Ο ενεργειακός χάρτης της ευρύτερης περιοχής υφίσταται ριζικές αλλαγές, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος εισέρχεται σε μια νέα, κρίσιμη φάση υλοποίησης. Από σήμερα, η πρωτοβουλία επεκτείνεται επίσημα με την προσθήκη της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας, αυξάνοντας τον συνολικό αριθμό των συμμετεχουσών χωρών σε εννέα και ενισχύοντας σημαντικά την εξαγωγική δυναμική προς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Σήμερα στη Θεσσαλονίκη, οι εκπρόσωποι των εννέα κρατών συγκεντρώνονται στο πλαίσιο του συνεδρίου του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου (SEE 2026) για να επιβεβαιώσουν την ένταξη των δύο νέων μελών στο στρατηγικό αυτό έργο μέσω υπογραφής σχετικού μνημονίου συνεργασίας.
Η δεσμευμένη δυναμικότητα του έργου αναμένεται να ξεπεράσει το 45% έως το 2030, όπως επιβεβαίωσε η μεγάλη δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Ιούλιο. Το εγχείρημα φαίνεται να αποκτά ταχύτητα.Οι αρμόδιοι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου σφραγίζουν σήμερα τη διεύρυνση της γεωγραφικής εμβέλειας του δικτύου.
Αν και η κύρια δομή του Κάθετου Διαδρόμου παραμένει σταθερή —ξεκινώντας από την ελληνική επικράτεια και καταλήγοντας στην Ουκρανία μέσω Βουλγαρίας – Ρουμανίας – Μολδαβίας— η ένταξη της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας δημιουργεί μια νέα σημαντική διακλάδωση. Αυτή η εξέλιξη διευκολύνει ουσιαστικά τη μεταφορά αμερικανικού και αζέρικου φυσικού αερίου στην αγορά των Δυτικών Βαλκανίων.
Επιπλέον, το πεδίο επιρροής του έργου επεκτείνεται πλέον μέχρι την Κεντρική Ευρώπη, περιλαμβάνοντας χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία. Αυτές οι χώρες στοχεύουν στην αύξηση εισαγωγής ποσοτήτων αμερικανικού αερίου στα προσεχή χρόνια μέσω κύριων και συμπληρωματικών διασυνδέσεων.
Με αυτή τη σημαντική επέκταση στον ορίζοντα, ομάδα εργασίας που συστάθηκε από τους Διαχειριστές των εννέα χωρών πραγματοποίησε χθες συνάντηση στην Αλεξανδρούπολη. Στη συνάντηση εξετάστηκαν όλες οι τεχνικές και κανονιστικές προκλήσεις για την επέκταση της διαδρομής. Aπό τις εκτιμήσεις συνολικής χωρητικότητας μέχρι τις μελλοντικές επενδυτικές ανάγκες καθώς επίσης τους απαιτούμενους νέους συμπιεστές φυσικού αερίου, τα συνοδευτικά έργα καθώς και τις απαραίτητες τροποποιήσεις στο θεσμικό πλαίσιο.
Iδιαίτερη σημασία δόθηκε στον χαιρετισμό του Ειδικού Απεσταλμένου Υπουργείου Ενέργειας ΗΠΑ,Joshua Volz. Υπογράμμισε τη σημασία περιφερειακής συνεργασίας καθώς επίσης ανάπτυξης υποδομών που θα συμβάλουν στην πλήρη απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσα από διαφοροποίηση πηγών.
Aναφορικά με τις απαιτούμενες υποδομές για την επέκταση του Vertical Corridor, οι ειδικοί σημειώνουν ότι το κεντρικό δίκτυο είναι ήδη εγκατεστημένο. Eτσι λοιπόν χρειάζονται μόνο στοχευμένες παρεμβάσεις κι επενδύσεις προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Οι τελικές αποφάσεις σχετικά με πόρους κι εμπορικές ανάγκες αναμένονται μέχρι το τέλος του έτους μετά από ανάλυση δεδομένων από την ομάδα εργασίας.
Δύο κρίσιμα έργα υπό κατασκευή
Για να γίνει πράξη ο σχεδιασμός μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας, Σερβίας κι Βόρειας Μακεδονίας ώστε αυτά τα κράτη να γίνουν οργανικά μέλη αυτού του εγχειρήματος απαιτείται ολοκληρωθεί δύο μεγάλες υποδομές: πρώτον ο αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας –Βόρειας Μακεδονίας που αναμένεται έως το 2027 κι δεύτερον ο αγωγός σύνδεσης μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας κι Σερβία; Μέσω αυτού θα αποκτήσει άμεση πρόσβαση στη TAP αλλά επίσης σε φορτία LNG μέσω FSRU Αλεξανδρούπολης.»
Eνώ το πρώτο έργο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής αναμένοντας λειτουργία πριν λήξει το 2027 ,η σύνδεση Σερβία-Βόρεια Μακεδονία κινείται πιο βραδέως κυρίως παραμένει σε επίπεδο δηλώσεων .
Pαρ’ όλα αυτά ,η υπογραφή σύμβασης στις 27 Αυγούστου για σχεδιασμό & κατασκευή βορειομακεδονικής πλευράς -ανάδοχος Rapid Build- παρουσία πρωθυπουργού Χρίστιαν Μίτσκοσκη αλλάζει δεδομένα . Η ίδια εταιρεία έχει αναλάβει αντίστοιχο τμήμα αγωγού σύνδεσης με Ελλάδα .
Based on available information construction works for this project are set to commence within the year of 2027 finalizing its implementation .