Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποφάσισε να διατηρήσει σταθερά τα επιτόκια την Πέμπτη, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της Κριστίν Λαγκάρντ για την αποχώρησή της από τη θέση της.
Πίσω από αυτή τη φαινομενικά συνηθισμένη κίνηση, ωστόσο, κρύβονται σοβαρές προκλήσεις που αναμένονται τόσο για τους τελευταίους μήνες της θητείας της όσο και για τον διάδοχό της.
Οι αναταραχές στην αγορά των γαλλικών κρατικών ομολόγων και οι επίμονες υψηλές τιμές ενέργειας συνδυάζονται με την επικείμενη αποχώρηση της Λαγκάρντ, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στη διοίκηση της κεντρικής τράπεζας. Η διαδικασία διαδοχής έχει ήδη αρχίσει να αποκτά επίσημη μορφή από την Πέμπτη.
► Οι υποψήφιοι για τη θέση του «ηγέτη» στην ΕΚΤ: Το πολιτικό παρασκήνιο πίσω από την αποχώρηση της Λαγκάρντ
Η ΕΚΤ κράτησε το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%. Όπως συνέβη και με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), η οποία επίσης δεν άλλαξε τα επιτόκια πρόσφατα, οι επενδυτές πιστεύουν ότι η επόμενη ενέργεια θα είναι μια αύξηση των επιτοκίων τον Δεκέμβριο.
Αναταραχή στην αγορά γαλλικών ομολόγων
Η απόφαση σχετικά με τα επιτόκια ήταν η πρώτη μετά τις μαζικές πωλήσεις που συγκλόνισαν τις αγορές κρατικών ομολόγων στη Γαλλία. Η απόδοση του δεκαετούς γαλλικού ομολόγου έχει εκτοξευθεί στο 5%, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 2002.
Η ΕΚΤ θα μπορούσε να μειώσει τις πιέσεις στην αγορά ομολόγων εάν αποφασίσει να περιορίσει τον ρυθμό ποσοτικής σύσφιγξης, δηλαδή τη διαδικασία μέσω της οποίας μειώνει σταδιακά το μέγεθος του ισολογισμού της αφήνοντας τα λήγοντα ομόλογά χωρίς αντικατάσταση.
Eπιπλέον, διαθέτει ένα εργαλείο αγοράς ομολόγων γνωστό ως Μέσο Προστασίας Μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI), το οποίο εισήχθη το 2022 κατά τη διάρκεια έντονων πιέσεων στις αγορές ιταλικών κρατικών τίτλων.
Pαρ’ όλα αυτά, αυτό το εργαλείο δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ μέχρι σήμερα και υπάρχει αβεβαιότητα μεταξύ των επενδυτών σχετικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί. Ακόμα κι αν η ΕΚΤ αποφασίσει να μην παρέμβει άμεσα, η κρίση στη Γαλλία περιορίζει ήδη τους διαθέσιμους χώρους ελιγμών.
Bάσει εκτιμήσεων των επενδυτών,είναι πιθανό ότι η κεντρική τράπεζα θα υιοθετήσει μια πιο προσεκτική στάση απέναντι σε περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων λόγω του φόβου ότι κάτι τέτοιο μπορεί να πλήξει ακόμη περισσότερο την εύθραυστη οικονομία και χρηματοπιστωτικές αγορές στη Γαλλία.
Nέα διλήμματα λόγω πληθωρισμού
Tην ίδια στιγμή, οι πληθωριστικές πιέσεις ασκούν αντίθετες δυνάμεις στην ΕΚΤ καθώς οι τιμές ενέργειας συνεχίζουν ανοδικά χωρίς καμία προοπτική λύσης στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Tο ετήσιο ποσοστό αύξησης τιμών καταναλωτή στην ευρωζώνη έφθασε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο – όλο και πιο μακριά από τον στόχο του 2% που θέτει η ΕΚΤ.
Aξιωματούχοι έχουν σημειώσει ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις «δευτερογενών επιδράσεων» στον πληθωρισμό όπως π.χ., σημαντική αύξηση μισθών. Ωστόσο ,η νέα άνοδος στις τιμές ενέργειας ,ιδιαίτερα φυσικού αερίου ,δημιουργεί ανησυχίες πως μπορεί σύντομα να γίνει ακόμα πιο δύσκολη η συγκράτηση του πληθωρισμού στους επόμενους μήνες .