Θολώνει η εικόνα των κερδών για τις συστημικές τράπεζες

Η κατάσταση γύρω από τα κέρδη των συστημικών τραπεζών φαίνεται να γίνεται πιο ασαφής, όπως αποκαλύπτεται από τις πρόσφατες ανακοινώσεις της Eurobank και της Πειραιώς για τα αποτελέσματα του 2025. Σήμερα αναμένονται οι αντίστοιχες ανακοινώσεις από την Εθνική Τράπεζα και την Alpha Bank.

Η Eurobank ανακοίνωσε χθες ότι κατέγραψε τα υψηλότερα κέρδη στον τομέα, φτάνοντας το ποσό των 1,36 δισ. ευρώ, με σχεδόν το ήμισυ αυτών να προέρχεται από δραστηριότητες στο εξωτερικό, κυρίως στην Κύπρο και τη Βουλγαρία. Παράλληλα, σκοπεύει να διανείμει στους μετόχους της 717 εκατ. ευρώ (το 55% των συνολικών κερδών).

Από την άλλη πλευρά, η Πειραιώς ανακοίνωσε κέρδη ύψους 1,07 δισ. ευρώ και θα διανείμει στους μετόχους της 600 εκατ. ευρώ (το ίδιο ποσοστό). Η Alpha Bank αναμένεται σήμερα να δημοσιοποιήσει κέρδη περίπου 900 εκατ. ευρώ για το έτος που εξετάζουμε, ενώ η Εθνική Τράπεζα θα παρουσιάσει τα αποτελέσματά της πριν ανοίξει το Χρηματιστήριο Αθηνών.

Ωστόσο πίσω από τις εντυπωσιακές αυτές δηλώσεις βρίσκονται στοιχεία που αποκαλύπτουν τη συνεχιζόμενη πίεση στον τραπεζικό τομέα: οι έσοδα από τόκους μειώθηκαν κατά 8,9% στην Πειραιώς καθώς το μέσο επιτοκιακό περιθώριο υποχώρησε στο 2,2% από 2,7%, ενώ στη Eurobank παρατηρήθηκε πτώση του περιθωρίου στο 2,51% σε σύγκριση με το προηγούμενο επίπεδο του 2,83%.

Η πτώση των επιτοκίων στην ευρωζώνη έχει ασκήσει πίεση στα περιθώρια κερδών των τραπεζών καθώς δυσκολεύονται να διατηρήσουν τη μεγάλη διαφορά μεταξύ επιτοκίων δανείων και καταθέσεων. Τα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου προσαρμόζονται προς τα κάτω πιο γρήγορα σε σχέση με τη μείωση του κόστους καταθέσεων.

Επιπλέον οι τράπεζες έχουν χάσει την εύκολη λύση που προσέφεραν οι υψηλότοκες ειδικές καταθέσεις της ΕΚΤ όπου «παρκάρισαν» χρήματα Ελλήνων καταθετών προσφέροντας τους ελάχιστους τόκους ως αντάλλαγμα. Παράλληλα και οι δύο τράπεζες αύξησαν σημαντικά τα λειτουργικά τους έξοδα που ξεπέρασαν την αύξηση εσόδων.

Στην περίπτωση της Πειραιώς παρατηρείται αύξηση λειτουργικού κόστους κατά 5,7%, οδηγώντας τον δείκτη κόστους/εσόδων στο επίπεδο του 33%, έναντι προηγούμενης τιμής στο 30%. Στην Eurobank η αύξηση ήταν ακόμη μεγαλύτερη φτάνοντας το ποσοστό του ομίλου στο +23,3%, συμπεριλαμβάνοντας την Hellenic Bank στην Κύπρο που συνέβαλε σημαντικά στην άνοδο αυτή – χωρίς αυτή όμως η αύξηση ήταν μόλις +6%. Ο δείκτης κόστους/εσόδων ανέβηκε επίσης σε ποσοστό άνω του προβλεπόμενου φτάνοντας στο επίπεδο του 37,8%, συγκριτικά με τον δείκτη του προηγούμενου έτους ο οποίος ήταν μόλις στο +32%.

Aξιολογώντας περαιτέρω τις πιέσεις στα κεφάλαια της Πειραιώς λόγω εξαγοράς της Εθνικής Ασφαλιστικής παρατηρούμε ότι ο κρίσιμος δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας (CET1) υποχώρησε δραματικά φτάνοντας πλέον στο επίπεδο του12 ,7 % έναντι προηγούμενης τιμής κοντά στο14 ,4 %. Αντίθετα στη Eurobank ο CET1 παρέμεινε σε πιο ασφαλή επίπεδα αγγίζοντας τον αριθμό15 ,5 %, ωστόσο η ενοποίηση Hellenic Bank μαζί με άλλες εταιρείες απορρόφησε σημαντικό κεφάλαιο δημιουργώντας πιέσεις στις χρηματοοικονομικές δυνατότητες τους.

