Ανησυχία και απογοήτευση για το Φρούριο Ιτζεδίν στην Κρήτη

Στην Κρήτη, η εγκατάλειψη του Φρουρίου Ιτζεδίν στο Καλάμι Χανίων προκαλεί ανησυχία και απογοήτευση, καθώς πρόσφατα κατέρρευσε ένα σημαντικό τμήμα του δυτικού εξωτερικού τοίχου.

Η υποχώρηση αυτή επιβεβαιώνει με τον πιο δραματικό τρόπο τα χρόνια προβλήματα φθοράς που πλήττουν αυτό το ιστορικό μνημείο της Κρήτης. Το φρούριο Ιτζεδίν, που έχει αναγνωριστεί ως σημείο αναφοράς για την περιοχή και συνδέεται στενά με τη σύγχρονη ιστορία του νησιού, παραμένει εκτεθειμένο στη φθορά του χρόνου εδώ και πολλά χρόνια.

Η τρέχουσα κατάσταση υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις συντήρησης και αποκατάστασης προτού οι ζημιές γίνουν μη αναστρέψιμες. Σύμφωνα με πληροφορίες από το neakriti.gr, η εικόνα εγκατάλειψης δεν περιορίζεται μόνο στα τείχη αλλά επηρεάζει επίσης τον Ιερό Ναό του Αγίου Ελευθερίου που βρίσκεται εντός των ορίων του φρουρίου.

Ο μικρός ναός, ο οποίος είναι χτισμένος στο νότιο μέρος της οχύρωσης, αποτελεί ένα από τα πιο φορτισμένα ιστορικά σημεία της περιοχής. Δημιουργήθηκε από τους κρατούμενους των Φυλακών Καλαμίου κατά τη διάρκεια λειτουργίας του Ιτζεδίν ως κάτεργο. Σήμερα όμως έχει αφεθεί στην τύχη του, με την εσωτερική εικόνα να προκαλεί θλίψη.

Οι τελευταίοι πολιτικοί κρατούμενοι πέρασαν τις πύλες των φυλακών το 1964. Κατά τη διάρκεια της κράτησής τους οι βαρυποινίτες βρήκαν καταφύγιο στη θρησκεία δημιουργώντας τον ναό αφιερωμένο στον Άγιο Ελευθέριο. Οι ίδιοι αγιογράφησαν εικόνες και κατασκεύασαν πολυελαίους καθώς και φωτιστικά στοιχεία. Όλα αυτά τα αντικείμενα αποτελούν ζωντανά τεκμήρια μιας δύσκολης ιστορικής μνήμης αλλά πλέον έχουν υποστεί σοβαρές φθορές.

Τον περασμένο Ιούνιο κατά την επίσκεψή της στα Χανιά η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι προχωρά η αποκατάσταση του Φρουρίου μέσω προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού, Περιφέρειας Κρήτης, Δήμου Χανίων και Πολυτεχνείου Κρήτης. Μέσω αυτής της διαδικασίας θα καθοριστούν οι απαραίτητες παρεμβάσεις στο μνημείο καθώς επίσης οι πιθανές μελλοντικές χρήσεις αυτού.

Ωστόσο η πρόσφατη κατάρρευση ενός τμήματος δείχνει ότι ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά για δράση. Το μνημείο χρειάζεται άμεση προστασία διότι κάθε καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω απωλειών σε ένα ιστορικό σύνολο ανεκτίμητης αξίας για τα Χανιά αλλά και όλη την Κρήτη.

Η τελευταία παρέμβαση στο Φρούριο πραγματοποιήθηκε το 2017 κατά τη διάρκεια γυρισμάτων της ταινίας «Το τελευταίο σημείωμα» από τον Παντελή Βούλγαρη. Από τότε μέχρι σήμερα η ανάγκη για μια ολοκληρωμένη λύση είναι πιο επιτακτική από ποτέ.