Βαθιές Αλλαγές στη Θαλάσσια Ροή του Βορείου Αιγαίου

Μια αργή αλλά σημαντική αλλαγή εξελίσσεται στα ύδατα που συνδέουν τη Μαύρη Θάλασσα με το Αιγαίο.Αν και δεν είναι άμεσα ορατή, οι επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών την καταγράφουν με σαφήνεια.

Μια πρόσφατη μελέτη από Έλληνες επιστήμονες του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό Environmental Research Discussions, αποκαλύπτει ότι η ροή νερού από τη Μαύρη Θάλασσα προς το Βόρειο Αιγαίο φαίνεται να μειώνεται σταδιακά.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η Μαύρη Θάλασσα παραδοσιακά δέχεται μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού από ποτάμια όπως ο Δούναβης και ο Δνείπερος, δημιουργώντας μια φυσική «υπερχείλιση» προς το Αιγαίο.Αυτή η ροή έχει διαμορφώσει τη φυσιογνωμία της περιοχής για πολλές δεκαετίες.

«Τα λιγότερο αλμυρά νερά της Μαύρης Θάλασσας σχηματίζουν ένα επιφανειακό στρώμα που επηρεάζει τη θαλάσσια κυκλοφορία, τη θερμοκρασία και τη βιολογική παραγωγικότητα της περιοχής. Το στρώμα αυτό λειτουργεί σαν ένας ρυθμιστής της ισορροπίας στο βορειοανατολικό Αιγαίο»,αναφέρει ο Γιάννης Ανδρουλιδάκης στο πρακτορείο ειδήσεων.

Ο κ.Ανδρουλιδάκης προσθέτει ότι τα δεδομένα δείχνουν πως αυτή η ροή εξασθενεί: «Η μεταβολή ξεκινά πολύ πιο βόρεια. Τα μεγάλα ποτάμια που τροφοδοτούν τη Μαύρη Θάλασσα εμφανίζουν μακροχρόνια μείωση στην παροχή τους λόγω αλλαγών στις βροχοπτώσεις και στους ρυθμούς εξάτμισης».Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μικρότερο “πλεόνασμα” γλυκού νερού στη Μαύρη Θάλασσα και συνεπακόλουθα μικρότερη εκροή προς το Αιγαίο.

Επιπλέον,σημειώνει ότι η διαφορά στάθμης μεταξύ των δύο θαλάσσων μειώνεται: «Αυτό σημαίνει ότι η ανταλλαγή υδάτων αποδυναμώνεται σταδιακά». Η κατάσταση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κλιματικών αλλαγών στην Ανατολική Μεσόγειο όπου οι θερμοκρασίες αυξάνουν συνεχώς.

Όπως τονίζεται από την επιστημονική ομάδα, οι αλλαγές είναι ήδη αισθητές στο Βόρειο Αιγαίο: τα ύδατα γίνονται πιο αλμυρά ενώ παρατηρείται πτώση στη θαλάσσια παραγωγικότητα — γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την τροφική αλυσίδα καθώς επίσης και τις δραστηριότητες αλιείας στην περιοχή.

“Η περιοχή κοντά στην έξοδο των Στενών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς εκεί καταγράφονται πρώτες οι μεταβολές”, υπογραμμίζει ο κ. Ανδρουλιδάκης.

Η επαναλειτουργία ενός παράκτιου συστήματος παρακολούθησης στη Λήμνο είναι επίσης κρίσιμη:

• “Επιτρέπει την παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο της επιφανειακής κυκλοφορίας.”
• “Καταγράφει πιθανές μεταφορές ρύπων ή άλλων ουσιών.”

“Η συνεχής λειτουργία τέτοιων υποδομών δεν αφορά μόνο την επιστήμη αλλά αποτελεί βασικό εργαλείο για περιβαλλοντική προστασία”,προσθέτει ο κ. Ανδρουλιδάκης.

Σημαντικότητα για την Ανατολική Μεσόγειο

The North Aegean is a crucial “hub” in the Mediterranean circulation system that influences water stratification and deep circulation patterns throughout the region: “What happens in the Straits does not stay there; it spreads throughout the Mediterranean,” emphasizes Mr. Androulidakis.

Klimatikí Allagí kai Oikologikí isorropía

The ongoing changes in these waters are not just a scientific concern; thay have implications for ecological balance and local economies dependent on fishing and tourism in the islands of the Aegean Sea.”If this trend continues,” warns Mr. Androulidakis,”the consequences could extend to fisheries and local economies reliant on them.”