Η Τουρκία και η Νέα Στρατηγική της στη Θάλασσα
Το νομοσχέδιο που ετοιμάζει η Τουρκία για την επίσημη κατοχύρωση της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν πρέπει να θεωρηθεί απλώς μια νομική ενέργεια για εσωτερική κατανάλωση. Αν επιβεβαιωθεί, πρόκειται για μια στρατηγική κίνηση της Άγκυρας με στόχο τη μετατροπή ενός αναθεωρητικού γεωπολιτικού δόγματος σε κρατική πολιτική με θεσμικό χαρακτήρα. Δηλαδή, σκοπεύει να προχωρήσει από χάρτες και δηλώσεις σε ένα πιο σταθερό πλαίσιο διεκδίκησης.
Η χρονική συγκυρία είναι αποκαλυπτική. Η Τουρκία αντιδρά σε μια Ελλάδα που πλέον δεν περιορίζεται μόνο σε αμυντικές ή ρητορικές κινήσεις, αλλά προχωρά ενεργητικά. Οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές στο Αιγαίο, ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, το ηλεκτρικό καλώδιο που συνδέει Ελλάδα και Κύπρο καθώς και οι ενεργειακές παραχωρήσεις νότια της Κρήτης και στην Πελοπόννησο συνθέτουν ένα πλέγμα ελληνικών δράσεων που παράγουν πολιτικά και νομικά αποτελέσματα. Αν και αυτές οι κινήσεις δεν είναι υψηλής έντασης, εντούτοις καταδεικνύουν μια κανονικότητα στην κρατική λειτουργία.
Αυτό ακριβώς προκαλεί ανησυχία στην Άγκυρα. Διότι η Ελλάδα ασκεί σταδιακά τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητές της στον θαλάσσιο χώρο χωρίς να επιδιώκει στρατιωτική κλιμάκωση. Οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές μπορεί να παρουσιάζονται ως περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες,ωστόσο έχουν σαφή γεωπολιτική σημασία: καθορίζουν ζώνες ευθύνης και επιβεβαιώνουν την παρουσία τους στην περιοχή. Το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου ενώνει την Κυπριακή Δημοκρατία με τον ευρωπαϊκό ενεργειακό χώρο μειώνοντας έτσι την απομόνωσή της. Επιπλέον, οι παραχωρήσεις θαλάσσιων οικοπέδων σε αμερικανικές εταιρείες εισάγουν έναν νέο διεθνή παράγοντα στο παιχνίδι.
Έτσι λοιπόν, η τουρκική κίνηση δεν αποτελεί μόνο επίδειξη ισχύος αλλά δείχνει επίσης ανησυχία από πλευράς Άγκυρας. Βλέπει ότι η ελληνική πολιτική δημιουργεί σταδιακά τετελεσμένα νομιμότητας κι επιχειρεί να απαντήσει με τετελεσμένα αμφισβήτησης μέσω του νομοθετήματος για τη «Γαλάζια Πατρίδα».Αυτή είναι μια προσπάθεια θεμελίωσης του τουρκικού εκβιασμού πριν εδραιωθεί η ελληνική δραστηριότητα ως νέα κανονικότητα.
Η Αθήνα πρέπει να αποφύγει τον πειρασμό ενός διαλόγου γύρω από όλες τις τουρκικές αξιώσεις. Πρέπει να συνεχίσει ψύχραιμα με διεθνή νομιμοποίηση των δράσεών της ενώ ταυτόχρονα ασκεί σταθερά τα δικαιώματά της στη θάλασσα. Διότι η καλύτερη αντίδραση απέναντι στη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι οι φωνασκίες αλλά η συνεπής παραγωγή πραγματικότητας στο πεδίο.