων Μητρώων Εργοδοτών και Εργαζομένων για τη διασφάλιση θεσμικής επάρκειας στις διαπραγματεύσεις.

Το υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι ο νέος αυτός μηχανισμός στοχεύει στη δημιουργία ενός σταθερού οικοσυστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων που θα συνδέει μισθούς, όρους εργασίας και ανταγωνιστικότητα στην οικονομία.

Kυβερνητική θέση & πολιτική αντιπαράθεση

Η Υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως δήλωσε ότι το νομοθέτημα αφορά αποκλειστικά τις διαδικασίες που διέπουν τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Απέκλεισε οποιαδήποτε υποψία ευρύτερης απορρύθμισης στον τομέα της εργασίας. Τόνισε πως η συμφωνία είναι αποτέλεσμα συνεργασιών μεταξύ των εθνικών κοινωνικών εταίρων κι ότι η κυβέρνηση απλώς την ενσωματώνει στο νομικό πλαίσιο της χώρας.

Sτην πολιτική σφαίρα, οι αντιπαραθέσεις επικεντρώθηκαν στη διαδικασία ακρόασης φορέων. Οι εκπρόσωποι κομμάτων όπως το ΚΚΕ, η Νέα Αριστερά και η Πλεύση Ελευθερίας αποχώρησαν από τη συνεδρίαση καταγγέλλοντας τον αποκλεισμό οργανώσεων εργαζομένων. Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ άσκησαν κριτική τόσο στη διαδικασία όσο και στην ουσία χωρίς ωστόσο να εγκαταλείψουν τον διάλογο. Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι οι προσκλήσεις προς τους φορείς ανήκουν στις αρμοδιότητες του προεδρείου κι ότι οι τριτοβάθμιες οργανώσεις εκπροσωπούν θεσμικά όλους τους εργαζόμενους κι εργοδότες με δυνατότητα υποβολής υπομνημάτων από κάθε ενδιαφερόμενο φορέα.

Sτάση κοινωνικών εταίρων: Θετική αντίδραση

I παρεμβάσεις των κοινωνικών εταίρων είχαν ιδιαίτερη σημασία καθώς παρά κάποιες επιφυλάξεις στήριξαν τη συμφωνία ως ένα αναγκαίο βήμα προς θεσμική αποκατάσταση. Ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γιάννης Παναγόπουλος δήλωσε πως αυτή είναι «ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση»,επιβεβαιώνοντας την ανάγκη αποκατάστασης κρίσιμων πτυχών του Συναφούς Δικαίου που είχαν πληγεί κατά την περίοδο των μνημονίων. Ανέφερε επίσης πως αν δεν καλύπτει όλα τα αιτήματα –όπως εκείνο σχετικά με τον καθορισμό κατώτατου μισθού– δημιουργεί βάσεις για ενίσχυση της προστασίας στο μέλλον.

Aπό πλευράς εργοδοτών,ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος χαρακτήρισε αυτή τη στιγμή ιστορικής σημασίας καθώς πρώτη φορά επιτυγχάνεται μια τόσο ευρεία θεσμική συμφωνία που αναγνωρίζει τον κοινωνικό διάλογο ως μοναδικό δρόμο βιώσιμης ανάπτυξης. Οι εκπρόσωποι άλλων οργανώσεων όπως ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕE κλπ., τόνισαν επίσης τη σημασία σταθερότητας κι εμπιστοσύνης στον τομέα αυτόν ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα επιχειρήσεων.

Eπιπτώσεις οικονομικού χαρακτήρα από τη συμφωνία

Aπό οικονομικής σκοπιάς, στόχος είναι αυτή η νέα συμφωνία να λειτουργήσει ως μηχανισμός εξορθολογισμού ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας εργαζομένων αλλά ταυτόχρονα στη βιωσιμότητα επιχειρήσεων.
Oι συλλογικές διαπραγματεύσεις δεν θεωρούνται εμπόδιο αλλά εργαλείο κατανομής κόστους εργασιακής φύσης ώστε να αυξάνεται παραγωγικότητα ενώ μειώνονται συγκρούσεις στην αγορά.
H Oικονομικη Kαι Kοινωνικη Eπιτροπή Ελλάδας έχει χαρακτηρίσει αυτήν την πρωτοβουλία ορόσιμο σημείο καθώς προσδίδει αυξημένη νομιμοποίηση ενώ ενδεχομένως θα οδηγήσει σε επιτυχημένη εφαρμογή πρακτικά.

Tελευταίο στάδιο συζητήσεων

Tην ώρα που συνεχίζεται συζήτηση γύρω από το νομοθέτημα με ψήφο επί αρχής αλλά κατ’ άρθρον , τελικό αποτέλεσμα θα δείξει αν μπορεί αυτή νέα δομή στις συλλογικές συμβάσεις ν’ αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης συνοχής , ανταγωνιστικότητας αλλά κυρίως μακροχρόνια σταθερότητας στην ελληνικη οικονομια .