Ο δείκτης CET1 αποτελεί ένα μαξιλάρι κεφαλαίων για τις τράπεζες ώστε να μπορούν να καλύψουν πιθανές ζημιές αν χρειαστεί .Στην περίπτωση ελληνικών συστημικών τραπεζών σχεδόν μισά απ’ αυτά είναι λογιστικού χαρακτήρα αφού περίπου40-50 % προκύπτουν μέσω «αναβαλλόμενης φορολογίας»(DTC) αντί πραγματικών κεφαλαίων. Η αναβαλλόμενη φορολογία αφορά φορολογικές εκπτώσεις επί μέλλοντων κερδών που θεωρούνται ως κεφάλαιο αλλά απαιτούν ετήσια αποσβέσεις .

Οι γενναίες διανομές μερισμάτων στις τελευταίες χρονιές έχουν οδηγήσει σε γρηγορότερες αποσβέσεις αυτής της αναβαλλόμενης φορολογίας γεγονός που αρχίζει πλέον να αντικατοπτρίζεται στους ισολογισμούς καθώς είναι εμφανές πως δεν είναι τόσο εύκολο πια ούτε η εμφάνισης νέων κερδών ούτε φυσικά η διάθεση νέων μερισμάτων .

Tο ζήτημα σχετικά με την κεφαλαιακή επάρκειας θα γίνει ακόμα πιο έντονο καθώς όλες οι τέσσερεις συστημικές τράπεζες προγραμματίζουν εξαγορές ασφαλιστικών ή επενδυτικών εταιρειών ώστε ν’ αποκτήσουν «έτοιμο» κύκλο εργασιών εν μέσω πίεσης στα έσοδά τους κάτι που μπορεί ν’ οδηγήσει σε περαιτέρω πίεσης στα ίδια τους τα κεφάλαιο .Για παράδειγμα στην περίπτωση Eurobank παρατηρούμε ότι τα προσαρμοσμένα καθαρά αποτελέσματα παρουσίασαν πτώση (-7 ,6 %) μέσα στους πρώτους εννέα μήνες γεγονός που αντανακλά μια πραγματική εικόνα λειτουργικής δυναμικής.

< p >Για τη Eurobank υπάρχει ανησυχία σχετικά μ’ αυτό διότι παρόλο που Hellenic Bank συμβάλει θετικά στα αποτελέσματα ωστόσο διαθέτει υπερβάλλοντα ποσότητα χρημάτων κάνοντάς την ευάλωτη στις μειώσεις επιτοκίων κάτι οποίο μπορεί ν’ αντικρουστεί σύντομα.< / p >

< p >Σύμφωνα μ’ έκθεση DBRS χώρες όπως Ελλάδα όπου επικρατούν δάνεια κυμαινομένου επιτόκίου χρειάζονται χρόνο(6-12 μήνες) ώστε πλήρης αντίκρισης όλων αυτών στις οικονομικούς ισολογισμούς κι αυτό σημαίνει πως πλήρης αντίκρισης τεσσάρων μειώσεων επιτόκίων EKT δεν έχει γίνει ακόμα.< / p >

< p >Αυτό όμως κρατούσε ψηλά τα συνολικά καθαρὰ έσοδα παρά τις δομές πιέσεων πάνω σ’ αυτά ήταν εκρηγνώδη ανάπτυξης εισφορών κι αντιστάθμισης κινδύνου (hedging).

< p >Στην περίπτωση Πειραιώς καθαρὰ έσοδα εισφορών εκτινάχθηκαν κοντεύοντας696 εκατ., (+26 % συγκρινόμενο µε2024), αντιπροσωπεύοντας26 % επί συνόλου καθαρῶν εσόδων κάτι πολύ υψηλό για ελληνική αγορά όσον αφορά εισφορές/ενεργητικό . Η συμβολή Εθνικής Ασφαλιστικής έγινε αισθητή αμέσως προσφέροντας10 εκατ.euro μετά απ’ ένα μήνα συνεργασίας.< / p >

< p >ΣτηνEurobank επίσης σημείωσαν ανάπτυξης εισφορών κατά23 ,7 % μέσα σ’ αυτούς τους πρώτους εννεάμηνες φθάνοντας557 εκατ., οδηγούμενοι κυρίως απ’ wealth management,bancassurance κι χρηματοδοτήσεις.